Biuletyn Odnowy Liturgii 1 . w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 137-164.

drukuj          
(dokument z oryginaln
numeracj stron)

I. DOKUMENTY ODNOWY
1. Instrukcja o muzyce w liturgii 鈍i皻ej – Z.B.
2. Druga Instrukcja wykonawcza do Konstytucji o 鈍i皻ej liturgii – F.G.

II. PROBLEMY ODNOWY
1. Nowe projekty kanonu mszy 鈍. – t. A.Ch.
2. Odnowa obrz璠u chrztu doros造ch – R.Z.

III. PRAKTYKA ODNOWY
1. Intonowanie „Gloria” i „Credo” – F.B.
2. O w豉軼iwe zrozumienie i zorganizowanie tzw. liturgii mi這軼i – B.S.
3. Pierwsza komunia 鈍. w duchu odnowy liturgicznej – F.B.
4. Odnowa liturgii w parafii (Konarzewo) – S.H.

IV. KRONIKA ODNOWY
1. VIII sesja plenarna „Consilium” – M.M.
2. Codzienna msza 鈍. koncelebrowana „cum populo” w ko軼iele uniwersyteckim KUL oraz w ko軼iele ks. Jezuit闚 w Lublinie – F.B.
3. Zjazd profesor闚 muzyki sakralnej w Gnie幡ie – J.S.

1 Redaktorem niniejszego Biuletynu jest ks. Franciszek   B l a c h n i c k i   (F. B.)  przy wsp馧pracy ks. Franciszka   G r e n i u k a   (F. G.),  ks. Bogdana   S n e l i   (B. S.),  Ks. Rudolfa   Z i e l a s k o   (R. Z.),  Ks. Zdzis豉wa   B e r n a t a   (Z. B.),  ks. Alfreda   C h o l e w i  s k i e g o   SJ  (A. Ch.),  ks. Stanis豉wa   H a r t l i e b a   (S. H.),  Ks. Mariana   M i k o  a j c z y k a   (M. M.)  oraz ks.  J霩efa    c i b o r a   CSsR  (J. S.) oraz ks. Mariana  Z i e l n i o k a  (M. Z.).

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 137-139

I. DOKUMENTY ODNOWY

Z.[dzis豉w] B.[ernat]

1. Instrukcja o muzyce w liturgii 鈍i皻ej

 W dniu 5 marca br. zosta豉 podpisana nowa Instrukcja o Muzyce w Liturgii 安i皻ej „Musicam sacram”. Tekst Instrukcji zosta opracowany na polecenie Ojca 鈍. przez Rad Wykonawcz Konstytucji o Liturgii 鈍. i opublikowany jako dokument Kongregacji 安i皻ych Obrz璠闚 (Por. „Notitiae” n. 27, marzec 1967, s. 87-105).

 Instrukcja „Musicam sacram” jest zbiorem norm szczeg馧owych. Konstytucja soborowa o Liturgii 鈍. po鈍i璚i豉 muzyce ko軼ielnej rozdzia sz鏀ty (artyku造 112-121), stanowi on jednak tylko pewne zasady og鏊ne, wytycza kierunek i ustala miejsce muzyki ko軼ielnej w odnowionej liturgii. Instrukcja „Inter oecumenici” z 26 wrze郾ia 1964 w sprawach dotycz帷ych muzyki ko軼ielnej r闚nie nie zawiera豉 jeszcze postanowie szczeg馧owych. Nowy dokument wszed w 篡cie w uroczysto嗆 Zes豉nia Ducha 安., 14 maja br. Tym samym straci豉 moc prawn Instrukcja o muzyce sakralnej i liturgii, z r. 1958, kt鏎a dotychczas obowi您ywa豉 w wielu szczeg馧ach, w tych mianowicie, kt鏎ych nie zdeaktualizowa豉 Konstytucja liturgiczna czy Instrukcja „Inter oecumenici”.

 Nowa Instrukcja o Muzyce w Liturgii 安i皻ej sk豉da si ze wst瘼u i 9 rozdzia堯w, kt鏎e omawiaj nast瘼uj帷e kwestie: niekt鏎e normy generalne (I), uczestnicy celebracji liturgicznej (II), 酥iew we Mszy 鈍. (III), 酥iew Officium Divinum (IV), 酥iew przy sprawowaniu sakrament闚 i sakramentali闚 oraz w celebracji S這wa Bo瞠go i innych nabo瞠雟twach (V), j瞛yk liturgiczny w 酥iewie Mszy 鈍. oraz o zachowaniu skarbca muzyki sakralnej (VI), melodie 酥iew闚 w j瞛yku narodowym (VII), muzyka ko軼ielna instrumentalna (VIII), komisje muzyki sakralnej (IX).

