Biuletyn Odnowy Liturgii * . w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 65-91.

drukuj          
(dokument z oryginaln
numeracj stron)

Zawarto嗆:
I. LITERA I DUCH
1. Directorium de missis cum pueris
     nowy dokument Kongregacji Kultu Bo瞠go
– C. Krakowiak
2. Nowa forma przyjmowania Komunii 鈍. – J. Grze鄂owiak

II. URZ犵Y I SΣ浮Y
1. Dla animator闚 zgromadzenia liturgicznego – F. Blachnicki
2. XVII spotkanie diecezjalnych duszpasterzy s逝瘺y liturgicznej – F.B.[lachnicki]
3. Program formacji m瘰kiej s逝瘺y liturgicznej

III. DIAKONIA SZTUKI
1. Nowe wydanie „如iewnika parafialnego” – I. Pawlak
2. Universa Laus – Oprac. G. Skop

IV. LITURGICZNA WSP粌NOTA
1. Koncelebra a prze篡cie wsp鏊noty – S. Hartlieb
2. Nowa forma msza逝 wsp鏊noty eucharystycznej – M. Marczewski

* Redaktorem niniejszego biuletynu jest ks. Franciszek Blachnicki, Lublin.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 65-70

I. LITERA I DUCH

Czes豉w Krakowiak

1. Directorium de missis cum pueris
     nowy dokument Kongregacji Kultu Bo瞠go

 Przeprowadzana obecnie w Ko軼iele odnowa liturgii, zgodnie z wytycznymi Vaticanum II, wynika z troski o pe軟y, 鈍iadomy i czynny udzia wiernych w obrz璠ach liturgicznych. Liturgia jest bowiem „pierwszym i niezast徙ionym 廝鏚貫m, z kt鏎ego wierni czerpi ducha prawdziwie chrze軼ija雟kiego” (KL 14). Wychowanie liturgiczne wiernych i sprawowanie samej liturgii musi uwzgl璠nia „wiek, stan, rodzaj 篡cia i stopie kultury religijnej” (KL 19), tak, „aby zachowuj帷 istotn jedno嗆 rytu rzymskiego, dopu軼i uprawnione r騜nice i dostosowanie do rozmaitych grup, region闚 i narod闚” (KL 38).

 W my郵 tych zasad og鏊nych, po przeprowadzonej reformie liturgii Mszy 鈍. dla doros造ch, na skutek usilnych pr騥b licznych episkopat闚, Kongregacja Kultu Bo瞠go wyda豉, jako uzupe軟ienie og鏊nego wprowadzenia do Msza逝 Rzymskiego z 1970 roku Directorium de missis cum pueris 1 . Jest to odpowied Ko軼io豉 na aktualne zapotrzebowanie pastoralne, a jednocze郾ie dow鏚, jak bardzo Ko軼io這wi zale篡, aby dzieci ju od najm這dszych lat i na miar swoich mo磧iwo軼i uczestniczy造 w liturgii Eucharystii, kt鏎a stanowi serce ca貫j liturgii Ko軼io豉.

 Podane w dyrektorium zasady odnosz si do dzieci, kt鏎e jeszcze nie wesz造 w wiek tzw. „przedpokwitania”. Omawiamy dokument zawiera trzy rozdzia造: O wychowaniu dzieci do udzia逝 w sprawowaniu Eucharystii (nr 8-15); O mszach, dla doros造ch z udzia貫m dzieci (nr 16-19); O mszach dla dzieci, w kt鏎ych uczestnicz tylko nieliczni doro郵i (nr 20-54).

 a)   W y c h o w a n i e   d z i e c i   d o   s p r a w o w a n i a   E u c h a r y s t i i

 Udzielaj帷 chrztu jako pierwszego sakramentu inicjacji chrze軼ija雟kiej, Ko軼i馧 zapowiada dalsze i doskonalsze zjednoczenie ochrzczonych z Chrystusem przez otrzymanie Jego Ducha (bierzmowanie) i udzia w uczcie Eucharystycznej (por. Obrz璠y chrztu dzieci nr 76).

 Odpowiedni do wieku udzia dzieci we Mszy 鈍. ma im zapewni solidna formacja liturgiczna i eucharystyczna, oparta na wychowaniu og鏊nym i chrze軼ija雟kim. W tym celu wszyscy wychowawcy maj zjednoczy swe wysi趾i i do鈍iadczenia, aby wprowadzi dzieci w rozumienie i prze篡wanie tajemnic sprawowanych w liturgii (por. Directorium catechisticum generale nr 25). Tego celu nie mo積a jednak osi庵n望 bez pomocy rodzin chrze軼ija雟kich. Na mocy zobowi您a chrztu, rodzice maj stopniowo uczy dzieci modlitwy i przyzwyczaja je, ju od wczesnego dzieci雟twa, do udzia逝 razem z ca陰 rodzin w liturgii mszalnej. R闚nie wsp鏊nota chrze軼ija雟ka ma konkretne zobowi您ania wobec ochrzczonych dzieci. 砰j帷 wed逝g zasad ewangelicznych i zbieraj帷 si na sprawowanie liturgii, jest najlepsz szko陰 wychowania liturgicznego i eucharystycznego dla dzieci. Natomiast poszczeg鏊ni cz這nkowie wsp鏊noty, kierowani duchem apostolskim, mog wiele pom鏂 w religijnym wychowaniu dzieci zw豉szcza tym rodzicom, kt鏎zy maj w tej dziedzinie rzeczywiste trudno軼i.

 Szczeg鏊nie wa積 rol w liturgicznej i eucharystycznej formacji dzieci odgrywa nale篡cie prowadzona katecheza, stosownie do wieku dzieci, prowadz帷a do czynnego i owocnego udzia逝 w Eucharystii przez wyja郾ianie obrz璠闚, modlitw i znaczenia Mszy 鈍. w 篡ciu Ko軼io豉. Dyrektorium zwraca uwag na wielkie znaczenie katechezy przygotowuj帷ej dzieci do pierwszej Komunii 鈍. obejmuj帷ej pe軟 prawd o Eucharystii, tak w jej wymiarze indywidualnym jak i wsp鏊notowym.

 Poza przygotowaniem katechetycznym, zawieraj帷ym raczej pouczenia teoretyczne, bardzo wa積y jest udzia dzieci w r騜nych celebracjach liturgicznych, podczas kt鏎ych lepiej poznaj i zrozumiej poszczeg鏊ne elementy liturgii. W鈔鏚 nich specjalne miejsce zajmuje celebracja s這wa Bo瞠go, zw豉szcza w Adwencie i w okresie przygotowania Paschy. Nale篡 jednak stara si, aby celebracje te nie przybra造 charakteru zbyt dydaktycznego.

 Reasumuj帷 mo積a powiedzie, 瞠 ca貫 wychowanie liturgiczne i eucharystyczne zawsze ma zmierza do jednego celu, aby coraz bardziej wprowadza dzieci w 篡cie prawdziwie chrze軼ija雟kie.

 b)   M s z e    w.   d l a   d o r o s  y c h   z   u d z i a  e m   d z i e c i

 Dyrektorium przypisuje du瞠 znaczenie wsp鏊nej Mszy 鈍. dla doros造ch i dzieci, zw豉szcza je郵i uczestnicz w niej ca貫 rodziny. Obecno嗆 doros造ch jest wobec dzieci 鈍iadectwem ich wiary i mi這軼i do Chrystusa. Natomiast obecno嗆 dzieci przypomina, 瞠 one tak瞠 s cz這nkami wsp鏊noty chrze軼ija雟kiej i zajmuj w niej szczeg鏊ne miejsce. Dlatego w mszach z udzia貫m dzieci nie mo積a zapomina o ich obecno軼i, aby nie czu造 si zaniedbane i pozostawione sobie samym. Celebrans powinien ju w s這wie wst瘼nym wprowadzi je w sprawowan liturgi, w homilii tak瞠 pewn jej cze嗆 bezpo鈔ednio do dzieci. R闚nie przed rozes豉niem mo積a im po鈍i璚i par s堯w. Mo積a r闚nie powierzy pewne funkcje liturgiczne, jak przyniesienie dar闚 ofiarnych i wykonanie niekt鏎ych 酥iew闚

 Je郵i w takiej mszy uczestniczy znaczna liczba dzieci, liturgi mszaln nale篡 tak zorganizowa, aby jeszcze bardziej uwzgl璠ni ich obecno嗆. Homilia wtedy ma by skierowana do dzieci, mo積a r闚nie wprowadzi pewne adaptacje niekt鏎ych element闚 liturgii mszalnej, wed逝g podanych ni瞠j zasad.

 Z troski o jak najwi瘯sz korzy嗆 dzieci z liturgii s這wa Bo瞠go wynika sugestia dyrektorium, aby tam gdzie to b璠zie mo磧iwe ze wzgl璠u na odpowiednie miejsce i liczb ministr闚, zorganizowa specjalnie tylko dla dzieci liturgi s這wa wraz z homili, a nast瘼nie przyprowadzi je na liturgi eucharystyczn sprawowan wsp鏊nie z doros造mi.

 Istnieje r闚nie mo磧iwo嗆 jakby cz窷ciowej tylko obecno軼i na liturgii mszalnej, dla tych dzieci, kt鏎e albo jeszcze nie mog, albo nie chc bra udzia逝 we Mszy 鈍. Mo積a wtedy na czas Mszy 鈍. zorganizowa im odpowiedni opiek i przyprowadzi je na ko鎍owe b這gos豉wie雟two.

 c)   M s z e     w.   d l a   d z i e c i   z   u d z i a  e m   n i e l i c z n y c h   t y l k o   d o r o s  y c h

 Msze 鈍. „rodzinne” maj miejsce zwykle w niedziele i 鈍i皻a. Celem lepszego przygotowania dzieci do udzia逝 we Mszy 鈍. sprawowanej dla ca貫j wsp鏊noty, dyrektorium zaleca organizowanie w ci庵u tygodnia Mszy 鈍. tylko dla nich z udzia貫m nielicznych os鏏 doros造ch. Ich obecno嗆 z jednej strony wskazuje, 瞠 sprawowanie Eucharystii jest zawsze dzie貫m ca貫j wsp鏊noty, z drugiej strony, o ile to konieczne, pomagaj oni uczestniczy dzieciom w Naj鈍i皻szej Ofierze. Kto z doros造ch, za zgod proboszcza lub rektora ko軼io豉, mo瞠 tak瞠 wyg豉sza homili dla dzieci, zw豉szcza wtedy, je郵i kap豉n ma trudno軼i w przemawianiu do dzieci.

 Msze takie musz by jednak starannie przygotowane. Nie mog by to za du瞠 grupy i nie zawsze kryterium podzia逝 ma by wiek uczestnik闚, ale raczej ich przygotowanie katechetyczne i posiadana ju formacja duchowa. W takich mszach tylko dla dzieci mo積a, zachowuj帷 istot Ordo Missae, wprowadza adaptacje niekt鏎ych element闚 liturgii mszalnej, zachowuj帷 r闚nie zasad podzia逝 funkcji liturgicznych. Celebracje te nie mog by zbyt cz瘰te, ale za to powinny by dobrze przygotowane. Chodzi g堯wnie o dob鏎 odpowiednich modlitw, 酥iew闚, czyta i intencji modlitwy powszechnej. Jest to zadanie nie tylko celebransa, ale tak瞠 opiekun闚 i samych dzieci, bo przez to 豉twiej uka瞠 si, 瞠 sprawowanie Eucharystii jest wsp鏊nym dzie貫m ca貫j spo貫czno軼i. Nie bez znaczenia jest r闚nie osoba celebransa. Nie ka盥y kap豉n nadaje si na celebransa Mszy 鈍. dla dzieci. Celebrans swoim zachowaniem i sposobem odprawiania Mszy 鈍. ma budzi zaufanie u dzieci, wytwarza rodzinn atmosfer, a jednocze郾ie ma dawa celebracji liturgicznej charakter radosny i uroczysty. Dlatego bardzo wa積 rol spe軟iaj tu gesty i sam spos鏏 m闚ienia czy recytacji tekst闚 liturgicznych. Przez kr鏒kie zach皻y (monitiones) celebrans ma pomaga prze篡wa odpowiednio poszczeg鏊ne cz窷ci Mszy 鈍. Dyrektorium zwraca tu uwag na nast瘼uj帷e momenty Mszy 鈍. kt鏎e wymagaj wprowadzenia ze strony celebransa: zach皻a do aktu pokuty i modlitwy nad darami, podanie motywu dzi瘯czynienia przed prefacj, wprowadzenie do Modlitwy Pa雟kiej, przed znakiem pokoju i Komuni 鈍.

 R闚nie same dzieci powinny w czasie Mszy 鈍. spe軟ia r騜ne pos逝gi jak funkcj lektora, kantora, 酥iew ch鏎alny, gra na instrumentach, dialog z kap豉nem w czasie homilii, podawanie wezwa modlitwy powszechnej, przynoszenie dar闚 do o速arza. Przed sprawowaniem Mszy 鈍. mog pomaga przy ozdobie i przygotowaniu miejsca celebracji i o速arza.

 d)   O g  l n e   w s k a z a n i a   d o t y c z  c e   s p r a w o w a n i a   M s z y    w.   d l a   d z i e c i

 Czas i miejsce celebracji
 Zasadniczo miejscem sprawowania Eucharystii tak瞠 dla dzieci jest ko軼i馧. Nale篡 w nim jednak wybra tak przestrze, aby odpowiada豉 liczbie uczestnik闚 i pozwala豉 na swobodne sprawowanie liturgii mszalnej wed逝g podanych zasad. Je郵i dany ko軼i馧 nie spe軟ia takich warunk闚, wskazane b璠zie wybranie odpowiedniego i godnego miejsca dla sprawowania Mszy 鈍. poza ko軼io貫m.
 Odno郾ie czasu odprawiania Mszy 鈍. dla dzieci, to dyrektorium poleca wybra tak por dnia, kt鏎a b璠zie najbardziej odpowiednia w okre郵onych warunkach, aby dzieci by造 w pe軟i otwarte i usposobione (maxime aperti) na s逝chanie s這wa Bo瞠go i sprawowanie Eucharystii.

 Znaczenie 酥iewu i muzyki
 Bardzo wa積 rol w liturgii dla dzieci spe軟ia 酥iew i muzyka. Wsp鏊ny 酥iew bardziej anga簑je i nadaje uroczystego i radosnego charakteru sprawowanej liturgii. Dlatego Msze 鈍. z udzia貫m dzieci powinny by raczej 酥iewane ni recytowane. Aby ten postulat by bardziej mo磧iwy do spe軟ienia, dyrektorium pozwala na u篡wanie w miejsce Gloria, Credo, SanctusAgnus Dei melodii popularnych zatwierdzonych przez odpowiedni w豉dz, nawet je郵i teksty nie s identyczne z tekstami liturgicznymi.
 Du瞠 znaczenie ma r闚nie muzyka instrumentalna, zw豉szcza je郵i jest wykonywana przez same dzieci, jako akompaniament do 酥iewu lub podk豉d do medytacji. W pewnych warunkach, wed逝g norm konferencji episkopatu, mo積a pos逝篡 si tak瞠 nagraniami muzycznymi.

