Jan Pawe II do Ruchu 安iat這-砰cie


1976 Krak闚 Komisja Apostolstwa 安ieckich

 

 

5 XII 1976

Spotkanie Ruchu 安iat這-砰cie z Komisj Episkopatu do spraw Apostolstwa 安ieckich w Krakowie

Ca這軼iowa prezentacja Ruchu 安iat這-砰cie wobec Komisji Episkopatu do spraw Apostolstwa 安ieckich, kt鏎ej przewodniczy kard. K. Wojty豉 (...) trwa豉 (...) ca造 dzie 5 XII 1976 r. rozpoczynaj帷 si wprowadzeniem ks. kard. K. Wojty造, po kt鏎ym nast徙i這 d逝窺ze og鏊ne przedstawienie Ruchu 安iat這-砰cie przez ks. F. Blachnickiego jako ruchu formacyjnego apostolstwa 鈍ieckich. Kolejne trzy wypowiedzi uzupe軟iaj帷e t prezentacj og鏊n pokaza造 konkrety pracy formacyjnej ruchu, mianowicie (...) rol liturgii jako zasady koncentracji pracy formacyjnej Ruchu 安iat這-砰cie, (...) odnow rodzinnego katechumenatu jako cel ruchu wsp鏊noty rodzinnej, (...) program formacyjny wsp鏊not akademickich Ruchu 安iat這-砰cie. Po tych wypowiedziach stanowi帷ych 鈍iadectwo samo鈍iadomo軼i ruchu na tamtym etapie jego rozwoju ks. Kardyna zach璚i wszystkich uczestnik闚 spotkania do dyskusji, a po jej zako鎍zeniu podsumowa ca這嗆 obrad ukazuj帷 ich sens. Wskaza r闚nie na kierunek rozwoju dla Ruchu 安iat這-砰cie w 鈍ietle jego zada widzianych od strony Komisji do spraw Apostolstwa 安ieckich uwzgl璠niaj帷 to, co ruch odkrywa jako sw鎩 charyzmat przeznaczony na s逝瘺 wsp鏊nocie ca貫go ludu Bo瞠go.

Ks. F. Blachnicki, Godziny Taboru. Carlsberg-Lublin 1989, s. 53.


Wprowadzenie

Komisja do spraw Apostolstwa 安ieckich, kt鏎a tutaj na tej sali drugi dzie z kolei odbywa swoje zebranie, stara si nawi您ywa kontakty z r騜nymi 鈔odowiskami i osobami, kt鏎e w Ko軼iele polskim urzeczywistniaj apostolstwo 鈍ieckich. Tegoroczne zebranie zimowe przewidzieli鄉y jako spotkanie z ruchem najcz窷ciej w Polsce znanym pod nazw oaz, chocia w豉軼iwie nazwa tego ruchu jest jeszcze inna; znamy go jako Ruch 砰wego Ko軼io豉, czy te dzisiaj okre郵a si go jako Ruch 安iat這-砰cie.

Ot騜 Komisja do spraw Apostolstwa 安ieckich, kt鏎a tutaj jest na sali zgromadzona, go軼i dzisiaj w豉郾ie reprezentacj Ruchu 安iat這-砰cie i pragnie w spotkaniu z przedstawicielami tego ruchu przyjrze si i pozna, jaka jest rola apostolstwa 鈍ieckich, laikatu, reprezentowana przez ten w豉郾ie ruch. Jest to dla nas zagadnienie bardzo interesuj帷e z wielu punkt闚 widzenia. Przede wszystkim z punktu widzenia faktu. Ruch 安iat這-砰cie jest pewnym faktem do嗆 dziwnym z tego powodu, 瞠 zasadniczo od prawie 30 lat (to znaczy tak d逝go jak istnieje nasza obecna rzeczywisto嗆), znik造 w Polsce organizacje laikatu czyli organizacje apostolstwa 鈍ieckich. Ca貫 nasze apostolstwo 鈍ieckich z punktu widzenia organizacyjnego znalaz這 si w pr騜ni, w impasie. Z tego te nasza Komisja zdawa豉 sobie spraw od pocz徠ku, to znaczy od dziesi璚iu lat, odk康 rozpocz窸a swoje dzia豉nie.

Ruch nie jest oczywi軼ie organizacj w znaczeniu tradycyjnym, nie jest katolickim stowarzyszeniem m這dzie篡 m瘰kiej czy 瞠雟kiej, nie jest katolickim stowarzyszeniem robotnik闚 jak na przyk豉d s豉wne na Zachodzie J.O.C. (Jeuneuse Ouvrière Chr彋ienne), ani te 瘸dn inn podobn organizacj. Niemniej trudno jest nie dostrzec, 瞠 posiada pewne formy organizacyjne, kt鏎e chocia nie podpadaj pod tradycyjne kategorie, niemniej formami takimi s. Jest to wi璚 o tyle interesuj帷e jako fakt, 瞠 tego rodzaju struktura, tego rodzaju ruch, z takimi w豉軼iwymi sobie formami, jednak si w tej naszej rzeczywisto軼i pojawi, rozwija si i trwa. Jest to wi璚 dla nas interesuj帷e przede wszystkim jako fakt.