 L.  A u g u s t a n i   w kr鏒kim komentarzu do tekstu Instrukcji zwraca uwag, 瞠 nowy dokument ko鎍zy pewien etap dyskusji i powinien po這篡 kres ja這wym polemikom w kwestiach, kt鏎e zosta造 jasno okre郵one (Por. „Notitiae” n. 27, s.105).

 Powtarzaj帷 za Konstytucj liturgiczn, 瞠 celem muzyki sakralnej jest „chwa豉 Bo瘸 i u鈍i璚enie wiernych” (KL n. 112), nowa Instrukcja podaje okre郵enie: muzyk sakraln jest ta muzyka, kt鏎a zosta豉 napisana (creata) dla kultu Bo瞠go i kt鏎a odznacza si 鈍i皻o軼i i poprawno軼i formy. Pod nazw „muzyki sakralnej” prawodawca rozumie: 酥iew gregoria雟ki, polifoni sakraln dawn i wsp馧czesn r騜nych gatunk闚, muzyk organow i innych dopuszczonych do kultu instrument闚, 酥iew ludowy liturgiczny i dewocyjny – „sacer seu liturgicus et religiosus” (n. 4). Ostatnie rozr騜nienie jest nowo軼i w ko軼ielnym prawodawstwie liturgiczno-muzycznym. Instrukcja z 1958 r. bowiem w og鏊e nie przewidywa豉 liturgicznego, nie-gregoria雟kiego, monodycznego 酥iewu ludowego (por. art. 4). 如iew ludowy w okre郵eniu tej瞠 Instrukcji by odr騜niany i przeciwstawiany 酥iewowi liturgicznemu. Nale篡 podkre郵i, 瞠 w nowej Instrukcji, zgodnie z zasad postawion przez soborow konstytucj liturgiczn, dominuje troska o udzia ca貫go ludu w liturgii 酥iewanej (por. n. 15, 16, 18, 19, 21, 26, 33, 35, 42, 53).

 Wszyscy wierni z natury na mocy Chrztu 鈍i皻ego, maj prawo i obowi您ek 鈍iadomego i aktywnego udzia逝 w liturgii (n. 15). Maj prawo, nikomu wi璚 nie wolno tego prawa ogranicza, je郵i istniej warunki wprowadzenia wiernych w czynne uczestnictwo w liturgii. Wa積e jest odr騜nienie 酥iewu odpowiednich cz窷ci liturgii od samych tylko aklamacji i odpowiedzi. W n. 16 c Instrukcja nie dopuszcza stanu, w kt鏎ym by schola cantorum, czy ch鏎, wykonywa wszystkie cz窷ci PropriumOrdinarium „populo a participatione in cantu penitus excluso”. Nie wystarczy wi璚 ludowi pozostawi tylko odpowiedzi na pozdrowienia i wezwania celebransa.

 W zgromadzeniu liturgicznym szczeg鏊ne miejsce zajmuj: celebrans, diakon i subdiakon – „ob sacrum ordinem susceptum”; oraz ministranci, lektorzy, komentatorzy liturgiczni i cz這nkowie scholi cantorum – „ob ministerium” (n. 13). Instrukcja okre郵a podw鎩ne zadanie, jakie ma do spe軟ienia czy to ch鏎 ko軼ielny, czy schola cantorum (n. 19): wykonanie partii w豉軼iwych danemu zespo這wi oraz wspieranie zgromadzonych wiernych w 酥iewie. Nowo軼i jest r闚nie okre郵enie Instrukcji tycz帷e sk豉du scholi (n. 22). Mog do niej nale瞠 albo m篹czy幡i i ch這pcy, albo sami m篹czy幡i lub sami ch這pcy, albo m篹czy幡i i kobiety, a nawet tylko same kobiety. W ostatnich dw鏂h przypadkach schola ma zajmowa miejsce poza prezbiterium. Miejsce, jakie zajmuje schola, ma ukazywa jej natur, mianowicie to, 瞠 jest cz窷ci zgromadzonej wsp鏊noty wiernych a jednocze郾ie spe軟ia specjaln rol; ma by tak urz康zone, by schola by豉 dobrze s造szalna i aby jej cz這nkowie mogli z 豉two軼i uczestniczy w Liturgii w spos鏏 pe軟y tj. sakramentalny (n. 23).