 Znaczenie gest闚 i ruchu
 W liturgii bierze udzia ca造 cz這wiek jako jedno嗆 psychofizyczna. Swoje prze篡cia i postawy wewn皻rzne wobec Boga cz這wiek wyra瘸 na zewn徠rz tak瞠 gestami i postaw cia豉. Zaanga穎wanie i udzia cia豉 w liturgii ma szczeg鏊ne znaczenie u dzieci, gdy jest przejawem naturalnej aktywno軼i dziecka. Dlatego dyrektorium wielkie znaczenie przypisuje procesjom i innym akcjom wymagaj帷ym zaanga穎wania cia豉 dziecka. Chodzi tu o procesj razem z kap豉nem na rozpocz璚ie celebracji, udzia przynajmniej kilku dzieci w procesji z Ewangeli, procesj z darami ofiarnymi (jako konsekwencja wcze郾iejszego przygotowania tych dar闚) i wreszcie procesj komunijn.

 Elementy wizualne
 W sprawowaniu liturgii z udzia貫m dzieci strona wizualna odgrywa bardzo wa積 rol. Niekt鏎e obchody liturgiczne z natury swej 陰cz si z bogatsz opraw zewn皻rzn i st康 bardziej oddzia造wuj wizualnie. Nale膨 tu: adoracja krzy瘸 w Wielki Pi徠ek, liturgia 鈍iat豉 w Wigili Paschaln i 鈍i皻o Ofiarowania Pana Jezusa.
 Poza tym wydaje si po篡teczne wprowadzenie nowych form i 鈔odk闚 wizualnych w celebracjach liturgicznych, kt鏎e ukazywa造by wielko嗆 dzie dokonanych przez Boga w stworzeniu i odkupieniu, oraz pomaga造by w prze篡waniu tre軼i religijnych i pobudza造 do modlitwy.
 R騜no嗆 kolor闚 i ornament闚 liturgicznych ma tak瞠 du瞠 znaczenie. Dyrektorium sugeruje, aby same dzieci przygotowywa造 pewne obrazki np. dla ilustracji homilii lub wezwa modlitwy powszechnej, ubogacaj帷 w ten spos鏏 wizualn stron liturgii.

 e)   S z c z e g   o w e   z a s a d y   s p r a w o w a n i a   M s z y    w.   d l a   d z i e c i

 Msza 鈍. dla dzieci musi zawsze zawiera liturgi s這wa i liturgi Eucharystii, obrz璠y wst瘼ne i zako鎍zenie. Pewne adaptacje, o ile s konieczne, mog by wprowadzane do poszczeg鏊nych cz窷ci liturgii mszalnej, z tym, 瞠 nie mog ulega zmianie: pozdrowienia i odpowiedzi na nie, Modlitwa Pa雟ka, trynitarna formu豉 b這gos豉wie雟twa ko鎍owego.

 Obrz璠y wst瘼ne
 Celem obrz璠闚 wst瘼nych Mszy 鈍. jest wytworzenie poczucia wsp鏊noty, przygotowanie do s逝chania s這wa Bo瞠go i sprawowania Eucharystii. Obrz璠y wst瘼ne maj szczeg鏊nie wa積e znaczenie we Mszy 鈍. dla dzieci, maj one od samego pocz徠ku stworzy radosn i modlitewn atmosfer, jaka powinna panowa w prawdziwym zgromadzeniu dzieci Bo篡ch, w鈔鏚 kt鏎ych obecny jest Chrystus. Aby ten cel osi庵n望 mo積a opu軼i pewne elementy obrz璠闚 wst瘼nych a rozbudowa inne, tak jednak, by 瘸dnego z nich na sta貫 nie zaniedba.

 Liturgia s這wa Bo瞠go
 W zakresie organizowania liturgii s這wa i doboru czyta dyrektorium daje du瞠 mo磧iwo軼i adaptacji. Liczb czyta na niedziele i 鈍i皻a okre郵a konferencja episkopatu, kt鏎a powinna tak瞠 przygotowa specjalny lekcjonarz na Msze 鈍. dla dzieci. Je郵i jednak czytania s zbyt trudne dla dzieci, mo積a wybra tylko dwa lub nawet jedno, zawsze jednak ma by czytanie Ewangelii. Je郵i wszystkie czytania danego dnia oka膨 si dla dzieci za trudne, mo積a wybra czytania (lub tylko jedno) z lekcjonarza mszalnego, a nawet bezpo鈔ednio z Pisma 鈍. zawsze jednak uwzgl璠niaj帷 okres liturgiczny. Kryterium doboru tekst闚 czyta ma by ich zrozumia這嗆 dostosowana do wieku dzieci, aby odnios造 z nich jak najwi瘯sz korzy嗆 duchow. W liturgii nale篡 unika parafraz Pisma 鈍., mo積a natomiast wykorzysta t逝maczenia przeznaczone dla katechezy, byle tylko by造 zatwierdzone przez odpowiedni w豉dz.
 Na Msz 鈍. dla dzieci trzeba r闚nie dobra odpowiedni zestaw 酥iew闚 mi璠zylekcyjnych w postaci psalm闚 lub kantyk闚, aby by造 przez dzieci rozumiane i 酥iewane. Niekiedy zamiast psalmu mo積a 酥iewa tylko Alleluia z wersetem, a je郵i jest tylko jedno czytanie, 酥iew ten mo瞠 by po homilii.
 Celebrans ma troszczy si, aby dzieci rozumia造 鈍i皻e teksty stosownie do swego wieku. W tym celu powinien przed czytaniami w kilku s這wach wprowadzi dzieci do czyta biblijnych. W homilii, jako wyja郾ieniu przeczytanego s這wa Bo瞠go, mo積a stosowa form dialogu z dzie熤i. Niekiedy, je郵i dany tekst do tego si nadaje, same dzieci mog czyta odpowiednie partie Pisma 鈍., podobnie jak czyta si opis M瘯i Pa雟kiej.
 Zamiast wyznania wiary nicejsko-konstantynopolsk貫go, mo積a w mszach dla dzieci stosowa Credo pacierzowe (Sk豉d Apostolski).

 Modlitwy prezydencjalne
 We mszach dla dzieci mo積a wybra z msza逝 takie modlitwy, kt鏎e b璠 dla nich najbardziej odpowiednie, uwzgl璠niaj帷 okres liturgiczny. W wypadkach kiedy nie wystarczy sama zasada wyboru modlitw, celebrans mo瞠 adaptowa teksty modlitw umieszczonych w mszale, zachowuj帷 ich istotn tre嗆 i charakter.
 Odno郾ie Modlitw Eucharystycznych dyrektorium przypomina o nale篡tym wykorzystaniu tych, kt鏎e s w Ordo Missae, a do czasu kiedy uka膨 si Modlitwy Eucharystyczne specjalnie przeznaczone dla dzieci 2 .

 Komunia 鈍. i zako鎍zenie mszy
 Dzieci dopuszczone ju do udzia逝 w Eucharystii, uczestnicz帷 we Mszy 鈍. je郵i s nale篡cie usposobione, powinny tak瞠 przyst瘼owa do sto逝 Pa雟kiego, na znak pe軟ego udzia逝 we Mszy 鈍. Udzielaniu Komunii 鈍. powinien towarzyszy odpowiedni 酥iew.
 Przed ko鎍owym b這gos豉wie雟twem celebrans powinien w kr鏒kich s這wach ukaza zwi您ek mi璠zy sprawowan liturgi a 篡ciem. Od czasu do czasu poleca si r闚nie u篡wanie rozwini皻ej formu造 b這gos豉wie雟twa ko鎍owego, stosownie do okresu roku liturgicznego.
 Podane w dyrektorium zasady i szczeg馧owe postanowienia maj jeden g堯wny cel, aby dzieci, stosownie do wieku i poziomu 篡cia religijnego z rado軼i spotyka造 si z Chrystusem i razem z Nim sk豉da造 Ojcu nale積e Mu uwielbienie i dzi瘯czynienie. S逝chaj帷 s這wa Bo瞠go i po篡waj帷 Cia這 Chrystusa maj przygotowywa si do dawania w swoim 鈔odowisku 鈍iadectwa Chrystusowi.

Przypisy do C. Krakowiak: Directorium de missis cum pueris...:
1  Directorium de missis cum pueris, Typis Polyglottis Vaticanis 1973, s.19.

2  Episkopat Francji przed這篡 ju Stolicy Apostolskiej do zatwierdzenia trzy Modlitwy Eucharystyczne dla dzieci. Por. La Documentation Catholique (1973) nr 1643, s. 1040.

Ks. Czes豉w Krakowiak, Lublin

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 70-74

I. LITERA I DUCH

Jerzy Grze鄂owiak

2. Nowa forma przyjmowania Komunii 鈍.

 Katolika z Polski uczestnicz帷ego we Mszy 鈍. we wsp鏊notach religijnych w krajach Europy zachodniej szokuje cz瘰to widok przyjmowania przez wiernych Cia豉 Pa雟kiego do r瘯i. Zdziwiony jest on nowym obrz璠em, z kt鏎ym nigdy dot康 si nie zetkn掖, nie wie jak si w tej sytuacji zachowa. Kiedy indziej zn闚 zdarza si, 瞠 nasi duszpasterze s do g喚bi poruszeni ivnie wiedz jak zareagowa gdy – przy letnim nap造wie turyst闚 zagranicznych – podczas udzielania Komunii 鈍. niekt鏎zy z przyst瘼uj帷ych do Eucharystii wyci庵aj d這. Wydaje si wi璚, 瞠 jest rzecz potrzebn, a nawet konieczn, ukaza sens i wymow tego sposobu komunikowania oraz przedstawi aktualn prawn stron zagadnienia.

 a)   C o   p r z e k a z u j e   h i s t o r i a?

 W pierwszych wiekach Ko軼io豉 podawano wiernym Cia這 Chrystusa do r瘯i. 安.   C y r y l   J e r o z o l i m s k i   (IV w.) szczeg馧owo opisuje obrz璠 udzielania i przyjmowania Komunii 鈍. Jest to jeden z najstarszych opis闚 tego obrz璠u: „Podchodz帷 nie wyci庵aj p豉sko r瘯i i nie roz陰czaj palc闚. Podstaw d這 lew pod praw niby tron, gdy masz przyj望 Kr鏊a: do wkl瘰貫j d這ni przyjmij Cia這 Chrystusa i powiedz: Amen. U鈍i耩 te ostro積ie oczy swoje przez zetkni璚ie ich ze 鈍i皻ym Cia貫m, bacz帷, by ze nic nie uroni. To bowiem, co by spad這 na ziemi, by這by utrat jakby cz窷ci twych cz這nk闚. Bo czy nie ni鏀豚y z這tych ziarenek z najwi瘯sz uwaga, by ci 瘸dne nie zgin窸o i by nie poni鏀 szkody? Tym bardziej zatem winiene uwa瘸, 瞠by nawet okruszyny nie zgubi z tego, co jest o wiele dro窺ze od z這ta i innych szlachetnych kamieni” 1 .

 Jak wynika z opisu pierwsi chrze軼ijanie przyjmowali Eucharysti w postawie stoj帷ej, otrzymywali Cia這 Pa雟kie do r瘯i i sami wk豉dali je do ust. Niekiedy nawet zabierali je ze sob, by udzieli Komunii 鈍. chorym lub w niebezpiecze雟twie czekaj帷ego ich m璚ze雟twa przyj望 z wiar Cia這 Pa雟kie jako wiatyk. Dotkni璚ie r瘯 鈍i皻ych postaci wcale nie by這 uwa瘸ne za brak szacunku wobec Eucharystii. Wspomniany 鈍.   C y r y l   J e r o z o l i m s k i   pisze np. o przyj璚iu przez wiernych Krwi Przenaj鈍i皻szej: „Kiedy twe wargi s jeszcze wilgotne, dotknij ich r瘯ami i u鈍i耩 nimi oczy, czo這 i inne zmys造. Nast瘼nie zatrzymaj si na modlitwie dzi瘯uj帷 Bogu za to, 瞠 tak wielkimi zaszczyci ci tajemnicami” 2 .

 Dotykanie r瘯 Cia豉 lub Krwi Pa雟kiej by這 wi璚 wyrazem przekonania o zbawczej mocy Eucharystii, kt鏎a dosi璕a nie tylko ducha, lecz odnosi si do ca貫go cz這wieka, tak瞠 do jego cia豉 i zmys堯w. Nikomu w闚czas nie przysz這by na my郵, by w ge軼ie dotkni璚ia r瘯 Cia豉 Pa雟kiego widzie jak捷 ujm dla Eucharystii; raczej przeciwnie, w ge軼ie tym widziano wyraz najwy窺zej czci, szczeg鏊ne uznanie warto軼i i godno軼i Cia豉 i Krwi Pa雟kiej, ukrytych pod znakami chleba i wina. Jak 鈍iadcz pisma ojc闚 Ko軼io豉, a w鈔鏚 nich cytowany ju tekst 鈍.   C y r y l a   J e r o z o l i m s k i e g o,   do Eucharystii odnoszono si z najg喚bszym szacunkiem, z najwi瘯sz uwag i delikatno軼i 3 .

 Zwyczaj podawania przez kap豉na Komunii 鈍. wprost do ust pochodzi dopiero z wczesnego 鈔edniowiecza, a motywem zasadniczym jego wprowadzenia by豉 obawa przed ewentualnym zniewa瞠niem Cia豉 Pa雟kiego, zw豉szcza przed 鈍iadom profanacj (mo磧iwo嗆 wyniesienia naj鈍i皻szych postaci z ko軼io豉).

 Taki zwyczaj usprawiedliwia r闚nie po cz窷ci konsekrowanie ma造ch cz御teczek chleba prza郾ego. Cz御tki te bowiem niezmiernie lekkie i kruche stwarzaj niebezpiecze雟two odpadania drobnych fragment闚. Przylegaj one 豉two do j瞛yka, ale istnieje ryzyko, 瞠 nie b璠 si 豉two trzyma d這ni.

 W nowym, wprowadzonym w 鈔edniowieczu, sposobie komunikowania widzie trzeba prawdopodobnie tak瞠 skutki d逝瞠j trwaj帷ego zaniku cz瘰tej Komunii 鈍. Im wierni, rzadziej brali udzia w uczcie eucharystycznej, tym bardziej Eucharystia stawa豉 si w 鈍iadomo軼i wiernych daleka, niedost瘼na dla grzesznego cz這wieka. Razem z poczuciem niegodno軼i spotkania z obecnym realnie w Eucharystii Chrystusem sz這 w parze nowe, stanowi帷e namiastk Komunii 鈍., zjawisko tzw. „pragnienia widzenia Hostii” 4  i rozwijaj帷y si w niebywa造 spos鏏 pozamszalny kult Naj鈍. Sakramentu.

 Te zjawiska przyczyni造 si niew徠pliwie do jeszcze wi瘯szego usztywnienia postawy cz這wieka wobec eucharystycznych postaci, do przesadnego wobec nich powi瘯szania i pomna瘸nia oznak czci i szacunku. Od 鈍iadomo軼i niegodno軼i Eucharystii ju tylko krok do stwierdzenia, 瞠 grzeszny cz這wiek nie powinien w og鏊e odwa篡 si dotyka Cia豉 Pa雟kiego; mog to czyni tylko r璚e kap豉na po鈍i璚one olejami przy 鈍i璚eniach kap豉雟kich.