Nast瘼nie jest to dla nas interesuj帷e jako pewna formacja 鈍ieckich, poniewa ten ruch i r騜ne 鈔odowiska, kt鏎e wykazuj swoj do niego przynale積o嗆, skupia przede wszystkim ludzi 鈍ieckich. Przez jaki czas uwa瘸li鄉y, 瞠 skupia przede wszystkim m這dzie i to m這dzie raczej w wieku szk馧 鈔ednich, a tak瞠 podstawowych, poniewa punktem wyj軼ia tego ruchu jest tak zwana s逝瘺a liturgiczna i w豉軼iwie taka jest jego kwalifikacja wobec Konferencji Episkopatu. Obecny tutaj biskup Tadeusz B豉szkiewicz jest ze strony Episkopatu opiekunem Duszpasterstwa S逝瘺y Liturgicznej i dlatego ma najbardziej urz璠owe  瞠 tak powiem  kanoniczne kontakty z ruchem. Ze wzgl璠u na to w豉郾ie, 瞠 jest to ruch, kt鏎y skupia 鈍ieckich, kt鏎y skupia m這dzie, interesuj帷 dla nas rzecz, obok faktu istnienia takiego ruchu, jest formacja laikatu, kt鏎 ten ruch reprezentuje, kt鏎 prowadzi, a wi璚 jakie za這瞠nia, zasady i skutki tej formacji. To wszystko nas jako Komisj do spraw Apostolstwa 安ieckich ogromnie interesuje. A  wi璚 po pierwsze fakt, po drugie formacja, kszta速owanie 鈍ieckich przez ten ruch, b璠zie stanowi這 temat naszej wymiany my郵i w czasie dzisiejszego spotkania.

Jako Komisja do spraw Apostolstwa 安ieckich zajmujemy si Ruchem 安iat這-砰cie jako jednym z mo磧iwych, a tak瞠 ju faktycznych przejaw闚 realizacji apostolstwa 鈍ieckich w naszych warunkach, poniewa szukamy w og鏊e dr鏬 tego apostolstwa w tych warunkach, kt鏎e nie sprzyjaj apostolstwu 鈍ieckich z r騜nych powod闚. Apostolstwu 鈍ieckich nie sprzyja r闚nie brak pewnych 鈔odowisk, pewnych organizacji, w ka盥ym razie brak 鈔odowisk organizacyjnych. Dlatego te droga, kt鏎 znalaz ks. prof. F. Blachnicki i jego ruch w naszej rzeczywisto軼i jest bardzo interesuj帷a. Pragniemy jako Komisja Apostolstwa 安ieckich zastanowi si nad tym, o ile ten fakt mo瞠 mie charakter wzoru, o ile mianowicie w og鏊e apostolstwo 鈍ieckich, a zw豉szcza formacj 鈍ieckich katolik闚 w Polsce mo積a by prowadzi po podobnej, je郵i nie tej samej linii.

To s pytania, z kt鏎ymi dzisiaj Komisja Apostolstwa 安ieckich pragnie si zwr鏂i do zgromadzonych tutaj go軼i, kt鏎zy albo reprezentuj sam ruch oazowy albo te interesuj si tym ruchem z r騜nych powod闚.

Ks. F. Blachnicki, Godziny Taboru. Carlsberg-Lublin 1989, s. 53-55.


Zagajenie dyskusji

Je瞠li stoimy wobec intensywnej (wszystko jedno w jakim znaczeniu i z jakiego powodu) dechrystianizacji, to w豉軼iwym podej軼iem i w豉軼iw odpowiedzi Ko軼io豉 na to musi by intensywna chrystianizacja. My w豉郾ie taki przejaw tej intensywnej chrystianizacji widzimy w oazach.

Chcieliby鄉y wobec tego postawi sobie pytanie: Jak z tego przyk豉du, z tego wzorca chrystianizacji skorzysta nie tylko w obr瑿ie ruchu, ale tak瞠, o ile mo積o軼i – na zewn徠rz?

Ks. F. Blachnicki, Godziny Taboru. Carlsberg-Lublin 1989, s. 76.