 Instrukcja podtrzymuje w zasadzie podzia na Msze uroczyste, 酥iewane i czytane, wprowadza jednak pewn gradacj w poj璚iu „missa cantata”. Wymienione s mianowicie trzy stopnie uczestnictwa w Liturgii „in cantu”. Pierwszy stopie obejmuje (n. 29): Pozdrowienie celebransa i odpowied ludu, oracj, aklamacje przed Ewangeli, oracj „super oblata”, prefacj z poprzedzaj帷ym j dialogiem i Sanctus, doksologi Kanonu, „Ojcze nasz” ze wst瘼em i embolizmem, „Pax Domini”, oracj po Komunii i formu喚 rozes豉nia. Do drugiego stopnia nale篡 (n. 30): Kyrie, Gloria i Agnus Dei, Wyznanie wiary, Modlitwa powszechna. Trzeci stopie (n. 31): 酥iew procesyjny na Wej軼ie i Komuni, 酥iew po Lekcji, Alleluja przed Ewangeli, 酥iew na Offertorium; wreszcie 酥iew Lekcji i Ewangelii, o ile ich czytanie nie jest w konkretnym przypadku bardziej wskazane .

 Drugi i trzeci stopie istnie mo瞠 tylko 陰cznie z pierwszym. Niemniej je郵i w konkretnym przypadku celebrans lub cz這nek asysty nie mo瞠 w spos鏏 odpowiedni wykona jakiej cz窷ci zw豉szcza trudniejszej, mo瞠 j wyra幡ie i g這郾o recytowa (n. 8).

 Na szczeg鏊n uwag zas逝guje n. 32 Instrukcji, kt鏎y przewiduje mo磧iwo嗆 酥iewania odpowiednich pie郾i (alios cantus) zamiast antyfon na Wej軼ie, Ofiarowanie i Komuni, o ile istnieje „usus legitime vigens” i o ile pie郾i te tre軼iowo 陰cz si z odpowiedni cz窷ci liturgii, ze 鈍i皻em, lub czasem liturgicznym. Zwyczaj taki po zatwierdzeniu tekst闚 pie郾i mo瞠 zaaprobowa odpowiednia w豉dza terytorialna.

 Pie郾i takie mog by tak瞠 酥iewane na zako鎍zenie mszy 鈍. Instrukcja zwraca uwag na specjalny charakter 酥iew闚 mi璠zylekcyjnych, kt鏎e s g堯wnym 酥iewem Liturgii S這wa i winny zachowa form gradualn lub form psalmodii responsorialnej.

 Poszczeg鏊ne cz窷ci Ordinarium mog by wykonywane w spos鏏 naprzemienny, przy czym wersety mo積a podzieli mi璠zy schol i lud, lub mi璠zy dwie cz窷ci wiernych. Wyznanie wiary winno by wszak瞠 酥iewane przez wszystkich. Podobnie Sanctus jako aklamacj na zako鎍zenie prefacji powinno wykona ca貫 zgromadzenie razem z celebransem.

 Instrukcja przewiduje mo磧iwo嗆 酥iewania niekt鏎ych cz窷ci Proprium lub Ordinarium tak瞠 we Mszach czytanych. Wg   A u g u s t o n i 'ego   przede wszystkim mo瞠 to by 酥iew „安i皻y”.

 Instrukcja zwraca uwag na zachowanie skarbca muzyki ko軼ielnej. Wiele utwor闚 w nim zawartych komponowano do tekstu 豉ci雟kiego. Instrukcja dopuszcza, aby w jednej i tej samej Liturgii poszczeg鏊ne partie by造 酥iewane w r騜nych j瞛ykach (n. 51).

 Muzyka instrumentalna w Liturgii wyst徙i mo瞠 jako towarzyszenie do 酥iewu, czy to jako muzyka solowa (n. 62). Przede wszystkim chodzi o organy piszcza趾owe, cho za zgod kompetentnej w豉dzy terytorialnej mog by dopuszczone do u篡tku w liturgii tak瞠 inne instrumenty, o ile odpowiadaj 鈍i皻ej akcji liturgicznej, o ile przyczyniaj si do ozdoby kultu Bo瞠go i zbudowania wiernych (n. 63). Organy przede wszystkim s逝膨 do podtrzymania 酥iewu scholi i ludu, utwory solowe mog wykona na pocz徠ku Mszy 鈍., podczas Offertorium, podczas Komunii 鈍. i na zako鎍zenie Mszy 鈍. (n. 65). Te z pie郾i ko軼ielnych, utwor闚 ch鏎owych jak i organowych, kt鏎e nie mog nadal by wykonywane w ramach Liturgii, mog by jak najbardziej wykorzystane podczas innych nabo瞠雟tw, a zw豉szcza podczas celebracji S這wa Bo瞠go (godziny biblijne).