 Forma podawania Komunii 鈍. do ust rozpowszechni豉 si w ca造m Ko軼iele i trwa do dzi tak na Zachodzie, jak i na Wschodzie. W Ko軼iele wschodnim jest ona jednak o tyle usprawiedliwiona, 瞠 tam komunikuje si pod dwiema postaciami. Je郵i przy Komunii chleb konsekrowany macza si w konsekrowanym winie, to zrozumiale, 瞠 w tej sytuacji wk豉danie go bezpo鈔ednio w usta komunikuj帷ego jest konieczne.

 b)   P o w r  t   d o   p i e r w o t n e g o   z w y c z a j u  
        i   s t a n o w i s k o   S t o l i c y   A p o s t o l s k i e j

 W ramach odnowy liturgii wytyczonej przez Vaticanum II w wielu 鈔odowiskach katolickich w Niemczech, Holandii i Francji, wychodz帷 z za這瞠nia, 瞠 w dotychczasowym sposobie udzielania Komunii 鈍. traktuje si wiernych zbyt infantylnie i podejrzliwie, uw豉cza si godno軼i doros貫go cz這wieka i w pe軟i mu si nie ufa, zacz皻o bez pozwolenia najwy窺zego autorytetu wprowadza nowy spos鏏 komunikowania podaj帷 hosti nie do ust, lecz na r瘯. Niekt鏎e konferencje biskup闚 lub pojedynczy biskupi przynagleni takimi faktami zacz瘭i zwraca si do papie瘸 z pro軸 o aprobat takiej formy komunikowania.

 P a w e   VI   dostrzeg wag problemu, kt鏎y dotyka przecie wiekowej tradycji i dyscypliny Ko軼io豉. Obawiaj帷 si, 瞠 nowy spos鏏 udzielania Komunii 鈍. mo瞠 przynie嗆 ze sob zmniejszenie szacunku i czci wobec Eucharystii, a nawet niebezpiecze雟two profanacji, albo te zniekszta販i nauk o Eucharystii, papie postanowi w sprawie ewentualnego wprowadzenia nowego obrz璠u zebra opinie biskup闚 ca貫go 鈍iata. Wszystkim biskupom przes豉no trzy pytania: 1.  czy nale瘸這by przyj望 wniosek, by obok tradycyjnego sposobu dozwolony by tak瞠 spos鏏 podawania Komunii 鈍. na r瘯?; 2.  czy jest rzecz wskazan, by najpierw przeprowadzi pewne eksperymenty w ma造ch wsp鏊notach za zezwoleniem ordynariusza miejsca?; 3.  czy uwa瘸 si, 瞠 po przeprowadzeniu odpowiedniego przygotowania katechetycznego wierni ch皻nie przyjm nowy obrz璠? Poniewa wi瘯sza cz窷 biskup闚 (oko這 60%) odpowiedzia豉 negatywnie na wszystkie trzy pytania,  5   P a w e   VI   postanowi nie wprowadza og鏊nym prawem nowej formy Komunii 鈍.

 Kongregacja Kultu Bo瞠go wyda豉 wi璚 w tej sprawie specjaln Instrukcj o sposobie udzielania Komunii 鈍. (29.VI.1969), w kt鏎ej broni mocno dotychczasowego zwyczaju udzielania Komunii 鈍. do ust pos逝guj帷 si ca造m arsena貫m argument闚. Powiedziano wi璚 np. 瞠 dotychczasowy zwyczaj „nie pomniejsza w 瘸dnym wypadku godno軼i osoby tych, kt鏎zy przyst瘼uj do tak wielkiego sakramentu”, lecz stanowi cz窷 sk豉dow przygotowania wymaganego do najbardziej owocnego przyj璚ia Komunii 鈍.; tradycyjny spos鏏 Komunii 鈍. wed逝g instrukcji – gwarantuje szacunek Eucharystii, zabezpiecza j przed zniewag, a zarazem ujawnia trosk Ko軼io豉 o cz御tki konsekrowanego chleba 6 . Kongregacja Kultu Bo瞠go zach璚a przeto biskup闚, kap豉n闚 i wiernych do zachowania obowi您uj帷ego i powszechnie zatwierdzonego prawa ze wzgl璠u na obecnie obowi您uj帷 form liturgii, ze wzgl璠u na zgodn w wi瘯szo軼i opini ca貫go episkopatu Ko軼io豉 katolickiego, a zw豉szcza ze wzgl璠u na wsp鏊ne dobro ca貫go Ko軼io豉.

 Znamienne jest jednak, 瞠 Stolica Apostolska nie zakaza豉 zupe軟ie rozpowszechnionego ju tu i 闚dzie nowego sposobu udzielania Komunii 鈍. W om闚ionej instrukcji polecono, by w okolicach, gdzie ten obrz璠 ju jest praktykowany, konferencje biskup闚 oceni造 konkretn sytuacj i okoliczno軼i, problem przedyskutowa造, i po wykluczeniu mo磧iwo軼i nadu篡 zadecydowa造 przez tajne g這sowanie (wymagane 2/3 g這s闚) o praktyce nowej formy komunii na danym terytorium czy w poszczeg鏊nych przypadkach. Decyzja episkopatu zawsze jednak wymaga zatwierdzenia ze strony Stolicy Apostolskiej, kt鏎a w takich przypadkach zwraca b璠zie szczeg鏊n uwag na powi您ania mi璠zy Ko軼io豉mi lokalnymi i wynikaj帷e st康 konsekwencje.

 Opr鏂z instrukcji opublikowano wi璚 tak瞠 w „Acta Apostolicae Sedis” wz鏎 pisma, jakie Kongregacja Kultu Bo瞠go b璠zie kierowa豉 do konferencji biskup闚, zezwalaj帷 w konkretnych przypadkach na udzielanie Komunii przez po這瞠nie hostii na r瘯 7 . Pismo to zawiera szczeg馧owe wskazania duszpasterskie. Wed逝g tych dyrektyw nowy spos鏏 komunikowania ma by wprowadzany roztropnie i stopniowo, rozpoczynaj帷 od grup elitarnych i bardziej przygotowanych. Zawsze obowi您uje uprzednia katecheza, by przypadkiem nie zachwia u wiernych wiary w obecno嗆 Chrystusa w Eucharystii i ustrzec przed niebezpiecze雟twem profanacji.

 Gdy chodzi o praktyczn stron tej formy obrz璠u Komunii 鈍., istniej dwie mo磧iwo軼i: albo kap豉n podaje wiernym Cia這 Pa雟kie na r瘯, albo te spos鏏 bardziej prosty, gdy wierni sami bior hosti bezpo鈔ednio z naczynia 8 .

 W drugiej wersji znakiem, 瞠 kap豉n jest szafarzem sakramentu, jest sama formu豉 wypowiadana przez niego: Cia這 Chrystusa. Nigdy nie nale篡 podawa na r瘯 hostii umaczanej w Krwi Naj鈍. W ka盥ym przypadku komunikuj帷y winien spo篡 hosti przed odej軼iem na swoje miejsce. Zalecana jest szczeg鏊na troska, by nic z konsekrowanych cz御tek nie upad這, troska o czysto嗆 r彗, o w豉軼iw postaw i gesty zgodne z lokalnymi zwyczajami. Za bardzo istotny i rozs康ny nale篡 uzna nakaz, by wiernym pozostawi zawsze swobod wyboru pomi璠zy dawnym i nowym sposobem przyjmowania Komunii 鈍.

 Biskupi, kt鏎zy wydali zezwolenie na taki ryt, winni po 6 miesi帷ach przekaza do kongregacji sprawozdanie z do鈍iadcze, w豉sne opinie i uwagi.

 c)   P e  n i e j s z y   z n a k

 Usi這wania wprowadzenia nowego sposobu przyjmowania Komunii 鈍. nie s przejawem braku szacunku wobec Eucharystii czy zaniku wiary w obecno嗆 w niej Chrystusa, ani te wyrazem jakiego pr騜nego „nowinkarstwa” za wszelk cen. Argumentacja na rzecz takiej formy udzia逝 w Uczcie Eucharystycznej opiera si na kilku racjach.

 Najpierw trzeba zauwa篡, 瞠 przez branie hostii do r瘯i unika si niew徠pliwie niedogodno軼i, jakie z punktu widzenia higieny sprawia komunia podawana do ust. Nie ma potrzeby wchodzi tu w szczeg馧y.

 Nast瘼nie 豉two dostrzec, 瞠 w ten spos鏏 lepiej realizuje si wol Chrystusa, kt鏎y przecie powiedzia:   „B i e r z c i e   i jedzcie” 9 . Ponadto aktywno嗆 cz這wieka jest tutaj lepiej uwidoczniona. Wierny w tym wypadku rzeczywi軼ie „bierze” Cia這 Chrystusa.

 Najpowa積iejszy argument le篡 jednak w p豉szczy幡ie znaku. Komunia 鈍. dokonuje si pod znakiem uczty. Uczta za jest spotkaniem ludzi dojrza造ch i samodzielnych. W normalnym wypadku na uczcie nikomu nie wk豉da si pokarmu do ust. Takiej „pomocy” potrzebuj tylko dzieci, ludzie chorzy i zniedo喚積iali starcy. Dotychczasowy spos鏏 udzielania Komunii 鈍. do ust 鈍iadczy wi璚 mimo wszystko o infantylnym traktowaniu 鈍ieckich, o pewnym braku zaufania do nich. Zaciemniona zostaje w ten spos鏏 odpowiedzialno嗆 dojrza貫go chrze軼ijanina.

 W przypadku za, gdy wierni otrzymuj Cia這 Pa雟kie na r瘯, lub sami bior je z pateny, sakramentalny znak uczty, dojrza這軼i i odpowiedzialno嗆 chrze軼ijanina nabieraj wi瘯szej wyrazisto軼i i autentyczno軼i.

 Te niew徠pliwe warto軼i nowego sposobu uczestnictwa w Uczcie Eucharystycznej, daj帷e mu w konsekwencji priorytet przed form tradycyjn, potwierdza tak瞠 w豉dza ko軼ielna, gdy we wspomnianym ju wzorcowym pi鄉ie do konferencji biskup闚 orzeka: „Tak Komunia winna powi瘯sza w wiernym 鈍iadomo嗆 jego godno軼i jako cz這nka Mistycznego Cia豉, w kt鏎e zosta wszczepiony przez chrzest i przez 豉sk Eucharystii, a tak瞠 pomna瘸 jego wiar w wielk rzeczywisto嗆 Cia豉 i Krwi Pana, kt鏎ego dotyka swymi r瘯ami” 10 .

 W Ko軼iele katolickim w Polsce ze wzgl璠u na wiekowy zwyczaj zachowujemy tradycyjny spos鏏 przyjmowania Chrystusa w Eucharystii. Je郵i jednak zaistniej sytuacje, 瞠 niekt鏎zy 鈍ieccy (np. tury軼i z zagranicy) przejawi inn wol, to duszpasterz, kieruj帷y si nie liter, lecz duchem soborowej odnowy liturgii, z pewno軼i spe軟i 篡czenie tych, kt鏎zy chc si spotka z Chrystusem przy wsp鏊nej braterskiej Uczcie Eucharystycznej, w spos鏏 bardziej zaanga穎wany, dojrza造 i odpowiedzialny 11 .

Przypisy do J. Grze鄂owiak: Nowa forma przyjmowania Komunii 鈍.:
1  安.   C y r y l   J e r o z o l i m s k i,   Katechezy mistagogiczne V, 21 (PG 33, 1126): t. pol. A.   B o b e r,   安iat豉 ekumeny. Antologia patrystyczna. Krak闚 1965, 126-127.

2  Katechezy mistagogiczne V, 22.

3  Diakoni roznosz帷y Komuni 鈍. chorym r闚nie sprawowali swoj funkcj z nies造chan pieczo這wito軼i i czci wobec Naj鈍. Sakramentu. Zob.   J u s t y n,   Apologia I, 65 (PG 6, 427).

4  Zob.   E.   D u m o u t e t,   Le desir du voir l'Hostie et les origines de la dévotion au Saint-Sacrément, Paris 1926.

5  Odpowiedzi na poszczeg鏊ne pytania: Pytanie 1: tak – 567; nie – 1233; tak, ale z pewnymi modyfikacjami – 315; niewa積e – 20. Pytanie 2: tak – 751; nie – 1215; niewa積e – 70. Pytanie 3: tak – 835; nie – 1185; niewa積e – 128. Por. Instrukcja o sposobie udzielania Komunii 鈍., w: Posoborowe prawodawstwo ko軼ielne, t. II, z. 3, 228.

6  Instructio de modo Sanctam Communionem ministrandi, AAS 61(1969) 541-547; t. pol. Posoborowe prawodawstwo ko軼ielne, t. II z. 3, 221-231.

7  AAS 61(1969)546-547; t. pol. Posoborowe prawodawstwo ko軼ielne, t. II, z. 3, 232-237.

8  Drug wersj obrz璠u zdecydowanie odrzuca   A.   M.   R o g u e t   argumentuj帷 nast瘼uj帷o: „Fotografie awangardowych Mszy 鈍. ukazuj wiernych, kt鏎zy sami bior Cia這 Chrystusa z pateny lub koszyka. Ten spos鏏 nie wydaje mi si godny polecenia. Nie ze wzgl璠闚 doktrynalnych. Nawet w tym wypadku   o t r z y m u j e   si Eucharysti od kap豉na, kt鏎y j konsekrowa. Przede wszystkim ten spos鏏 jest ma這 higieniczny: niekt鏎zy komunikuj帷y mog mie r璚e brudne albo wilgotne, albo trz瘰帷e si, mog wzi望 jedn hosti, potem inn. Lecz zw豉szcza ten spos鏏 nie dopuszcza mo磧iwo軼i wyboru. Tutaj trzeba uszanowa, je郵i nie przekonania, to przynajmniej pow軼i庵liwo嗆 lub uczucia ka盥ego. Je瞠li kap豉n sam podaje konsekrowany chleb, to komunikuj帷emu pozostawia swobod otworzenia ust lub wyci庵ni璚ia r瘯i”  –  A.  M.   R o g u e t,   Msza 鈍. dzisiaj (t. z franc.), Krak闚 1972, 166.

9  Zdaniem   A.   M.   R o g u e t a   argument ewangelijny jest tu bez warto軼i, gdy s這wa Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy t逝maczone zwykle jako „Bierzcie i jedzcie” r闚nie dobrze mo積a przet逝maczy jako „Przyjmujcie i jedzcie” (dz. cyt., 165).

10   PPK II/3, 235

11  Bibliografia dotycz帷a omawianej problematyki:   K.   A m o n,   Fragen des Kommunionsempfangs, Diakonia 1(1966)345-355;   K.   R i c h t e r,   Der Kommumonsritus in der Erneuerung, Bibel und Liturgie 40(1967) 274-279; H.   S p a e m a n n,   Brot und Kelch, Der Seelsorger 38(1968)166 n.;   O.   N u s s b a u m,   Die Handkommunion, K闤n 1969.