Podsumowanie obrad

Chcia豚ym podsumowa ze swojej strony to dzisiejsze spotkanie. A瞠by podsumowa, trzeba cofn望 si do punktu wyj軼ia, do za這瞠 tego spotkania pomi璠zy Komisj do spraw Apostolstwa 安ieckich i Ruchem 安iat這-砰cie. Powiedzia貫m to rano zagajaj帷 spotkanie. Znaj帷 jego tre嗆, trzeba by stwierdzi, co nast瘼uje:

Komisja do spraw Apostolstwa 安ieckich otrzyma豉 bardzo wyczerpuj帷 informacj na temat tego ruchu. Dowiedzieli鄉y si, w jakim stopniu ten ruch jest ruchem laikatu, o ile dokonuje si w nim zw豉szcza pewna formacja 鈍ieckich, w jakim zakresie si dokonuje i jak metod. To wszystko zosta這 tutaj w spos鏏 bardzo systematyczny przekazane. Samo to jest ju dla Komisji cenne, poniewa powinna ona by 鈍iadoma r騜nych fakt闚 ze swojej dziedziny. Oazy s faktem wa積ym w dziedzinie powierzonej Komisji do spraw Apostolstwa 安ieckich. Jeste鄉y wi璚 w tej chwili lepiej poinformowani. Jest to na pewno zysk naszego dzisiejszego spotkania.

Czy czujemy si bardziej odpowiedzialni jako Komisja Episkopatu za ruch oazowy? Trudno na to pytanie odpowiedzie wprost. Zdaje mi si, 瞠 ruch oazowy ma sw鎩 przydzia ju w ca貫j strukturze Ko軼io豉. Ruch ten to jednak wielka rzeczywisto嗆, wielka wsp鏊nota, jako wewn皻rznie zorganizowana. Ksi康z Biskup, kt鏎y przede mn przemawia (Tadeusz B豉szkiewicz) jest z ramienia Konferencji Episkopatu opiekunem Duszpasterstwa S逝瘺y Liturgicznej, a ca造 ruch oazowy na tym gruncie si g堯wnie rozwija. Powi您anie z Konferencj Episkopatu w punkcie Komisji do spraw Apostolstwa 安ieckich jest oczywi軼ie spraw otwart. My郵, 瞠 jest to po informacjach, jakie dzi otrzymali鄉y, jeszcze bardziej spraw otwart. Komisja do spraw Apostolstwa 安ieckich wreszcie mo瞠 w t stron patrze, mo瞠 w  tym kierunku szuka oparcia i wsp馧pracy, szuka tak瞠 jakiej pomocy w  zadaniach sobie powierzonych, ale nie ma chyba podstaw do tego, by ten wspania造 ruch sobie przyporz康kowywa. S inne przyporz康kowania bezpo鈔ednie, a nasze jest tylko po鈔ednie. To s wnioski czysto organizacyjne w ramach tego zebrania.

Jednak瞠 trzeba powiedzie, 瞠 tematyka zebrania sz豉 o wiele szerzej, bo poruszy豉 tutaj bardzo wiele spraw, kt鏎e poza tymi wnioskami organizacyjnymi musz nas niepokoi, musz nas nurtowa.

Ruch oazowy pozostaje w jakim szczeg鏊nym stosunku do ca貫go Ko軼io豉 w Polsce, z niego wyrasta i do niego chce wraca, jemu chce s逝篡. Pozostaje w stosunku do Ko軼io豉 rozumianego najszerzej i w stosunku do Ko軼io豉 rozumianego w spos鏏 najbardziej konkretny, to znaczy do parafii. My郵, 瞠 trzeba, a瞠by鄉y, nasza Komisja i wiele innych Komisji, us造sza造 to, co ks. F. Blachnicki powiedzia tutaj na pocz徠ku: ruch wychodzi z tych struktur realnych, konkretnych, odwiecznych, tych wsp鏊not, kt鏎e sk豉daj si na Ko軼i馧, tak瞠 parafii i chce do nich wraca. I tutaj, zdaje si, jest podstawowy problem z punktu widzenia wielu dziedzin Ko軼io豉, wielu Komisji Episkopatu, mi璠zy innymi tak瞠 i naszej, mianowicie: to wychodzenie i to wracanie.

Jak ono si dokonuje? Z jednej strony w wypowiedzi pioniera, tw鏎cy i kierownika s造szymy, 瞠 taka jest zasadnicza tego ruchu orientacja; z drugiej strony z wypowiedzi tutaj us造szanych i gdzie indziej dowiadujemy si, 瞠 s na tym punkcie pewne opozycje, to znaczy, 瞠 ta parafia, ten Ko軼i馧 lokalny, kt鏎emu ruch oazowy chce s逝篡 (chce s逝篡 w豉郾ie w zakresie apostolstwa 鈍ieckich, kszta速uj帷, formuj帷 鈍ieckich), ta parafia jest cz瘰to temu ruchowi przeciwna z powodu jakich tam za這瞠, przes豉nek, sk這nno軼i, dyspozycji czy antydyspozycji tkwi帷ych zw豉szcza w duszpasterzach. Bardzo cz瘰to duszpasterz nie jest przeciwny, ale nie do嗆 efektywnie z ruchem wsp馧pracuje. Owszem, nawet daje swoich ludzi, godzi si, aby m這dzie sz豉, nawet i starsi, ale potem nie umie tych ludzi wykorzysta. Jest jaki problem, kt鏎y swego czasu ks. bp Jan Pietraszko scharakteryzowa jako antytez klerykalizacji: laikatyzacja. Mnie si zdaje, 瞠 w Ko軼iele polskim rozumianym konkretnie jako parafia trzeba to konkretnie i jasno stawia.