 Now Instrukcj o Muzyce w Liturgii 安i皻ej cechuje troska o poprawno嗆 i mo磧iwie najdalej id帷 doskona這嗆 muzyki sakralnej. Na podkre郵enie zas逝guje to tym bardziej, 瞠 w naszych ko軼io豉ch toleruje si ci庵le jeszcze mn鏀two pie郾i i innych utwor闚 ma這 lub wr璚z bezwarto軼iowych, 瞠 jest tak du穎 jeszcze dyletanctwa, tak ma這 zdrowego krytycyzmu pod tym wzgl璠em. Nowa Instrukcja na bardzo wielu miejscach poleca, aby obowi您kiem czuwania nad poprawno軼i i doskona這軼i muzyki ko軼ielnej obarcza przede wszystkim ludzi do tego odpowiednio przygotowanych (viri periti, musici artifices), cho organizacja kultu Bo瞠go nale篡 do w豉dzy duchownej.

Z. B.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 140-142

I. DOKUMENTY ODNOWY

F.[ranciszek] G.[reniuk]

2. Druga Instrukcja wykonawcza do Konstytucji o 鈍i皻ej liturgii

 Odnowa liturgii posuwa si o nowy krok naprz鏚. Kongregacja Obrz璠闚 bowiem wsp鏊nie z Rad Wykonawcz Konstytucji o 鈍. Liturgii opracowa造 i opublikowa造 drug instrukcj wykonawcz. Instrukcja ta „Tres abhinc annos”, z dnia 4 maja 1967 r. zaaprobowana zosta豉 przez papie瘸 Paw豉 VI dnia 13. IV. br. Tekst jej zamieszcza „L'Osservatore Romano” z dnia 7. V. br. nr 105 (32 482). Polski przek豉d tekstu instrukcji, troch skr鏂ony, miejscami b喚dnie t逝maczony, zamieszcza „Tygodnik Powszechny” z dnia 21. V. br. nr 21 (956). Vacatio legis postanowie zawartych w instrukcji trwa ma do dnia 29. VI. 1967 r.

 Instrukcja zawiera przepisy, kt鏎e mog by zastosowane przy u篡ciu dotychczasowych ksi庵 liturgicznych. S kontynuacj linii odnowy zapocz徠kowanej z dniem 7. III. 1965 r. na mocy instrukcji „Inter Oecumenici”. Mog za by wprowadzone przed ostateczn reform liturgii jako niesprzeciwiaj帷e si przysz貫mu i definitywnemu ustaleniu przepis闚 liturgicznych. Instrukcja ma na celu dalsze jeszcze o篡wienie uczestnictwa wiernych we Mszy 鈍. oraz osi庵ni璚ie pe軟iejszej przejrzysto軼i i wi瘯szej zrozumia這軼i obrz璠闚 liturgicznych.

 Wi瘯szo嗆 postanowie instrukcji wchodzi w 篡cie w ca造m obrz康ku 豉ci雟kim z dniem uroczysto軼i 鈍. Piotra i Paw豉 bez konieczno軼i potwierdzenia przez Konferencje Episkopat闚. Od tych ostatnich uzale積ione s jedynie nast瘼uj帷e postanowienia:

  1. wprowadzenie w liturgii za zmar造ch koloru szat r騜nego od dotychczas u篡wanego, bardziej zgodnego z tradycj odno郾ego terenu i miejscowymi zwyczajami. Przy czym kolor fioletowy zosta uznany za dopuszczalny moc postanowienia samej instrukcji (23);
  2. poszerzenie zakresu mo磧iwo軼i u篡wania j瞛yka ojczystego w liturgii:
    1. w kanonie Mszy 鈍.,
    2. w ca造m obrz璠zie 鈍i璚e kap豉雟kich wszystkich stopni,
    3. w czytaniach brewiarzowych, nawet przy odmawianiu ch鏎owym (28).