Ks. Jerzy Grze鄂owiak, Lublin

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 74-76

II. URZ犵Y I SΣ浮Y

Franciszek Blachnicki

1. Dla animator闚 zgromadzenia liturgicznego

 G堯wn trosk inspiruj帷a soborow odnow liturgii jest d捫enie do uczynienia jej 篡wym zgromadzeniom Ko軼io豉 albo zgromadzeniem 篡wego Ko軼io豉. Chodzi o to, aby liturgia nie by豉 tylko mniej lub wi璚ej zrutynizowana celebracj pewnych obrz璠owych form w obecno軼i niemych i niezaanga穎wanych wewn皻rznie widz闚, uczestnicz帷ych w niej z przyzwyczajenia, bli瞠j nieokre郵onego poczucia obowi您ku, nacisku zwyczaj闚 najbli窺zego 鈔odowiska lub na wp馧 zabobonnego albo magicznego przekonania o jej skuteczno軼i. M闚i帷 pozytywnie, chodzi o to, aby uczestnikami liturgii by造 osoby zaanga穎wane w ni zgodnie ze swoj natur w spos鏏 rozumny, 鈍iadomy i wolny, wchodz帷e w niej poprzez s這wo i znaki w 篡w „komunikacj” – dialog i spotkanie z Bogiem i z bra熤i, prze篡waj帷e dzi瘯i temu w niej tajemnic Ko軼io豉 jako wsp鏊noty w jej wymiarze wertykalnym i horyzontalnym. Aby do tego doprowadzi, niezb璠ne jest sta貫 i bie膨ce opracowanie liturgii zmierzaj帷e do skoncentrowania jej zmiennych i wieloaspektowych w swoim bogactwie element闚 wok馧 jednej my郵i przewodniej, zbli穎nej przez odpowiednie komentarze, dob鏎 pie郾i i modlitw w ten spos鏏 do zdolno軼i percepcyjnej aktualnych cz這nk闚 zgromadzenia, aby rozbudzi w nich 篡w reakcj i w陰czy ich w prawdziwy dialog i prze篡cie wsp鏊noty.

 Potrzeba animator闚 zgromadzenia liturgicznego. Animatorzy ci, niezale積ie od otrzymanej zasadniczej, ca這軼iowej formacji liturgicznej, musz tak瞠 otrzymywa bie膨ce pomoce dla spe軟iania swojej delikatnej i odpowiedzialnej funkcji w zgromadzeniu. Przyk豉dem dobrego podr璚znika dla pracy animator闚 liturgicznych mo瞠 by francuska praca zbiorowa p.t. Pour la célébration de l'Eucharistie. Dossier de l'équipe liturgique, wydana przez   J.   F e d e r a   i   A.   G o r i u s a   oraz ich zespo造 (wyd. Mame). Na razie ukaza造 si dwa tomy, na rok B i C. S這wa wst瘼ne autor闚 dobrze charakteryzuj jej koncepcj: „Oto ksi捫ka dla animator闚 zgromadzenia eucharystycznego... Rzecz wa積, ale trudn jest o篡wi Msz 鈍. Trzeba bardzo du穎 starania i wytrwa這軼i, a瞠by dopom鏂 wsp鏊nocie do przyj璚ia S這wa Bo瞠go, do wypowiadania si w modlitwie, do odnalezienia swej jedno軼i w wierze. Reforma liturgiczna dopiero zaczyna wchodzi w 篡cie. Liturgia S這wa rozwija si wed逝g pewnego cyklu, trzy razy (d逝窺zego), ani瞠li dawniej, z wyborem czyta nowych dla nas.

 Pierwsza cz窷 Mszy 鈍. obecnie jest wi璚 mniej monotonna. Liturgia eucharystyczna przeciwnie, mo瞠 znu篡 uwag bardzo wielu. Tymczasem b璠zie ona wci捫 nowa, je瞠li b璠zie si umia這 za pomoc dyskretnych interwencji w陰czonych w modlitwy, nawi您a wi篥 pomi璠zy ofiar a tekstami dnia.

 Trzeba nauczy si prze篡wa nasz liturgi jednocze郾ie w wierno軼i i wolno軼i co zak豉da powa積 refleksj nad tekstami i pewn inicjatyw, zawsze uwa積 w sprawowaniu obrz璠闚. Ksi捫eczka ta chcia豉by dopom鏂 jednocze郾ie tej refleksji i inicjatywie i s逝篡 jednocze郾ie wolno軼i oraz wierno軼i.

 Nie jest to praca ca趾owicie gotowa, ale tylko narz璠zie robocze. Nie przedstawia schemat闚 kazania, ale tylko analizy czyta biblijnych. Nie ma tutaj poucze, kt鏎e by nale瘸這 dos這wnie przyjmowa tak, jak s sformu這wane. Ale s tylko sugestie, rozmy郵nie utrzymane w r騜nym stylu, kt鏎e mo積a dostosowywa do warunk闚 miejscowych.

 W rzeczywisto軼i ka盥e zgromadzenie ma swoj w豉sn dusz i nale篡 poszukiwa takiego jej wyra瞠nia, kt鏎e w danej chwili odpowiada. Niemniej, niezb璠ne jest podawanie narz璠zi pracy tym, kt鏎zy w swojej wsp鏊nocie albo w swojej parafii chc spe軟ia t te bardzo delikatn pos逝g. Ta ksi捫eczka, ma by w豉郾ie takim narz璠ziem”.

 Po s這wie wst瘼nym znajdujemy wskazania metodyczne dotycz帷e sposobu dobrego wykorzystania podr璚znika. Pomoce dla liturgii poszczeg鏊nych niedziel i uroczysto軼i przynosz najpierw teksty zatytu這wane Dla przygotowania celebracji. Pod tym tytu貫m podane s r騜ne sugestie, kt鏎e maj wspomaga w refleksji, przygotowaniu i tworzeniu komentarzy lub modlitw.

 W pierwszej cz窷ci dokonywana jest do嗆 szczeg馧owa analiza tekst闚 biblijnych danej niedzieli. Analiza ta uwzgl璠nia ich miejsce w ca這kszta販ie S這wa Bo瞠go, mo磧iwe powi您ania pomi璠zy poszczeg鏊nymi tekstami, sytuacj ludzk przesz陰 lub aktualn, jak te teksty wyja郾iaj. Dokonanie tej analizy jest konieczne dla nale篡tego przepowiadania S這wa Bo瞠go. W drugiej cz窷ci s podawane pewne sugestie dla homilii wyprowadzone z poprzedzaj帷ej analizy. Wreszcie podane s wskazania dla sprawowania liturgii eucharystycznej w harmonii z liturgi s這wa. Chodzi tu o zapewnienie wewn皻rznej jedno軼i ca貫j celebracji, co mo瞠 zosta osi庵ni皻e r闚nie przez dob鏎 odpowiedniej prefacji lub modlitwy eucharystycznej, przez odpowiednie podkre郵enie lub o篡wienie pewnych sta造ch modlitw lub obrz璠闚 Mszy 鈍.

 W dalszym ci庵u pomoce na poszczeg鏊ne 鈍i皻a lub uroczysto軼i przynosz teksty do wykorzystania w czasie sprawowania obrz璠闚 (au cours de la célébration). Chodzi tu o „materia造” do komentarzy, poucze (monitiones) i modlitw. Nie s to wi璚 gotowe teksty przeznaczone do prostego odczytania w zgromadzeniu, ale sugestie dla animator闚, maj帷ych je jak najlepiej dostosowa do potrzeb aktualnego zgromadzenia. Konkretnie podawane s propozycje komentarza wprowadzaj帷ego do zgromadzenia wzgl璠nie do liturgii s這wa. S這wa wprowadzaj帷e, kt鏎ymi zwraca si przewodnicz帷y zgromadzenia do wiernych maj kapitalne znaczenie, aby zawi您a zgromadzenie 篡we i skierowa jego uwag i modlitw zaraz na pocz徠ku ku my郵i przewodniej liturgii dnia.

 Propozycje dotycz帷e przygotowania aktu pokutnego maj dopom鏂 do tego, aby wyznanie grzech闚, zawsze zagro穎ne formalizmem, nabra這 barwy konkretnej, aby usposobi zgromadzonych wiernych do poddania swego 篡cia pod os康 S這wa Bo瞠go. Zach皻a do modlitwy ma odnowi i wzbogaci formu喚 M鏚lmy si, wyra瘸j帷 uznanie obecno軼i Boga, do kt鏎ego si modlimy oraz usposobienie, kt鏎e warunkuje prawdziw modlitw. Ma ona r闚nie jakby „ukierunkowa” modlitw wiernych w chwili milczenia.

 Propozycje do ukszta速owania modlitwy wiernych maj dostarczy pokarmu modlitwie, kt鏎a powinna by odpowiedzi na s造szane i rozwa瘸ne w homilii S這wo Bo瞠.

 Wreszcie podane s propozycje komentarzy, wezwa, poucze, kt鏎e w czasie liturgii eucharystycznej mo瞠 celebrans skierowa do wiernych, aby utrzyma ich uwag na temacie wzgl璠nie my郵i przewodniej liturgii dnia.

 Ostatnia cz窷 pomocy dla ukszta速owania liturgii danej niedzieli przynosi propozycje 酥iew闚 liturgicznych.

 Omawiany podr璚znik, je瞠li stanie si narz璠ziem pracy animator闚 zgromadzenia liturgicznego, b璠zie dla nich samych szko陰 pog喚bionego i w pe軟i zaanga穎wanego uczestnictwa w liturgii i pomo瞠 im pokierowa delikatnie wychowaniem ca貫go zgromadzenia i jego przekszta販aniem w zgromadzenie 篡wego Ko軼io豉.

Ks. Franciszek Blachnicki, Lublin

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 76-77

II. URZ犵Y i SΣ浮Y

F.[ranciszek] B.[lachnicki]

2. XVII spotkanie diecezjalnych duszpasterzy s逝瘺y liturgicznej

 W dniach 4 i 5 marca 1974 r. odby這 si w Zakroczymiu nad Wis陰, w klasztorze kapucyn闚, XVII spotkanie duszpasterzy diecezjalnych s逝瘺y liturgicznej. Spotkaniu, kt鏎e odbywaj帷 si regularnie dwa razy w roku, ma ju swoj ustalon tradycj w posoborowym nurcie odnowy liturgii w Polsce, przygotowuj帷 do realizacji jej kolejnych etap闚 duszpasterzy odpowiedzialnych w diecezjach za formacj najbli窺zych wsp馧pracownik闚 kap豉n闚 w kszta速owaniu liturgii, przewodniczy ks. bp Tadeusz   B  a s z k i e w i c z,   sufragan przemyski, delegat episkopatu dla spraw duszpasterstwa s逝瘺y liturgicznej. W spotkaniu bra這 udzia ok. 50 kap豉n闚 z 24 diecezji.

 W pierwszym dniu spotkania, kt鏎e rozpocz窸o si w godzinach po逝dniowych, zapoznano uczestnik闚 z nowymi dokumentami soborowej odnowy liturgii, mianowicie z instrukcj Kongregacji Kultu Bo瞠go O Komunii 鈍i皻ej i kulcie Eucharystii poza msz 鈍i皻 oraz z dyrektorium De missis cum pueris. W drugim referacie, krajowy duszpasterz s逝瘺y liturgicznej przedstawi i obja郾i ca這軼iowy, dziesi璚ioletni program formacji m瘰kiej s逝瘺y liturgicznej. Program ten, kt鏎ego opracowanie sta這 si ju mo磧iwe na obecnym etapie realizacji soborowej odnowy liturgii, ma si sta podstaw d逝gofalowej i systematycznej pracy na odcinku duszpasterstwa s逝瘺y liturgicznej w Polsce w nast瘼nych latach.

 W czasie wieczornej koncelebry w miejscowym ko軼iele uczestnicy spotkania mieli okazj prze篡 pe軟e i wzorowo ukszta速owane uczestnictwo ca貫go zgromadzenia eucharystycznego w 酥iewie liturgicznym, osi庵ni皻e dzi瘯i temu, 瞠 schola, kantor, psa速erzysta i organista w nale篡ty spos鏏 poj瘭i i wykonali przypadaj帷e im zadania w s逝瘺ie zgromadzenia.

 Spotkanie wieczorne zamykaj帷e prace pierwszego dnia po鈍i璚one by這 postaci o. Honorata   K o  m i  s k i e g o,   zwi您anej przez d逝goletni dzia豉lno嗆, zw豉szcza na odcinku tworzenia bezhabitowych zgromadze zakonnych, z Zakroczymiem.

 Drugi dzie po鈍i璚ony by om闚ieniu szczeg馧owego programu formacji s逝瘺y liturgicznej ch這pc闚 i dziewcz徠 (klasa III szko造 podstawowej). Program ten zosta przedstawiony w zredagowanej przez KDSL teczce formacyjnej zawieraj帷ej opr鏂z og鏊nych wskaza programowych, psychologicznych i metodycznych szczeg馧owe konspekty godzin liturgicznych.

 Spotkanie zako鎍zy這 si om闚ieniem i przedyskutowaniem r騜nych aktualnych problem闚 zwi您anych z tym odcinkiem duszpasterstwa liturgicznego.

F.[ranciszek] B.[lachnicki]

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 77-83

II. URZ犵Y i SΣ浮Y

3. Program formacji m瘰kiej s逝瘺y liturgicznej

 U w a g i   w s t  p n e

 1.  Przedstawiony program jest opracowany i realizowany od kilku lat przez Krajowe Duszpasterstwo S逝瘺y Liturgicznej w Polsce, przy pomocy diecezjalnych duszpasterzy s逝瘺y liturgicznej, odbywaj帷ych dwa razy w roku swoje spotkania robocze. Na odcinku m這dzie穎wym (kl. IX-XII) opracowane s ju programy i pomoce szczeg馧owe. Na odcinku szko造 podstawowej opracowanie pomocy szczeg馧owych jest w toku. Poni窺zy program formacji dotyczy m瘰kiej s逝瘺y liturgicznej, analogiczny program dla dziewcz徠 (schole 酥iewacze) jest przygotowywany.

 2.  Program opiera si na og鏊nych i szczeg馧owych wskazaniach odnowy liturgii II Soboru Watyka雟kiego. W ca這軼i bazuje szczeg鏊nie na art. 29 Konstytucji o 鈍i皻ej Liturgii: „Ministranci, lektorzy, komentatorzy i cz這nkowie ch鏎u r闚nie spe軟iaj prawdziw funkcj liturgiczn. Niech wi璚 wykonuj sw鎩 urz康 z tak szczer pobo積o軼i i dok豉dno軼i jak to przystoi wznios貫j pos逝dze i odpowiada s逝sznym wymaganiom Ludu Bo瞠go.
 Nale篡 wi璚 starannie wychowa te osoby w duchu liturgii oraz przygotowa do odpowiedniego i zgodnego wykonywania przypadaj帷ych ka盥emu czynno軼i”.

 3.  Program jest ca這軼iowym programem formacji liturgicznej, obejmuj帷ym okres od I Komunii 鈍. (pocz徠ek klasy III) do opuszczenia szko造 鈔edniej, a wi璚 w sumie okres dziesi璚ioletni. Opiera si na za這瞠niu stopniowego wprowadzania w poszczeg鏊ne s逝瘺y liturgiczne uporz康kowane hierarchicznie, od s逝瘺y cz這nk闚 ch鏎u – scholi (kl. III-V), poprzez s逝瘺 ministranta (kl. VI-VIII) i lektora (IX-XI) do pos逝gi animatora zgromadzenia liturgicznego (kl. XII). Ukoronowaniem ca貫j formacji mog這by by wprowadzenie (institutio) w sta造 urz康 (ministerium) lektora i akolity przez biskupa, po uko鎍zeniu 18 roku 篡cia i szko造 鈔edniej.