Parafia tradycyjna, ta potrydencka, to parafia o jednym centrum, o jednym podmiocie odpowiedzialno軼i, a wi璚 Ko軼i馧 aktywny, nauczaj帷y, pasterzuj帷y wobec szerokiego kr璕u wiernych pasywnych, biernych, s逝chaj帷ych. Przetwarzanie tego modelu w kierunku modelu wsp鏊notowego jest oczywi軼ie zadaniem naszych czas闚. Zdaje si, 瞠 ruch oazowy w to przede wszystkim chce trafi, on jest zaadresowany do parafii post-oazy, do parafii przysz這軼i, nie do tej, jak ona by豉 i wci捫 jeszcze jest si陰 ci篹ko軼i. I st康 s te opozycje.

Co nale篡 robi dla roz豉dowania opozycji pomi璠zy ruchem oazowym i jego wk豉dem w formowanie 鈍ieckich a parafi, gdzie cz瘰to jest po prostu tylko nieumiej皻no嗆 wch這ni璚ia i wykorzystania owoc闚 pracy oazowej? Oczywi軼ie trzeba by przeobra瘸 鈍iadomo嗆 przede wszystkim duszpasterzy, mo瞠 tak瞠 鈍iadomo嗆 uczestnik闚 oaz. Bo je瞠li po oazie nie dochodzi do spotkania pomi璠zy duszpasterzami a uczestnikami oaz to cz瘰to i dlatego, 瞠 za daleko od siebie stoj. Mo磧iwo嗆 przybli瞠nia si jest po stronie oaz. Ruch oazowy, je瞠li ma plany systematycznej, sukcesywnej przebudowy parafii, to nie jest to tylko ruch dla siebie. To jest ruch wyra幡ie zaadresowany do modelu polskiej parafii, a w pewnym sensie do modelu polskiego Ko軼io豉, skoro Ko軼i馧 si konkretyzuje w parafiach.

Wi璚 篡cz, 瞠by ten ruch i jego kierownictwo, zw豉szcza ks. prof. F. Blachnicki, znalaz jeszcze model wsp馧pracy z parafi, 瞠by zabra si do pracy na temat metody czy metodyki spotkania. Bo na razie na tych wykresach mamy pewne analizy istotowe m闚i帷e jak powinno by. Ale czy nie trzeba by jeszcze pr鏏owa opracowania obrazu wsp馧czesnej parafii, takiej jaka ona jest (oczywi軼ie z wszystkimi jej odmianami) oraz opracowania pewnej pragmatyki spotkania pomi璠zy parafi a ruchem, pragmatyki pracy, kt鏎a mia豉by prowadzi do stopniowego przeobra瞠nia tej parafii.

To by這by zadanie z kolei do om闚ienia na wielu szczeblach i z przedstawicielami Episkopatu i z duszpasterzami w poszczeg鏊nych diecezjach. Chodzi po prostu o system coraz g喚bszego spotykania si, to znaczy sukcesywnego kszta速owania nowego modelu parafii. Oczywi軼ie wynika z tego wa積y wniosek: przygotowania do tej sprawy duszpasterzy m這dych, kt鏎zy ju duszpasterzuj, prowadz parafie, dzia豉j w parafiach. Tutaj niew徠pliwie sprawa przedstawia si du穎 lepiej; zdaje si, 瞠 bardzo du瘸 liczba ksi篹y przechodzi przez ruch oazowy. Tak瞠 du穎 uczestnik闚 oaz trafia do seminari闚.

W ka盥ym razie, jakkolwiek przedstawiony problem przekracza kompetencje naszej Komisji, to jednak jako biskupi, kap豉ni i 鈍ieccy zaanga穎wani w spraw autorealizacji Ko軼io豉 na miar naszych czas闚, czujemy potrzeb posuwania naprz鏚 tego procesu. Cieszymy si z tego, 瞠 si zaczyna i 瞠 ma swoje bardzo dojrza貫 objawy.

Ks. F. Blachnicki, Godziny Taboru. Carlsberg-Lublin 1989, s. 80-83.