 Omawiana instrukcja poza wst瘼em, przedstawiaj帷ym cele, okoliczno軼i i motywy wydania tego aktu prawnego, zawiera 28 artyku堯w (punkt闚) zgrupowanych w nast瘼uj帷ych rozdzia豉ch:

  1. Wyb鏎 formularzy mszalnych
  2. Oracje we Mszy 鈍.
  3. Niekt鏎e zmiany w sposobie odprawiania Mszy 鈍.
  4. Niekt鏎e przypadki szczeg鏊ne
  5. Niekt鏎e zmiany w sposobie odmawiania modlitwy brewiarzowej
  6. Niekt鏎e zmiany w liturgii za zmar造ch
  7. Szaty liturgiczne
  8. U篡wanie j瞛yka ojczystego.

 W rozdziale pierwszym instrukcja przewiduje wi瘯sz swobod wyboru formularzy mszalnych w dni liturgiczne trzeciej klasy poza okresem Wielkiego Postu (1), pozwalaj帷 na u篡cie formularza zgodnego z komemoracj dokonan w Laudesach. We mszach odprawianych prywatnie pozwala stosowa si do porz康ku czyta ci庵造ch, z mo磧iwo軼i u篡cia przy tym j瞛yka ojczystego (2). W ferie za per annum, gdy u篡wa si formularza ze mszy niedzieli poprzedniej, mo積a zastosowa oracje dowolne, wzi皻e z orationes diversae lub ze Mszy wotywnych, znajduj帷ych si w mszale (3).

 Rozdzia drugi stanowi zasad, 瞠 we Mszy 鈍. odmawia si zawsze tylko jedn oracj.

 Jednak瞠 do oracji mszalnej mo積a doda pod jednym zako鎍zeniem inn jeszcze modlitw, a mianowicie tzw. oracj obrz璠ow (np. z racji udzielanych 鈍i璚e), przeszkodzonej Mszy wotywnej, z racji 郵ub闚 zakonnych, za nowo瞠鎍闚 i w rocznic w豉snych 鈍i璚e kap豉雟kich (4). W miejsce za imperaty Biskup mo瞠 wprowadzi jedno lub dwa wezwania w modlitwie wiernych (6).

 W rozdziale trzecim podane s szczeg馧owe normy rubrycystyczne wprowadzaj帷e zmiany w sposobie odprawiania Mszy 鈍. Przewiduj one ograniczenie ilo軼i przykl瘯ni耩 we Mszy 鈍. (7), redukcj do dw鏂h tylko uca這wa o速arza (8) oraz przywr鏂enie w豉軼iwej funkcji pateny przez przepis nakazuj帷y pozostawienie chleba i hostii na niej w czasie ca貫j Mszy 鈍. (9). W nast瘼nych postanowieniach instrukcji uwidacznia si cz窷ciowa pr鏏a uporz康kowania kanonu. Przewiduje ona zniesienie gestu r彗, polegaj帷ego na wzniesieniu i 陰czeniu ich przy modlitwie Te igitur, i nast瘼uj帷ej po tym inklinacji celebransa, przez co podkre郵a si wyra幡iej, 瞠 kanon jest dalszym ci庵iem modlitwy eucharystycznej zapocz徠kowanej Prefacj i Sanctus (11). Znosi si w kanonie wszystkie znaki krzy瘸 z wyj徠kiem jednego podczas odmawiania s堯w Haec dona, haec munera w modlitwie Te igitur (11). Postanowienie o dopuszczalno軼i g這郾ego odmawiania lub 酥iewania kanonu (10) 陰cznie z mo磧iwo軼i wykonywania go w j瞛yku ojczystym, po odpowiedniej aprobacie Konferencji Episkopatu, przywraca istotny charakter tej wielkiej modlitwy eucharystycznej celebransa, jako przewodnicz帷ego ca貫go zgromadzenia liturgicznego.

 Zunifikowano ca趾owicie ryt Komunii 鈍. Kap豉na i wiernych wprowadzaj帷 jeden z dotychczas stosowanych wariant闚 przy koncelebrze, przewiduj帷y odm闚ienie wsp鏊ne przez celebransa i wiernych „Panie nie jestem godzien” (13). Poza dniem Bo瞠go Narodzenia i Wielkiej Niedzieli wierni uczestnicz帷y w Wielki Czwartek we Mszy 鈍. z po鈍i璚eniem olej闚 i wieczorem b璠 mogli przyjmowa dwa razy Komuni 鈍. (14).