 Poni瞠j zarysowany jest ca造 program formacji s逝瘺y liturgicznej w  10 latach odpowiadaj帷y klasom szkolnym. Przy programie ka盥ego roku formacji (wiek, klasa, stopie s逝瘺y liturgicznej), cel pracy formacyjnej (idea przewodnia pracy wychowawczej, symbole liturgiczne i has豉 wok馧 kt鏎ych koncentruje si formacja), w豉軼iwe dla danego okresu metody i formy pracy, wykonywane s逝瘺y liturgiczne, przyk豉dowe zestawienie temat闚 szczeg馧owych.

 P i e r w s z y   r o k   f o r m a c j i

 1.  Charakterystyka og鏊na
 Klasa III, dziewi徠y rok 篡cia, formacja kandydat闚 do s逝瘺y liturgicznej.

 2. Cel
 Celem pracy formacyjnej tego roku jest wprowadzenie w 鈔odowisko s逝瘺y liturgicznej i zgromadzenia liturgicznego oraz wdro瞠nie do liturgicznego savoir vivre, wyra瘸j帷e si w gestach, postawach i ruchach. Zgodnie z psychik tego wieku wprowadzenie w misterium liturgii rozpoczyna si od kszta速owania zewn皻rznych postaw. Poza tym sta造m elementem pracy tego roku jest nauka 酥iewu.

 3. Forma pracy
 Godzina ministrancka obejmuj帷a pogadank wychowawcz, 獞iczenie postaw, ruch闚 i odpowiadaj帷ych im postaw wewn皻rznych, nauk 酥iewu.

 4. Tematy
 Jestem dzieckiem Bo篡m – otrzyma貫m nowe imi. Nale輳 do wsp鏊noty sto逝 rodziny dzieci Bo篡ch. Mog zosta ministrantem. S逝瘺y w 鈍i皻ym zgromadzeniu. Nasz rodow鏚 (historia instytucji ministrant闚). Ko軼i馧 (zgromadzenie – miejsce zgromadzenia). Patron ko軼io豉 i parafii. S逝輳 przez to, 瞠 酥iewam. S豉wne schole ch這pi璚e, ruch pueri cantores. Moja postawa przed Panem (postawy liturgiczne). Sam na sam przed Panem (tabernakulum, nawiedzenie). „Oto ja S逝瞠bnica Pa雟ka” (Maryja – wz鏎). R璚e. Uk這ny w liturgii. Przykl瘯ni璚ie. Znak krzy瘸. Niedziela, dzie Pa雟ki. Wo豉nie dzwon闚. Idziemy na zgromadzenie Ludu Bo瞠go. Wchodzimy do zgromadzenia. Umiem si zachowa na Mszy 鈍. Potrafi odpowiada kap豉nowi.

 D r u g i   r o k   f o r m a c j i

 1. Charakterystyka og鏊na
 Klasa IV, dziesi徠y rok 篡cia, formacja choralist闚.

 2. Cel
 Jest to w豉軼iwy rok pe軟ienia s逝瘺y choralisty w ramach scholi 酥iewaczej. Na pocz徠ku roku (pa寮ziernik, listopad), maj mie miejsce uroczyste ob堯czyny oraz przyj璚ie do s逝瘺y liturgicznej po rocznym okresie kandydatury. Formacja 陰czy si bezpo鈔ednio z wykonywan funkcj scholi, dotyczy umiej皻nego wykonywania 酥iewu oraz zrozumienia jego sensu. Je瞠li w pierwszym roku chodzi這 o w陰czenie cia豉 do s逝瘺y Bo瞠j (gesty, postawy, ruchy) to teraz g這s ma chwalic Boga w recytacji i 酥iewie modlittwy. Z tym musi si 陰czy wyrobienie umiej皻no軼i s逝chania s這wa m闚ionego i 酥iewanego (酥iew naprzemienny).
 Pierwsze spotkania s逝膨 bezpo鈔edniemu przygotowaniu do uroczysto軼i ob堯czyn i przyj璚ia do s逝瘺y liturgicznej, dalsze pog喚bieniu i utrwaleniu s逝瘺y scholi liturgicznej.

 3. Forma pracy
 Godzina ministrancka jak w roku pierwszym.

 4. Wykonywana s逝瘺a
 Schola liturgiczna!

 5. Tematy
 Schemat budowy Mszy 鈍. Schola w ch鏎ze na Mszy 鈍i皻ej. Pie填 wej軼ia, Kyrie. Chwa豉 na wysoko軼i Bogu. Psalm responsoryjny. Alleluja lub 酥iew przed Ewangeli. 如iew na przygotowanie dar闚. 安i皻yBaranku Bo篡. 如iew do procesji komunijnej. Dzi瘯czynienie po Komunii 鈍. Szaty liturgiczne ministranta. Ambona i S這wo Bo瞠. Czy umiemy s逝cha? Odpowied na S這wo Bo瞠. 如iew jako odpowied na s這wo. Recytacja wsp鏊na jako odpowied na S這wo Bo瞠. Milczenie w liturgii. Modlitwa, kt鏎ej mamy s逝cha (modlitwa kap豉na – przewodnicz帷ego). 如iewy, kt鏎ych mamy s逝cha. Nieszpory. Schola w nieszporach.

 T r z e c i   r o k   f o r m a c j i

 1. Charakterystyka og鏊na
 Kl. V, jedenasty rok 篡cia, formacja ceroferariuszy (ministrant – s逝ga 鈍iat豉).

 2. Cel
 Rok ten jest rokiem wst瘼nym przygotowuj帷ym do w豉軼iwej „s逝瘺y o速arza” w ramach s逝瘺y liturgicznej. S逝瘺a o速arza wed逝g nowego Msza逝 rzymskiego dzieli si wed逝g przedmiot闚, kt鏎e ministranci nosz wzgl. przynosz. Mo積a wi璚 wyodr瑿ni s逝瘺 tych, co nosz 鈍iece (ceroferariusze), krzy (krucyferariusze), msza i inne ksi璕i potrzebne celebransowi, chleb, wino i wod, kadzid這. Zgodnie z tym mo積a m闚i o trzech stopniach w豉軼iwej s逝瘺y o速arza czyli s逝瘺y ministranta – bo w tym sensie powinno si u篡wa tradycyjnego terminu: ceroferariusz (鈍iece), ministrant m這dszy (msza, krzy), ministrant starszy (chleb, woda, wino, kadzid這). S逝瘺a lektora (tak瞠 komentatora) dotyczy raczej zgromadzenia wiernych, a nie samego o速arza i tworzy 鈔edni stopie s逝瘺y liturgicznej (stopie wy窺zy: urz璠y – ministeria lektora i akolity). Formacja ceroferariusza b璠zie si wi璚 koncentrowa豉 wok馧 symboliki 鈍iat豉 i zwi您anego z ni chrztu 鈍i皻ego oraz idei dzieci璚twa Bo瞠go w relacji ad Patrem.

 3. Forma pracy
 Na pocz徠ku tego okresu, w okresie wakacji pomi璠zy klas IV a V, wprowadza si metod rekolekcyjn jako now metod pracy. W pracy rocznej obok metody tygodniowej „godziny ministranckiej” wprowadza si nowa metod tzw. „tygodniowej odprawy s逝瘺y”, kt鏎ej celem jest formacja ascetyczno-wychowawcza, szczeg鏊nie wdra瘸nie do postawy odpowiedzialno軼i i obowi您kowo軼i w s逝瘺ie.

 4. Wykonywanie s逝瘺y
 W dalszym ci庵u s逝瘺a scholi liturgicznej. Dochodzi „s逝瘺a 鈍iat豉” – ceroferariusza, ale jeszcze poza msz. S逝瞠nie do udzielania chrztu 鈍i皻ego, do nabo瞠雟tw, do udzielania komunii poza msz, komunia chorych, dy簑r w zakrystii.

 5. Tematy
 安iat這 Chrystusa. Chrystus 鈍iat這軼i 鈍iata. Ministrant s逝g 鈍iat豉. 安ieca chrzestna. Obrz璠 chrztu 鈍i皻ego. Symbolika 鈍iecy w 篡ciu rodziny chrze軼ija雟kiej. 安iat這 a Duch 安i皻y. Chrze軼ijanin synem 鈍iat這軼i. 安ieca – symbol mi這軼i. 安ieca a krzy. 安ieca we Mszy 鈍i皻ej. 安ieca przy proklamowaniu Ewangelii. 安ieca w czasie Modlitwy Eucharystycznej. Zakrystia. Zachowanie si w zakrystii. „S逝瘺a 鈍iat豉” przy nieszporach. Wieczna lampka. Wystawienie Naj鈍. Sakramentu i b這gos豉wie雟two. Komunia 鈍. poza Msz 鈍. Szaty liturgiczne kap豉na do nabo瞠雟tw. Przygotowania o速arza do nabo瞠雟tw eucharystycznych. Naczynia liturgiczne zwi您ane z kultem eucharystycznym poza msz 鈍. Procesja teoforyczna, Bo瞠 Cia這. Komunia chorych. S逝瘺a dy簑rnego w zakrystii.

 C z w a r t y   r o k   f o r m a c j i

 1. Charakterystyka og鏊na
 Kl. IV, dwana軼ie lat, formacja m這dszych ministrant闚 (minister libri, crucifer)

 2. Cel
 W pierwszym okresie tego roku nast瘼uje uroczyste dopuszczenie do bezpo鈔edniej s逝瘺y przy o速arzu, do ministrant闚 danej parafii. Formacja b璠zie si koncentrowa豉 wok馧 „ksi璕i o速arza” msza逝 oraz ksi璕i modlitwy wiernych. Z tym b璠zie si 陰czy這 wychowanie do modlitwy liturgicznej (s逝篡 modl帷 si). Znajomo嗆 okres闚 i uroczysto軼i w roku liturgicznym. Drug s逝瘺 przydzielon m這dszemu ministrantowi mo瞠 by s逝瘺a krucyfera. Z tym 陰czy si w wychowaniu idea dzieci璚twa Bo瞠go w relacji od Filium, wychowanie do metanoi – wewn皻rznego noszenia krzy瘸 przez umartwienie.

 3. Forma pracy
 Jak w roku poprzednim.

 4. Wykonywanie s逝瘺y
 Najpierw ministrant 鈍iat豉 (ceroferariusz) we Mszy 鈍., stopniowo s逝瘺a ksi璕i, krucyfera, s逝瞠nie do pogrzeb闚.

 5. Tematy
 O速arz. Wyposa瞠nie o速arza i przygotowanie do celebry. Prezbiterium. Ksi璕i liturgiczne. Ksi璕a o速arza – msza. Co zawiera msza? Kto wybiera teksty i modlitwy? Co to jest formularz mszalny? Z czego si sk豉da? Podzia msza逝. Kalendarz, rok liturgiczny. Kolory liturgiczne. S逝瘺a do msza逝. S逝瘺a przy modlitwie wiernych. S逝瘺a w czasie nieszpor闚. Krzy procesyjny i o速arzowy. Noszenie krzy瘸 w procesji. Noszenie krzy瘸 w sobie. Nabo瞠雟two Drogi Krzy穎wej. Pogrzeb chrze軼ija雟ki.

 P i  t y   r o k   f o r m a c j i

 1. Charakterystyka og鏊na
 Kl. VII, trzynasty rok 篡cia, formacja starszych ministrant闚 (minister missae, turyferariusz).

 2. Cel
 Formacj nale篡 skoncentrowa wok馧 Mszy 鈍. poj皻ej jako ofiara Chrystusa i nasze wsp馧ofiarowanie. Symbole chleba i wina powinny sta si wyrazem tej postawy wewn皻rznego oczyszczenia. Ponadto staramy si wypracowa postaw, kt鏎 oddaje s這wo „Eucharystia”, kt鏎 zn闚 mo瞠 symbolizowa kadzid這, drugi przedmiot s逝瘺y w tym okresie. Poniewa z wyrobieniem powy窺zych postaw 陰czy si zwrot ku sobie, do swego wn皻rza, w spos鏏 naturalny 陰czy si praca wychowawcza tego okresu z ide dzieci璚twa Bo瞠go w relacji do Ducha 安. – in Spiritu.

 3. Forma pracy
 Na pocz徠ku tego okresu (wakacje pomi璠zy kl. VI a VII) najlepiej b璠zie zlokalizowa rekolekcje II stopnia, w czasie kt鏎ych powinna si dokona pe軟iejsza inicjacja do uczestnictwa w ofierze Chrystusa. W ci庵u roku – formy pracy jak poprzednio.

 4. Wykonywane s逝瘺y
 S逝瞠nie do liturgii eucharystycznej (chleb, wino, woda), s逝瘺a turyferariusza.

 5. Tematy
 Msza 鈍. – ofiara Nowego Testamentu. Krzy i Zmartwychwstanie. S逝瘺a starszego ministranta we Mszy 鈍. Chleb i wino, Kielich mszalny. Przynoszenie dar闚 ofiarnych do o速arza. Liturgia spo貫cznej mi這軼i. Woda. Lavabo. Kadzid這 w liturgii. S逝瘺a turyferariusza w procesji, we Mszy 鈍., przy nieszporach. S逝瞠nie do mszy 鈍. sine populo. Msza 鈍. po 豉cinie. Msza koncelebrowana. Biskup i jego rola w liturgii. Msza 鈍. pontyfikalna. Sakrament bierzmowania, ma鹵e雟twa, kap豉雟twa. Namaszczenie chorych. Procesja komunijna i uczta eucharystyczna. Komunia pod 2 postaciami. Msza 鈍. w ma造ch grupach. R騜ne benedykcje w roku ko軼ielnym.

 S z  s t y   r o k   f o r m a c j i

 1. Charakterystyka og鏊na
 Kl. VIII, czternasty rok 篡cia, formacja ceremoniarzy, lektor闚 i psa速erzyst闚.

 2. Cel
 Jest to ostatni rok formacji w ramach szko造 podstawowej. Dla wielu ministrant闚, w zwi您ku z opuszczeniem 鈔odowiska parafialnego, p鎩軼iem do szk馧 lub internat闚, b璠zie to cz瘰to ostatni rok systematycznej s逝瘺y i formacji. W zwi您ku z tym, rok ten powinien stworzy pewn syntez, zamkni璚ie formacji dotychczasowej, r闚nocze郾ie powinien da zasadnicze przygotowanie do spe軟iania pos逝g liturgicznych stopnia 鈔edniego (lektor, psa速erzysta, ceremoniarz). Ide przewodni pracy wychowawczej jest idea dzieci璚twa Bo瞠go w aspekcie spo貫cznym, eklezjalnym (in Ecclesia). Synteza formacji dotychczasowej mo瞠 si dokona w przygotowaniu do funkcji ceremoniarza, zak豉da dobr znajomo嗆 poszczeg鏊nych s逝瘺.
 Przygotowanie do funkcji lektora dokonuje si w klasie VIII w zakresie podstawowym i minimalnym, wymaganym dla dopuszczenia do przej軼iowego wykonywania tej funkcji w zgromadzeniu. To samo dotyczy przygotowania do funkcji psa速erzysty, b璠帷ej specjalizacj w ramach s逝瘺y do stopnia lektora, dost瘼n dla tych, kt鏎zy posiadaj odpowiednie warunki g這sowe.

 3. Formy pracy
 Ministranci uczestnicz w tygodniowych odprawach s逝瘺y ca貫j scholi ministrant闚. Natomiast ich szkolenie liturgiczne mo瞠 odbywa si tak瞠 w formie specjalnych kurs闚, organizowanych na szczeblu dekanalnym lub diecezjalnym lub w formie intensywnych kurs闚 parafialnych. T form stosuje si zw豉szcza wtedy, gdy ministranci pomagaj w prowadzeniu godzin ministranckich z grupami m這dszych.

 4. Wykonywane s逝瘺y
 Starszy ministrant, ceremoniarz, po uko鎍zeniu kursu i dopuszczeniu – lektor.

 5. Tematy
Tematy formacji podstawowej lektor闚 w zakresie formacji ascetycznej, biblijnej, liturgicznej i dykcyjnej (po 25 temat闚 z ka盥ego dzia逝) opracowane s w osobnej „teczce formacji lektor闚”. Program ten stanowi obowi您uj帷e w Polsce minimum przygotowania lektor闚, bez kt鏎ego nie powinno si dopuszcza nikogo do wykonywania tej s逝瘺y w zgromadzeniu liturgicznym.

 S i  d m y   –   d z i e s i  t y   r o k   f o r m a c j i

 Czteroletni okres pobytu w szkole 鈔edniej, klasy IX-XII, jest okresem zasadniczo przeznaczonym na wype軟ianie w zgromadzeniu liturgicznym funkcji lektora (ew. psa速erzysty); kt鏎a stopniowo ma przechodzi w funkcj animatora, kt鏎y pomaga kap豉nowi – przewodnicz帷emu zgromadzenia w przygotowaniu i ukszta速owaniu liturgii niedzielnego zgromadzenia eucharystycznego. Z ca造m tym okresem 陰czy si intensywna, id帷a w g陰b praca formacyjna, kt鏎ej cel, w豉軼iwe metody i etapy s naszkicowane poni瞠j. Krajowe Duszpasterstwo S逝瘺y Liturgicznej dysponuje przy tym w tej chwili szczeg馧owo opracowanymi materia豉mi dydaktycznymi dla tej pracy.

 1. Cel pracy formacyjnej
 Jest on wyra穎ny w symbolu lektor闚 w Polsce: s nim dwa s這wa greckie Fos – dzoe (鈍iat這 – 篡cie) splecione w formie krzy瘸. Ten starochrze軼ija雟ki znak Chrystusa jest dla lektor闚 zarazem streszczeniem ich programu 篡ciowego: Tak jak Chrystus chc osi庵n望 jedno嗆 鈍iat豉 – prawdy poznanej, zawartej w Pi鄉ie 鈍. w S這wie Bo篡m i 篡cia, kt鏎e ma si sta wcieleniem, urzeczywistnieniem 鈍iat豉 i prawdy. S這wo Bo瞠, kt鏎e czytaj w zgromadzeniu, ma si sta w nich s這wem 篡cia, kt鏎e okre郵a i kszta速uje ich 篡cie.
 W ten spos鏏 maj ukszta速owa nowego cz這wieka, bo nowy cz這wiek to ten, kt鏎y 篡je S這wem Bo篡m, kt鏎y urzeczywistnia w sobie i w swoim 篡ciu my郵 Bo膨 objawion przez s這wo.
 Drugi cel formacji lektor闚, to w陰czenie ich 篡cia do wsp鏊noty Ko軼io豉 przez coraz wi瘯sze zrozumienie tajemnicy zgromadzenia eucharystycznego jako znaku–epifanii Ko軼io豉–wsp鏊noty. Ko軼i馧 jako wsp鏊not maj odkrywa i realizowa w swojej wsp鏊nocie lektor闚 z kolei w陰czaj帷ej si odpowiedzialnie we wsp鏊not Ko軼io豉 lokalnego. W ten spos鏏 dojrzewa w nich poczucie odpowiedzialno軼i za Ko軼i馧–wsp鏊not, odnajduj w nim swoje powo豉nie ucz帷 si pojmowa 篡cie jako diakoni na rzecz S這wa Bo瞠go, pragn帷ego zgromadzi w jedno wszystkich ludzi.

 2. Metody i formy pracy
 W formacji lektor闚 stosowane s trzy wypr鏏owane metody, wzajemnie si uzupe軟iaj帷e i tworz帷e ca這軼iowy system. S to:

  1. Metoda 15-dniowych rekolekcji prze篡ciowych, w kt鏎ych odkrywa si i prze篡wa warto軼i nowego 篡cia i nowego cz這wieka w braterskiej wsp鏊nocie.
  2. Metoda tzw. ewangelicznej rewozji 篡cia. Metoda ta jest uzupe軟iona metod tzw. Kr璕u biblijnego i kr璕u liturgicznego. Te dwie ostatnie metody 陰cz si szczeg鏊nie z przygotowaniem bie膨cej s逝瘺y liturgicznej.
  3. Metoda „Dni Wsp鏊noty S逝瘺y Liturgicznej”, odbywanych w rytmie co 6 tygodni dla odnowienia prze篡cia rekolekcji, odnowienia gorliwo軼i, ustawienia programu pracy szczeg馧owej na okres nast瘼nych 5 tygodni, wymiany do鈍iadcze pomi璠zy wsp鏊notami s逝瘺y liturgicznej poszczeg鏊nych parafii.

 3 Etapy pracy formacyjnej
 a)  Pierwszy etap stanowi rekolekcje I stopnia, kt鏎e powinny mie miejsce w czasie wakacji po uko鎍zeniu VIII klasy. Koncentruj si one wok馧 hase „Ja”, „Osoba”, „Niepokalana”, „Nowy cz這wiek”, ich celem jest ukazanie idea逝 i powo豉nia osoby jako powo豉nia do posiadania siebie w dawaniu siebie, rozbudzenie 鈍iadomego 篡cia osobowego. Rekolekcje ko鎍z si przekazaniem uj皻ego w 10 has豉ch idea逝 wychowawczego („Nasz program”) jako propozycji i podstawy dalszej pracy.
 b)  Pierwszy rok pracy parafialnej po rekolekcjach I stopnia jest rokiem kandydatury do wsp鏊noty s逝瘺y liturgicznej, s逝篡 pog喚bieniu i utrwaleniu idea逝 i stylu 篡cia ukazanego na rekolekcjach. Lektorzy, kt鏎zy wykazali dobr wol bior帷 aktywny udzia w pracy rocznej s zaproszeni na rekolekcje II stopnia.
 c)  Rekolekcje II stopnia (po IX klasie) odbywaj si pod has貫m „Ty”, „Dialog”, „Spotkanie”. Celem jest doskonalenie 篡cia osoby przez jej otwarcie ku drugiej osobie, najpierw Boga, potem bli幡iego. Rekolekcje ko鎍z si 鈍iadom akceptacj idea逝 „Naszego programu” przez z這瞠nie przyrzeczenia (m.in. abstynencji od alkoholu i tytoniu). Jest to r闚noznaczne z przyj璚iem do wsp鏊noty lektor闚 po rocznym okresie pr鏏y. Szkolenie liturgiczne przybiera form „Kr璕u biblijnego”, gdzie chodzi g堯wnie o poznanie metod religijnego czytania Pisma 鈍. w grupach.
 d)  Drugi rok pracy parafialnej uwzgl璠nia 3 grupy temat闚: spotkanie z Chrystusem, spotkanie z bli幡im, spotkanie z dziewczyn (wychowanie do mi這軼i). Pracuje si metod rewizji 篡cia i kr璕u biblijnego.
 e)  Rekolekcje III stopnia (po kl. X) odbywaj si pod has貫m „My”, „Wsp鏊nota”. S one r闚nocze郾ie traktowane pako pierwszy etap „szko造 animator闚 liturgicznych”. Metod pracy opr鏂z rewizji 篡cia jest kr庵 liturgiczny przygotowuj帷y do pe軟ienia funkcji animatora zgromadzenia liturgicznego.
 f)  Trzeci rok pracy polega na kontynuowaniu „szko造 animatora”. W ci庵u tego roku przeprowadza si bli窺z weryfikacj animator闚.
 g)  Po trzecim roku pracy i przej軼iu weryfikacji wszyscy zasadniczo powinni ju spe軟ia jak捷 „diakoni” we wsp鏊notach s逝瘺y liturgicznej, czy to w charakterze animatora, czy w inny spos鏏, stosownie do posiadanego charyzmatu.
 Ostatni rok pracy przybiera form „kr璕u animator闚”, gdzie przygotowuje si liturgi niedzieln oraz omawia inne sprawy zwi您ane z diakoni na rzecz wsp鏊noty.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 83-85

III. DIAKONIA SZTUKI

Ireneusz Pawlak

1. Nowe wydanie „如iewnika parafialnego”

 Ks. Wojciech   L e w k o w i c z,   如iewnik parafialny, Olsztyn 1972, Warmi雟kie Wydawnictwo Diecezjalne, wyd. VIII, s. 795, cena 56 z.

 茳me z kolei wydanie 如iewnika parafialnego 鈍iadczy o jego popularno軼i, a tak瞠 o zapotrzebowaniu na tego rodzaju pozycje. Ukaza這 si ono po 鄉ierci autora. W stosunku do poprzednich jest to wydanie uzupe軟ione i bardzo rozszerzone. W zwi您ku z tym powstaje pytanie, czy dokonane poszerzenia s niezb璠ne i przydatne. Kilka bowiem pozycji budzi uzasadnione zastrze瞠nia.

 Wydaje si i np. niepotrzebnie drukowano melodie do 8 prefacji i do modlitw eucharystycznych. Wystarczy這 poda jedn prefacj z nutami jako wz鏎, a do innych wydrukowa tylko teksty, gdy 酥iewnik w zasadzie nie jest przeznaczony do u篡tku celebransa. Podobnie ma si sprawa z tekstami opisu M瘯i Pa雟kiej (pasji) wed逝g trzech Ewangelist闚 (317-346) oraz z czytaniami Wigilii Paschalnej (363-375). Wystarczy這 zaznaczy teksty jedynie syglami, tak jak to ma miejsce przy obrz璠ach Bo瞠go Cia豉 (456-458). Zaoszcz璠zone w ten spos鏏 strony mo積a by wykorzysta do opublikowania nieznanych lub ma這 znanych 酥iew闚 Triduum Paschale np. melodii do prefacji po鈍i璚aj帷ej wod chrzcieln oraz 酥iew闚 dotycz帷ych sakramentu chrztu. W og鏊e poza sakramentem ma鹵e雟twa brakuje 酥iew闚 zwi您anych z sakramentami. 如iewy u篡wane w sakramentaliach to zasadniczo melodie pogrzebowe wed逝g Collectio Rituum umieszczone zreszt pod b喚dnym tytu貫m Pie郾i pogrzebowe (650-668).

 Po鈔鏚 酥iew闚 przewidzianych w mszy Wieczerzy Pa雟kiej nie uwzgl璠niono wskaza Ordo Cantus Missae, kt鏎y przewiduje Ubi caritas a wi璚 Gdzie mi這嗆 wzajemna oraz Mi逝jcie si wzajemnie na obrz璠 przygotowania dar闚, a nie jak by這 dot康 – podczas umywania n鏬.

 Wielk pomy趾 zdaj si by w wi瘯szo軼i melodie do refren闚 psalm闚 responsoryjnych b璠帷e dos這wnymi cytatami ze znanych pie郾i polskich (opr. ks.  T.   B o j a s i  s k i   i   J.   K o s k o,   s. 722-772). Wiadomo bowiem, i 酥iewy te r騜ni si swoj rang od 酥iew闚 procesyjnych. Rol tych ostatnich mog przej望 dawne i nowe pie郾i, ale do psalm闚 responsoryjnych powinny powstawa nowe melodie, gdy jest to nowe zjawisko w liturgii narodowej. St康 obracanie si ci庵le w kr璕u znanych pie郾i stwarza niebezpiecze雟two zastoju muzyki liturgicznej, mimo i czasowo u豉twia udzia wiernych, a poza tym stosowanie pie郾i w odr瑿nych funkcjami 酥iewach zr闚nuje niejako ich pozycj liturgiczn – wbrew oczywistym r騜nicom. Umieszczanie takich melodii by這by celowe, gdyby wnosi造 one nowe elementy muzyczne i zapocz徠kowywa造 rozw鎩 tej formy.

 Razi tak瞠 tradycyjna nomenklatura stosowana w podziale pie郾i okresowych a szczeg鏊nie w obrz璠ach Triduum Paschalnego. Pie郾i na Wielki Post to w omawianym 酥iewniku bez wyj徠ku pie郾i o Krzy簑 i o M璚e Pa雟kiej. Brakuje natomiast pie郾i pokutnych, tak w豉軼iwych dla tego okresu. Po鈔鏚 pie郾i adwentowych wci捫 wymienia si pie郾i o zwiastowaniu. Nie stosuje si ju dzi nazwy „Wielka Sobota” (jak to jest w 酥iewniku), gdy jest to dzie, w kt鏎ym nie odbywa si 瘸dna akcja liturgiczna. Szczytem jest przecie Wigilia Paschalna, kt鏎 sprawuje si w nocy z soboty na niedziel. R闚nie tzw. rezurekcja zajmuje do嗆 poczesne miejsce w 酥iewniku. Tymczasem w liturgii jest to obrz璠 dodatkowy, niestety ci庵le jeszcze w polskiej mentalno軼i przewy窺zaj帷y rang Wigili Paschaln jako w豉軼iw rezurekcj.

 Wypada這by inaczej zredagowa uk豉d tak gregoria雟kiego, jak polskiego cyklu mszalnego. W zasadzie zarzuca si dzi spos鏏 drukowania ca貫j mszy na rzecz osobnego zestawiania poszczeg鏊nych cz窷ci, a wi璚 razem wszystkie Kyrie itd.

 Do niew徠pliwych pozytyw闚 酥iewnika nale篡 pewien zas鏏 nowych lub adoptowanych z chora逝 gregoria雟kiego 酥iew闚, polskie nieszpory (niedzielne, o Naj鈍. Maryi Pannie i na Bo瞠 Cia這), 酥iewany r騜aniec itp. R闚nie godne podkre郵enia s uk豉dy 4-g這sowe na ch鏎 mieszany niekt鏎ych 酥iew闚 oraz akompaniament organowy za陰czony zw豉szcza przy 酥iewach pochodzenia gregoria雟kiego.

 W sumie 如iewnik parafialny stanowi niew徠pliwie cenn pozycj do u篡tku ludu, ch鏎u, organisty i kantora. Nast瘼ne jego wydanie powinno by jednak lepiej przemy郵ane, aby jeszcze skuteczniej mog這 si w陰czy w nurt odnowy polskiej muzyki liturgicznej.