 Postanowienia nast瘼ne (15 i 16) ustawiaj odpowiednio liturgi rozes豉nia dowarto軼iowuj帷 spotykan cz瘰to praktyk prywatnego, a jednak wsp鏊nego dzi瘯czynienia po Mszy 鈍., prowadzonego niejednokrotnie przez komentatora liturgicznego, a nawet samego celebransa, ju po zako鎍zeniu Mszy 鈍. Instrukcja przewiduje, 瞠 po rozdaniu Komunii 鈍., przed postcommunio jednak, mo積a przez chwil zachowa 鈍i皻e milczenie, odmawia psalmy lub kantyki dzi瘯czynne, przyk豉dowo podane. S康zi mo積a, 瞠 istnieje mo磧iwo嗆 酥iewania odpowiedniej pie郾i ko軼ielnej lub odm闚ienia pewnych akt闚 – oczywi軼ie zawsze w j瞛yku ojczystym. Dopiero po tym dzi瘯czynieniu odmawia si lub 酥iewa postcommunio, udziela najpierw b這gos豉wie雟twa i rozsy豉 ze s這wami Ite missa est. Przy czym b這gos豉wie雟two i formu豉 rozes豉nia Ite missa est przywr鏂ona zosta豉 tak瞠 do Mszy 鈍. 瘸這bnych, odprawianych zar闚no w kolorze czarnym, jak i fioletowym. Modlitw za Placeat tibi mo積a odmawia w drodze do zakrystii, prywatnie i po cichu (16). Dotychczasowy przepis o zamianie w pewnych okoliczno軼iach formu造 Ite missa est na Benedicamus Domino i opuszczaniu b這gos豉wie雟twa pozostaje bez zmian.

 Omawiana instrukcja przynosi w rozdziale pi徠ym pewne zmiany w sposobie odmawiania modlitwy brewiarzowej, dopuszczaj帷 mo磧iwo嗆 odm闚ienia w 鈍i皻a pierwszej i drugiej klasy, z wyj徠kiem Triduum sacrum, jednego tylko z trzech nokturn闚 z Te Deum na ko鎍u. Nokturn ten b璠zie oczywi軼ie zawiera tylko trzy psalmy. Przy odmawianiu pojedynczo nale篡 opuszcza absolucj, benedykcje i zwroty Tu autem Domine przy ko鎍u lekcji brewiarzowych, poniewa formu造 te nie odpowiadaj sytuacji (19, 20).

 Instrukcja przewiduje mo磧iwo嗆 lepszego pod wzgl璠em duszpasterskim ukszta速owania Laudes闚 i Nieszpor闚 odprawianych z udzia貫m wiernych. Przewiduje bowiem mo磧iwo嗆 czytania w miejsce capitulum d逝窺zych urywk闚 Pisma 鈍., wyg這szenia kr鏒kiej homilii i 酥iewania w takim przypadku w Nieszporach tylko trzech z pi璚iu psalm闚, w Laudesach za dw鏂h psalm闚 i kantyku. Je瞠li po Laudesach lub Nieszporach nie nast瘼uje bezpo鈔ednio Msza 鈍., mo積a odm闚i przed oracj modlitw wiernych (21).

 Zmiana koloru szat w liturgii za zmar造ch przewidziana w rozdziale sz鏀tym instrukcji oraz mo磧iwo嗆 酥iewania przy absolucji ad tumulum innego responsorium ni Libera me Domine ma na celu lepsze podkre郵enie tajemnicy 鄉ierci i nadziei chrze軼ija雟kiej o鈍ieconej blaskiem mysterium paschalnego Chrystusa (23, 24), Ponadto w rozdziale po鈍i璚onym szatom liturgicznym s dwa postanowienia godne szczeg鏊nej uwagi. Pierwsze, przewiduj帷e mo磧iwo嗆 zrezygnowania na sta貫 z u篡wania manipularza, i to zar闚no przez celebransa jak i przez diakona i subdiakona, drugie za, przewiduj帷e, 瞠 koncelebruj帷y Msz 鈍. dla wa積ych przyczyn np. wielkiej ilo軼i i braku szat, mog nie u篡wa ornat闚. Zawsze jednak powinni koncelebrowa w albie i stule. Celebrans g堯wny powinien by oczywi軼ie zawsze ubrany w odpowiednie szaty mszalne (25, 27). Postanowienie to rozwi您uje trudno軼i napotykane przy organizowaniu koncelebracji z racji masowych zjazd闚 kap豉雟kich np. podczas rekolekcji diecezjalnych dla duchowie雟twa.

 Postanowienia omawianej instrukcji, jakkolwiek w przewa瘸j帷ej mierze dotycz帷e jedynie spraw rubrycystycznych, s wa積ym etapem posoborowej odnowy liturgicznej, ze wzgl璠u na tendencje i za這瞠nia tkwi帷e u ich pod這瘸.