Ks. Ireneusz Pawlak, Lublin

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 85-86

III. DIAKONIA SZTUKI

Oprac. Gizela Skop

2. Universa Laus

 Pierwszorz璠n rol w ocenie i kszta速owaniu sytuacji 酥iewu i muzyki w odnowionej liturgii odgrywa mi璠zynarodowy kr庵 studyjny – Universa Laus. Grupa ta formalnie zosta豉 ukonstytuowana w Lugano, w kwietniu 1966 roku, cho ju przedtem istnia這 i dzia豉這 grono muzykolog闚, muzyk闚, kompozytor闚, literat闚, liturgist闚 i pastoralist闚, zainteresowanych sprawami nowej muzyki liturgicznej, odbywaj帷ych swe spotkania w r騜nych punktach zachodniej Europy. Spotkaniu, kt鏎e mia這 miejsce w sierpniu 1965 r. we Fryburgu Szwajcarskim, z udzia貫m 275 uczestnik闚 z 33 kraj闚 wszystkich kontynent闚 – nadano rang I Mi璠zynarodowego Kongresu, po鈍i璚onego problemom muzyki w odnowionej liturgii. Stowarzyszenie Universa Laus powsta這 dzi瘯i post瘼uj帷ej szybko odnowie liturgicznej i ujawniaj帷ym si w zwi您ku z tym problemom muzyczno-liturgicznym. Na czele organizacji stoi 3-osobowe prezydium w sk豉d kt鏎ego od samego pocz徠ku wchodzi inicjator i g堯wny inspirator stowarzyszenia – jezuita francuski Joseph Gelineau. Rad stowarzyszenia tworzy oko這 30 przedstawicieli, reprezentuj帷ych r騜ne kraje 鈍iata. Universa Laus nie chce by ruchem, narzucaj帷ym w豉sn doktryn, rozwi您ania i szczeg馧owe metody pracy, lecz grup studyjn mobilizuj帷 swoje wysi趾i w celu poprawnego analizowania sytuacji muzyki w liturgii i poszukiwaniu najlepszych 鈔odk闚 muzycznych pomagaj帷ych w sprawowaniu tajemnic Jezusa Chrystusa – dzisiaj.

 W鈔鏚 form dzia豉nia organizacji na pierwszy plan wysuwaj si r騜nego typu spotkania, umo磧iwiaj帷e wzajemne poznawanie si, konfrontacje i dzielenie si do鈍iadczeniami z terenu r騜nych kraj闚. Inn, bardzo istotn form dzia豉nia s wsp鏊ne poszukiwania i prace. Reforma liturgiczna ujawni豉 ca造 szereg nowych problem闚, wobec kt鏎ych na bie膨co trzeba by這 zajmowa stanowisko. Dla rozwi您ania tych problem闚 przesta造 wystarcza studia typu historycznego czy techniczno-muzycznego; koniecznym okaza這 si uwzgl璠nienie wynik闚 bada takich dziedzin nauki jak antropologia kultury i psychosocjologia. Trzeba szuka takiej muzyki, kt鏎a pomaga豉by w aktywnym uczestnictwie w liturgii cz這wiekowi naszych czas闚. 如iew w ramach liturgii nie mo瞠 by ju odt康 rozpatrywany jedynie w kategoriach estetycznych; to forma dzia豉nia cz這wieka w grupie. Universa Laus kontaktuje si ze swoimi cz這nkami za pomoc biuletynu o tej samej nazwie, wychodz帷ym w nieokre郵onych bli瞠j odst瘼ach czasu: kilka razy lub tylko raz do roku.

 Universa Laus przygotowa豉 ju 4 mi璠zynarodowe kongresy po鈍i璚one muzyce w liturgii. Mia造 one miejsce, opr鏂z wymienionego ju na pocz徠ku Fryburga Szw., w Pampelunie (1967), Turynie (1969) i Essen (1971).

 Nast瘼ny kongres intensywnie przygotowywany ju od 2 lat odb璠zie si we wrze郾iu 1974 roku w Strasburgu. Kongres ten, ze wzgl璠u na uczestnictwo zainteresowanych os鏏 z innych Ko軼io堯w chrze軼ija雟kich, b璠zie mia charakter ekumeniczny. Nowy element tego spotkania stanowi celebracje, przeprowadzane w czasie trwania obrad. Po wieloletnim zastanawianiu si nad funkcjonalno軼i muzyki podczas kultu i obserwowaniu etap闚 odnowy liturgii, postanowiono zaryzykowa przedstawienie nie tylko samej muzyki, ale konkretnych nabo瞠雟tw w kt鏎ych muzyka spe軟ia sw rol. Program kongresu przewiduje: przedstawienie dokumentarnych nagra ta鄉owych dokonanych w r騜nych krajach 鈍iata, a tak瞠 filmu zrealizowanego specjalnie dla kongresu; wys逝chanie 4 referat闚 (10 lat po Soborze Watyka雟kim II, Rola muzyki w modlitwie medytacyjnej, Funkcjonowanie i komunikatywno嗆 muzyki, Zgromadzenie liturgiczne i jego muzyka); prace w grupach roboczyc h i kr璕ach dyskusyjnych, zajmuj帷ych si omawianiem przedstawionej dokumentacji, celebracji kongresu, a tak瞠 dyskutowaniem szczeg馧owych zagadnie (muzyka wsp馧czesna a liturgia, muzyka w nabo瞠雟twach dla dzieci, obchodzenie dni 鈍i徠ecznych); celebracje (nabo瞠雟two S這wa Bo瞠go przygotowane przez grup ekumeniczn z Frankfurtu i Trewiru, nabo瞠雟two medytacyjne w kt鏎ym momenty ciszy wype軟ione b璠 r騜nymi propozycjami d德i瘯owymi, wigilia z 酥iewami wieloj瞛ycznymi, proklamacj Ewangelii, dzi瘯czynieniem i braterskimi agapami; a tak瞠 na zako鎍zenie kongresu – Msza 鈍.), jak r闚nie koncerty i wycieczki.

Na podstawie biuletynu „Universa Laus” nr 3 (1968) i nr 15 (1973)
opracowa豉 Gizela Skop, Lublin

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 86-89

IV. LITURGICZNA WSP粌NOTA

Stanis豉w Hartlieb

1. Koncelebra a prze篡cie wsp鏊noty

 Wielkie opory w鈔鏚 cz窷ci kap豉n闚 wzbudza wci捫 jeszcze Msza 鈍. koncelebrowana, a szczeg鏊nie prawo binowania lub nawet trynowania dla niej. Tymczasem Stolica Apostolska idzie krok po kroku naprz鏚 w realizowaniu za這瞠 soborowej odnowy. Nie ust瘼uje przed oponentami, lecz coraz bardziej rozszerza prawa takiej celebry, coraz wi璚ej j popiera, zaleca. Aby si o tym przekona wystarczy przejrze nast瘼uj帷e dokumenty: Konstytucja o 安i皻ej Liturgii, nr 57, Dekret o koncelebrze z 7.III.1965, Instrukcja o kulcie tajemnicy Eucharystii z 25.V.1967 oraz Wprowadzenie og鏊ne do Msza逝 Rzymskiego 1969-1970.

 Studiuj帷 wypowiedzi tych dokument闚, zauwa瘸my bez trudno軼i, 瞠 koncelebra, kt鏎a w KL jest dozwolona niekt鏎ych wypadkach wymienionych tytu貫m przyk豉du, w nast瘼nych dokumentach jest usilnie zalecana. Zauwa瘸my r闚nie rozw鎩 i pog喚bienie argumentacji teologicznej, uzasadniaj帷ej sens koncelebry w 篡ciu kap豉n闚 i wiernych. Znamienne jest zdanie Dekretu o koncelebrze z 7.III.1965: „Hoc mode sane, per ritum concelebrationis veritates magni momenti, quae vitam spiritualem et pastoralem sacerdotum atque christianam fidelium institutionem respiciunt, vivide proponuntur et inculcantur”.

 Trzeba te zauwa篡 wyra幡y post瘼 w prawodawstwie poszerzaj帷ym mo積o嗆 koncelebrowania. Wprowadzenie og鏊ne do Msza逝 Rzymskiego wnosi tu nast瘼uj帷y element: „Dla szczeg鏊nej racji, czy to znaczenia obrz璠u, czy to uroczysto軼i daje si mo積o嗆 celebrowania lub koncelebrowania wi璚ej ni raz danego dnia w nast瘼uj帷ych wypadkach...” (nr 158). A wi璚 ju nie tylko „dobro wiernych” uzasadnia binacj, lecz r闚nie znaczenie obrz璠u lub uroczysto軼i. Nie gra tu wcale roli kolejno嗆: czy pierwsza in intentione jest msza koncelebrowana, czy msza dla wiernych.

 Jednak nie wszyscy umieli, czy chcieli dostrzec to „nowe” w tej dziedzinie. Dlatego Stolica 鈍. wyda豉 w dniu 7.VIII.1972 Declaratio de concelebratione 1 , a w urz璠owym periodyku Kongregacji Kultu Bo瞠go ukaza si jeszcze specjalny na ten temat komentarz 2 . Deklaracja jest odpowiedzi na liczne petycje p造n帷e w tej sprawie do Watykanu. Obok oponent闚 koncelebry s bowiem w Ko軼iele r闚nie liczni jej zwolennicy, widz帷y wielk wymow i si喚 tego znaku. Niekt鏎zy jednak spotykali przeszkody stawiane przez tych, kt鏎zy – jak zaznaczono w komentarzu w „Notitiae” – sensu potius restrictivo interpretabantur dotychczasowe przepisy. Inni zwolennicy sami dostrzegali pewne niedopowiedzenia w dotychczasowych dokumentach, co oponenci wykorzystywali i wyolbrzymiali. Nie wszyscy jury軼i zorientowali si, 瞠 je瞠li w CIC obowi您uje to wszystko, co nie jest wyra幡ie zniesione przez nowe dokumenty, to w dziedzinie liturgii – odno郾ie spraw om闚ionych i ustalonych w dokumentach posoborowych – obowi您uje tylko to, co jest wyra幡ie zaznaczone w tych nowych dokumentach.

 Posoborowe dokumenty liturgicznej odnowy – takie jak np. Missale Romanum, Liturgia Horarum i poszczeg鏊ne Ordines – „ustawiaj” ca趾owicie od nowa dan dziedzin i nie ma podstaw do uzupe軟iania ich przez przepisy zawarte w dokumentach poprzednich. Do tych dokument闚 nale篡 tak瞠 omawiana deklaracja. Do niedawna wy陰cznym powodem pozwalaj帷ym na binacj lub trynacj by這 bonum populi. Prawo kanoniczne nie dostrzega這 tutaj osoby kap豉na ani innych wzgl璠闚. Obecnie obok bonum populi wstawiono racje inne: significatio ritus sive festivitatis. Zrozumiano, 瞠 wymowa tego znaku i to pe軟a, potrzebna jest nie tylko laikom. Kap豉n jest r闚nie cz這wiekiem, chrze軼ijaninem: ma przynajmniej te same prawa co pozostali cz這nkowie ludu Bo瞠go, a mo瞠 w tej dziedzinie wi瘯sze. Przecie ma wi瘯sze obowi您ki: on przede wszystkim ma budowa jedno嗆 rodziny Bo瞠j, Ko軼io豉. Szczeg鏊nym znakiem buduj帷ym jedno嗆 ludu Bo瞠go jest koncelebra Eucharystii. I dlatego kap豉ni wi璚ej potrzebuj koncelebry ni laicy. Te i inne sprawy nie by造 dla wszystkich dostrzegalne w dokumentach dotychczasowych.

 Wzrastaj帷a ilo嗆 petycji p造n帷ych do Stolicy Apostolskiej wykaza豉, 瞠 problem nie dotyczy sytuacji wyj徠kowych, kt鏎e mo積a rozwi您a dekretem wydanym dla prosz帷ych grup, jak rozwi您ano np. pro軸 zakonu dominikan闚 w tej materii. Deklaracja z 7 sierpnia 1972 r. ustala zasady w tej dziedzinie dla ca貫go Ko軼io豉.

 Dokument rozpoczyna si przypomnieniem zasadniczych ustale odnosz帷ych si do tej sprawy, a wzi皻ych z KL 28, OWM 58: „ka盥y ma prawo i obowi您ek wnie嗆 sw鎩 wk豉d w wsp鏊ne uczestnictwo w zale積o軼i od stopnia 鈍i璚e i spe軟ianej funkcji..., aby w ten spos鏏 w samym porz康ku akcji liturgicznej ukazywa si Ko軼i馧 ze sw struktur r騜nych 鈍i璚e i pos逝g”. Cytuje r闚nie dokument z 7 marca 1965: „Presbyteri, ob speciale sacramentum Ordinis, munere sibi proprio in celebratione Missae funguntur cum ipsi, sive sigulariter, sive una simul cum aliis presbyteris, sacrificium Christi actu sacramentali conficiunt et offerunt idemque per communionem participant”. Powo逝je si r闚nie na instrukcj eucharystyczn z 25.V.1967: „Stosown jest rzecz, aby kap豉ni odprawiali lub koncelebrowali Msz 鈍., a tak pe軟iej i w spos鏏 sobie w豉軼iwy uczestniczyli w Mszy 鈍., a nie komunikowali tylko jak laicy” (cfr nr 43). Autor wspomnianego komentarza w „Notitiae” analizuje te teksty i na ich tle ukazuje niekonsekwencj OWM 76. Jest tam bowiem szczeg鏊nie zalecana Msza 鈍. konwentualna wzgl璠nie „msza zgromadzenia”, kt鏎a powinna odprawia si ze 酥iewem przy pe軟ym uczestnictwie wszystkich cz這nk闚, kt鏎zy pe軟i pos逝gi zgodnie ze swoim stanem. Nagle jednak pojawia si wtr帷one zdanie: „kap豉ni zobowi您ani z racji duszpasterskich do odprawiania indywidualnie... mog przyj望 komuni pod dwoma postaciami”. Ton ca貫go akapitu zach璚a implicite do koncelebry, ostatnie zdanie pozwala na Komuni 鈍.

 W tym 鈍ietle ukazuje si pe軟a logika i s逝szno嗆 najnowszego dokumentu, kt鏎y postanawia, 瞠 cz這nkowie kapitu oraz wsp鏊not jakichkolwiek instytut闚 doskona這軼i, kt鏎zy zobowi您ani s celebrowa dla dobra wiernych, mog tego samego dnia koncelebrowa msz konwentualn lub „msz zgromadzenia”. Nast瘼ne zdania podkre郵aj jeszcze raz i uwypuklaj sens koncelebry, jej teologi i duszpasterskie korzy軼i. Czytamy: „Braterska koncelebra kap豉n闚 oznacza i umacnia wi瞛y jedno軼i mi璠zy ka盥ym z osobna i ca陰 wsp鏊not (cfr KK 28). W takiej bowiem celebrze, w kt鏎ej wszyscy uczestnicz 鈍iadomie, czynnie i w spos鏏 ka盥emu w豉軼iwy, ja郾iej ukazuje si czynno嗆 ca貫j wsp鏊noty, a w jedno軼i ofiary i kap豉雟twa, w jednym wsp鏊nym dzi瘯czynieniu przy jednym o速arzu objawia si w spos鏏 szczeg鏊ny Ko軼i馧”.

 Ale autor komentarza przypomina, 瞠 te same argumenty odnosz si i do kap豉n闚, kt鏎zy nie s cz這nkami zgromadze czy wsp鏊not i stwierdza w konsekwencji, 瞠 i oni maj prawo do koncelebry gdy „quacumque de causa in simul conveniunt”. Te racje domaga造 si rozszerzaj帷ego komentarza OWM 158. Czyni to Stolica Apostolska w omawianym dokumencie postanawiaj帷, 瞠 kap豉n, kt鏎y w my郵 tego punktu OWM koncelebruje Msz 鈍. podczas wizytacji duszpasterskiej albo jakiego zgromadzenia kap豉n闚, np. dla om闚ienia spraw duszpasterskich, podczas kongresu lub pielgrzymki, mo瞠 r闚nie odprawi Msz 鈍. dla dobra wiernych.