F. G.

 

 

 

 

II. PROBLEMY ODNOWY

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 142-146

T逝maczy A.[lfred] Ch.[olewi雟ki]

1. Nowe projekty kanonu mszy 鈍.

 Reforma i odnowa liturgii, zapocz徠kowana przez soborow Konstytucj liturgiczn, nie ominie zapewne najwa積iejszej cz窷ci Mszy 鈍. – modlitwy eucharystycznej, czyli Kanonu. W ubieg造m roku ukaza豉 si publikacja znanego teologa i liturgisty  C.   V a g a g g i n i   OSB  (Il canone della Messa e la riforma liturgica. Problemi e progetti, Torino 1966), poddaj帷a krytyce obecn form Kanonu rzymskiego oraz ustalaj帷a wytyczne, wed逝g kt鏎ych nale瘸這by u這篡 nowe wersje modlitwy eucharystycznej. Praca  V a g a g g i n i 'ego  wywo豉豉 szerokie echa, zach璚aj帷 mi璠zy innymi wielu innych liturgist闚 do studium tego wa積ego zagadnienia. Jednym z owoc闚 i przejaw闚 budz帷ego si powszechnie zainteresowania spraw Kanonu jest wydana w bie膨cym roku broszura   C.  M.   B e r t i   OSM   i   I.   M.   C a l a b u i g   OSM,  Due progetti di canone eucaristico per il rito romano nella luce ecumenica, Roma 1967. Zawiera ona dwa projekty nowej anafory przeznaczonej dla liturgii rzymskiej. Pierwszy przeznaczony jest na niedziele, drugi na okres zielono鈍i徠eczny. Ten ostatni zbudowany jest wed逝g tego samego schematu co pierwszy, zawiera tak瞠 t sam zasadniczo tre嗆, jest jednak zabarwiony my郵 przewodni okresu Zes豉nia Ducha 安i皻ego.

 Projektowana przez  B e r t i 'ego  i   C a l a b u i g a  nowa modlitwa eucharystyczna posiada – zdaniem autor闚 – nast瘼uj帷e walory: 1° przedstawia histori zbawienia, 2° jest trynitarna (uwypukla fakt, 瞠 zbawienie przychodzi od Ojca przez Syna w Duchu 鈍.), 3° jest ekumeniczna (陰czy tradycj anaforyczn wschodni i zachodni), 4° jest bogata pod wzgl璠em teologicznym, 5° zado嗆czyni potrzebom pastoralnym, 6° jest otwarta na problemy wsp馧czesnego 鈍iata, 7° zawiera perspektyw kosmiczn.

 Przedstawione w nowej publikacji projekty Kanonu s owocem prywatnego studium autor闚; ich wydrukowanie ma na celu zach璚i i pobudzi innych do podj璚ia tw鏎czego wysi趾u nad stworzeniem dla liturgii rzymskiej mo磧iwie najdoskonalszej formy modlitwy eucharystycznej.

 Poni瞠j podajemy polski przek豉d niedzielnej wersji nowego Kanonu:

  1. Prawdziwie 鈍i皻ym jeste. Panie, Bo瞠 i Ojcze nasz,
    kt鏎y przez S這wo Twoje w Duchu 安i皻ym
    stworzy貫 w zdumiewaj帷ej r騜norodno軼i
    wszystkie rzeczy niewidzialne i widzialne.
    Utworzy貫 tak瞠 na Tw鎩 obraz i podobie雟two cz這wieka,
    a umie軼iwszy go w ziemskim raju
    odda貫 jego w豉daniu wszystkie materialne stworzenia,
    aby u篡waj帷 ich, Tobie oddawa chwa喚,
    a siebie samego doskonali
    i w ten spos鏏 osi庵n掖 wiekuiste dziedzictwo Kr鏊estwa niebieskiego.
     
  2. Kiedy jednak zwiedziony zawi軼i i podst瘼em szatana
    nieszcz窷liwie zgrzeszy,
    lekcewa膨c z niebios dane zaproszenie do przyja幡i z Bogiem,
    s逝sznie zas逝篡 na kar nie tylko dla siebie,
    ale poniewa by g這w rodzaju ludzkiego,
    tak瞠 dla wszystkich cz這nk闚 rodziny cz這wieczej.
    Skazany zosta na 鄉ier doczesn,
    wygnany z raju ziemskiego,
    pozbawiony wiecznego dziedzictwa
    oraz wst瘼u do Kr鏊estwa niebieskiego.
     