 Jednak wszystkie te warto軼i koncelebry, kt鏎 wed逝g s堯w dokumentu „nale篡 uzna za godn wielkiego szacunku”, zostan osi庵ni皻e je郵i b璠zie ona odprawiana „z godno軼i i prawdziw pobo積o軼i”. A wi璚 nie tak, jak si to nierzadko dzieje, gdy np. spotyka si grupa kap豉n闚 na wczasach i najwy窺z zasad jest „byle jak najszybciej”. I st康 tylko recytacja, 瘸dnego 酥iewu, 瘸dnej ciszy, homilii itd. O w豉軼iw form, kszta速 koncelebry maj zatroszczy si biskupi. Chodzi o to, aby koncelebra nie by豉 „odrobieniem” obowi您ku, lecz rzeczywi軼ie 廝鏚貫m, z kt鏎ego p造nie ubogacenie, g喚bia 篡cia chrze軼ija雟kiego, aby nie by豉 ci篹arem, lecz rado軼i, pomoc w drodze z Chrystusem.

 Jak do tego doj嗆? Odpowied znajdujemy w omawianym dokumencie. Z jednej strony nale篡 zostawi ka盥emu pe軟 wolno嗆 wyboru odpowiedniej dla niego formy uczestnictwa we Mszy 鈍. Odno郾ie samej koncelebry nale篡 zatroszczy si o zewn皻rzne i wewn皻rzne uczestnictwo ka盥ego, organizuj帷 celebr zgodnie z natur liturgii i – je郵i tak mo積a powiedzie – w pe軟ym wymiarze. Trzeba wi璚 zastosowa wszystkie zasady OWM, poszczeg鏊ne cz窷ci Mszy 鈍. wykona tak, „aby znaczenie i w豉軼iwy charakter ka盥ej cz窷ci i ka盥ego 酥iewu by造 nale篡cie zachowane. W tym celu jest rzecz konieczn, by cz窷ci przeznaczone z za這瞠nia do 酥iewu, by造 rzeczywi軼ie 酥iewane i to z uwzgl璠nieniem rodzaju i formy, jakie im odpowiadaj” 3 , by s這wo Bo瞠 by這 czytane wyra幡ie i w spos鏏 godny.

 Trzeba pami皻a o r騜nicy poszczeg鏊nych 鈍i璚e i s逝瘺, aby ka盥y wype軟ia to i tylko to, co do niego nale篡, nie zapomina o zmianie tekst闚, o 鈍i皻ym milczeniu, homilii. Nale篡 d捫y do koncelebry nie ze wzgl璠闚 „praktycznych”, ale dla jej charakteru szczeg鏊nego znaku Ko軼io豉.

 W komentarzu w „Notitiae” po鈍i璚ono r闚nie uwag kap豉nom, kt鏎zy z najrozmaitszych powod闚, uparcie 豉mi prawa wydane w tej materii. Zdarza si nieraz, 瞠 r闚nocze郾ie przy wielu o速arzach celebrowane s Msze 鈍. a solo, 瞠 Msze 鈍. odprawiane s bez 瘸dnego porz康ku i potrzeby prawie o ka盥ej godzinie, 瞠 pomimo zach皻y do koncelebry, takie Msze 鈍. s coraz liczniejsze. Prze這瞠ni powinni w takich sytuacjach ustali jakie normy wprowadzaj帷e w豉軼iwy 豉d. Bo takie post瘼owanie z pewno軼i nie podnosi godno軼i Mszy 鈍. i nie jest korzystne dla odprawiaj帷ych. Przypomniano r闚nie, 瞠 podczas koncelebry nie wolno w tym samym ko軼iele odprawia 瘸dnej innej Mszy 鈍.

 Aby koncelebra z prawem binacji nie sta豉 si okazj materialnych zysk闚, deklaracja ustala bezwzgl璠n zasad „nullo titulo pro Missa concelebrata stipendium percipere licet” (3 b). Jedynym motywem koncelebry z prawem binacji mo瞠 by pragnienie post瘼u duchowego i pe軟iejszego znaku uczestnictwa.

 W sytuacji, jaka wytworzy豉 si odno郾ie koncelebry, dokument Stolicy Apostolskiej jest powa積ym pozytywem. Wytr帷a bro z r彗 adwersarzy, jak znajdowali w niedom闚ieniach poprzednich dokument闚. Nak豉da r闚nie powa積y obowi您ek na tych wszystkich, kt鏎zy z tego prawa korzystaj: trosk o tak koncelebr, kt鏎a b璠zie w rzeczywisto軼i znakiem tych wielkich warto軼i, dla kt鏎ych zosta豉 przywr鏂ona wsp馧czesnemu Ko軼io這wi w takich rozmiarach i kszta販ie.

Przypisy do S. Hartlieb: Koncelebra a prze篡cie wsp鏊noty:
1  Declaratio de concelebratione, AAS 64(1972)561-563.

2  Notitiae (1972)329-332.

3  Musicam sacram, n.6, AAS 59(1967)302.

Ks. Stanislaw Hartlieb, Konarzewo

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 44:1974, f. IV, s. 89-91

IV. LITURGICZNA WSP粌NOTA

Marek Marczewski

2. Nowa forma msza逝 wsp鏊noty eucharystycznej

 Nie korzystamy ju z msza逝 czy mszalika podczas Mszy 鈍. Przed reform liturgii stanowi造 one pomoc w zrozumieniu 豉ci雟kich tekst闚 modlitw, pozwala造 na wcze郾iejsze przygotowanie si do prze篡cia 鈍i皻a, poprzez zapoznanie z duchem 鈍i皻a (teksty modlitw i czyta).

 Tradycyjne mszaliki zawiera造 r闚nie zestawy okoliczno軼iowych modlitw i pie郾i. Dotychczasowy styl redagowania tych ksi庵 musi obecnie ulec daleko id帷ym zmianom. Odnowiona liturgia poprzez zmienion form sprawowania Pami徠ki Pana, wprowadzenie j瞛yka narodowego, stawia nowe wymagania. Przede wszystkim chodzi o do鈍iadczenie wsp鏊noty i spotkanie z Bogiem w S這wie, znakach i braciach. Nowa forma sprawowania Eucharystii zak豉da u swych podstaw wsp馧uczestnictwo, wsp馧tworzenie i wsp馧dzia豉nie. Istotne bariery: j瞛yk i wy陰czna aktywno嗆 kap豉na, zosta造 pokonane. Mszalik lub msza utraci wi璚 sw funkcj tzw. „przewodnika po Mszy 鈍.”.

 Czy utraci jednak funkcj przygotowuj帷 lud Bo篡 do prze篡cia 鈍i皻a – spotkania ze Zmartwychwsta造m? Na tak postawione pytanie, wydaje si, mo瞠my odpowiedzie negatywnie. Teksty biblijne wprowadzono do liturgii mog stanowi 廝鏚這 przygotowania niedzielnej wigilii. Stanowi to kapitaln szans dla poszczeg鏊nego cz這wieka i ma造ch wsp鏊not przygotowuj帷ych liturgi i modlitwy domowego Ko軼io豉. Trzyletni, wzbogacony i cyklicznie zmieniaj帷y si zbi鏎 czyta pozwala pe軟iej wnikn望 w zbawcze spotkanie Boga z cz這wiekiem i pomi璠zy lud幟i dokonuj帷e si w S這wie. S這wo bowiem posiada sw鎩 sakramentalny wymiar: kieruje w przesz這嗆 i eschatyczn przysz這嗆, sprawia, 瞠 Pan jest „po鈔odku ludzkiej sytuacji” i zobowi您uje.

 Od czasu reformy, poza sporadycznymi wypadkami, nie wydaje si ju msza堯w czy mszalik闚. Te, kt鏎e s jeszcze wydawane, nie odchodz od dotychczasowych uj耩. Nie bior帷 pod uwag wypracowanych zmian w mentalno軼i cz這wieka, stanowi krok wstecz. Do chwili obecnej nie wypracowano odpowiadaj帷ego duchowi nowej wsp鏊noty eucharystycznej msza逝. Warto wi璚 odnotowa pr鏏y w Ko軼io豉ch Europy zachodniej. Jedn z dr鏬 poszukiwa wytycza wydany w Niemczech zachodnich Messbuch 1974.

 Autorzy przy opracowywaniu tej pozycji pos逝giwali si francuskim, wydawanym ju od paru lat Nouveau Missel des Dimanches. Msza 1974 zawiera teksty czyta liturgicznych na niedziele i 鈍i皻a roku liturgicznego. W dodatku znajdujemy teksty liturgii sakrament闚 i Mszy 鈍. 瘸這bnej, o powo豉nia, zjednoczenie chrze軼ijan, z okazji zjazd闚 pastoralnych itp. Ponadto po ka盥ej z jednostek podane s 鈍i皻a obowi您uj帷e w krajach j瞛yka niemieckiego. Czytania liturgiczne poprzedzone s wprowadzeniami charakteryzuj帷ymi dane 鈍i皻o. Maj one, zgodnie z zamierzeniem autora, stanowi „rol pomostu” pomi璠zy biblijnymi czytaniami a sytuacj 篡ciow wsp馧czesnego cz這wieka (s. 9).

 Jako przyk豉d podamy t逝maczenie wprowadzenia w liturgi i czytania z okazji uroczysto軼i Zes豉nia Ducha 安i皻ego (czytania: Dz 2, 1-11; 1 Kor 12, 3b-7. 12-13; J 20, 19-23).

 W p r o w a d z e n i e
 Po鈔鏚 nas nie ma nikogo, kto by przynajmniej raz nie zada sobie pytania o sens 篡cia. Czy posiada ono jakikolwiek sens? Czy te jestem, jeste鄉y wszyscy zrodzeni z przypadku, jemu wydani, okre郵eni przemijaniem. A mo瞠 ponad wszystkimi wydarzeniami kryje si plan, si豉 nadaj帷a ka盥emu z nas okre郵ony kierunek. Dzisiejszego dnia zostaniemy zapytani, jak rol odgrywa Duch w naszej historii, tej osobowej, codziennej, powszechnej.

 C z y t a n i e   I
 Dla Izraela Pi耩dziesi徠nica jest 鈍i皻em spotkania z Bogiem na Synaju, 鈍i皻em narodzenia pierwszego ludu Bo瞠go, 鈍i皻em Dziesi璚iu Przykaza. Dla chrze軼ijan Pi耩dziesi徠nica jest 鈍i皻em nowego spotkania z Bogiem, 鈍i皻em narodzin Ko軼io豉, 鈍i皻em chrze軼ija雟kiej wolno軼i. Mamy udzia w Duchu. On nas uzdalnia do dzia豉nia jak Jezus, do 篡cia wed逝g Prawa jak On, do dochodzenia do Ojca jak On.

 C z y t a n i e   II
 Otrzymali鄉y Ducha. On w nas dzia豉. Uzdalnia nas do samourzeczywistnienia w na郵adowaniu Chrystusa, poniewa w Duchu poznajemy i poznamy Chrystusa jako Pana. Duch sprawia, 瞠 wielu chrze軼ijan tworzy wsp鏊not. Pozwolimy Mu dzia豉, czy te postawimy na swoim?

 W p r o w a d z e n i e   d o   E w a n g e l i i
Duch 安i皻y jest darem Zmartwychwsta貫go. W Nim stajemy si wierz帷ym Ko軼io貫m. W Duchu do鈍iadczamy pokoju, w Nim przebaczamy sobie wzajemnie winy. Musimy si zastanowi nad tym, by potem odkry w jasnym s這wie „Duch” pe軟i ucz這wieczaj帷ej si造.

 Na stronach 133-180 znajduj si cz窷ci sta貫 Mszy 鈍., kt鏎ych om闚ieniu warto po鈍i璚i chwil uwagi. Zawieraj one bowiem nie spotykane na gruncie polskim formy wprowadzenia i zako鎍zenia do aktu pokutnego, Modlitwy Pa雟kiej i modlitwy poprzedzaj帷ej znak pokoju.

 F o r m y   w p r o w a d z a j  c e   i   k o  c z  c e   a k t   p o k u t n y

  1. Przed sprawowaniem Pami徠ki Pana pragniemy si pozna. Wiemy, 瞠 jeste鄉y grzeszni
    ...
    Wszechmog帷y Bo瞠 zmi逝j si nad nami. Przebacz nam i doprowad do 篡cia wiecznego.
  2. Zanim us造szymy S這wo Bo瞠 i sprawowa b璠ziemy Ofiar Chrystusa pragniemy przygotowa nasze serca i prosi Boga o przebaczenie.
    ...
    Po przebaczeniu naszych grzech闚 strze nas wszechmog帷y i mi這sierny Bo瞠.
  3. By鄉y mogli godnie obchodzi Pami徠k Pana, zastan闚my si nad sob i poznajmy nasze winy.
    ...
    Panie oddal od nas nasz win i dozw鏊 z czystym sercem sprawowa t uroczysto嗆.

 W p r o w a d z e n i e   w   M o d l i t w    P a  s k 

  1. Pos逝szni S這wu naszego Pana i Zbawcy i wierni Jego poleceniu, o鄉ielamy si m闚i.
  2. M鏚lmy si tak, jak nauczy nas nasz Pan.
  3. Nie nazywamy si tylko dzie熤i Boga, jeste鄉y nimi. Dlatego pe軟i ufno軼i mo瞠my m闚i.

 M o d l i t w a   p r z e d   z n a k i e m   p o k o j u:
Pan powiedzia do Aposto堯w: Pok鎩 zostawiam wam, pok鎩 m鎩 daj wam. Dlatego m鏚lmy si: Panie Jezu Chryste...

 Dobrze si sta這, 瞠 msza ten przeznaczony jest dla wszystkich. Pozwoli bowiem, jak to ju zaznaczyli鄉y, przygotowa si przez S這wo na objawiaj帷e si w liturgii tajemnice Bo瞠. Jako forma poszukuj帷a nowy msza nie jest pozbawiony pewnych brak闚. Wydaje si, 瞠 warto by po ka盥ej jednostce nie tylko da wykaz uroczysto軼i 鈍i皻ych, ale r闚nie wykaz czyta liturgicznych danego tygodnia.

 Ponadto warto r闚nie nowy msza uzupe軟i o teksty modlitw mszalnych odpowiadaj帷ych mentalno軼i i sprawom cz這wieka wsp馧czesnego. Mamy nadziej, 瞠 nied逝go trzeba b璠zie czeka na takie modlitwy i ulepszon redakcj msza逝, nie tylko w krajach Europy zachodniej, ale r闚nie u nas w Polsce.

Marek Marczewski, Lublin

 

 

 

 


    Zapis elektroniczny Biuletynu Odnowy Liturgii przygotowa Jerzy Paczkowski
 
 

 

 

 

 


 s. 65

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 65

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 66

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 67

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 68

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 69

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 70

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 71

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 72

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 73

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 74

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 75

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 76

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 77

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 78

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 79

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 80

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 81

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 82

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 83

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 84

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 85

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 86

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 87

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 88

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 89

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 90

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 s. 91