  3. Ty jednak Ojcze, kt鏎y jeste Przyjacielem ludzi,
    nie odrzuci貫 od siebie lekkomy郵nych syn闚,
    lecz w swym mi這sierdziu obmy郵i貫 spos鏏 ich uzdrowienia
    i przedziwnego odnowienia.
     
  4. Dlatego posta貫 Abrahama, ojca naszej wiary,
    i innych Patriarch闚,
    Moj瞠sza, przyw鏚c Twojego ludu.
    Prorok闚 oraz wielu innych ludzi
    s豉wnych m康ro軼i i odznaczaj帷ych si doskona這軼i post瘼owania,
    pochodz帷ych ze wszystkich narod闚, –
    aby przez nich nar鏚 wybrany, a nawet ca陰 rodzin ludzk
    ze sob zwi您a,
    przez czyny i s這wa pouczy, sk這ni do pokuty
    i w ten spos鏏 przygotowa drog Zbawicielowi wszystkich.
     
  5. Wreszcie, gdy nadesz豉 przepowiedziana i przygotowana pe軟ia czasu,
    dla przeogromnej mi這軼i, kt鏎 nas ukocha貫,
    samego Syna Twego na ziemi raczy貫 pos豉.
    On to za wsp馧dzia豉niem Ducha 安i皻ego, z Maryi Dziewicy
    w niewymowny spos鏏 si narodzi.
    B璠帷 prawdziwym Bogiem i prawdziwym cz這wiekiem
    ca造m swoim 篡ciem, a zw豉szcza swoimi trudami, przepowiadaniem, cudami,
    lecz przede wszystkim w Paschalnym Mysterium
    jako nowy Adam, przy wsp馧udziale nowej Ewy,
    wszystko uczyni dla nas,
    aby po zniszczeniu pradawnego grzechu
    w Nim odnowione zosta這 nasze Bo瞠 synostwo,
    by鄉y si stali cz御tkami Cia豉 jego,
    kt鏎ym jest Ko軼i馧,
    by鄉y nape軟ieni zostali Duchem 安i皻ym
    i w ten spos鏏 ju teraz osi庵n望 mogli wielorak pomoc Bo膨,
    a kiedy stali si wsp馧dziedzicami Kr鏊estwa niebieskiego
    nie tylko dusz ale i cia貫m.
     
  6. On to w przeddzie swojej m瘯i,
    poniesionej za zbawienie nasze i 鈍iata,
    wzi掖 chleb w swoje 鈍i皻e r璚e,
    a podni鏀連zy oczy ku niebu
    do Ciebie, Boga Ojca wszechmog帷ego
    dzi瘯i Tobie czyni帷
    pob這gos豉wi, po鈍i璚i, po豉ma
    i rozda uczniom swoim m闚i帷:
    Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy.
    TO JEST BOWIEM CIAΜ MOJE,
    kt鏎e za was b璠zie wydane na odpuszczenie grzech闚 i na 篡cie wieczne.
    Podobnie i po wieczerzy
    wzi患szy ten wspania造 kielich
    wina zmieszanego z wod
    i ponownie dzi瘯i Tobie sk豉daj帷
    pob這gos豉wi, po鈍i璚i
    i poda uczniom swoim m闚i帷:
    Bierzcie i pijcie z niego wszyscy:
    TO JEST BOWIEM KREW MOJA,
    KIELICH NOWEGO I WIECZNEGO PRZYMIERZA
    WE KRWI MOJEJ,
    kt鏎a za was i za wielu b璠zie wylana
    na dopuszczenie grzech闚,
    i na 篡cie wieczne.
    Nakaza im tak瞠 m闚i帷:
    Ilekro to czyni b璠ziecie,
    na moj pami徠k czyni b璠ziecie,
    przyj軼ia mojego oczekiwa b璠ziecie,
    zmartwychwstanie moje obwieszcza b璠ziecie,
    a znowu z nieba wr鏂 do was.
     
  7. Pami皻aj帷 przeto, Ojcze 鈍i皻y,
    my s逝dzy Twoi i lud Tobie po鈍i璚ony,
    na b這gos豉wion Jego M瘯,
    Zmartwychwstanie, Chwalebne Wniebowst徙ienie,
    i wywy窺zenie po Twojej prawicy,
    oraz oczekuj帷 ostatecznego przyj軼ia Tego Jednorodzonego Syna Twego,
    sk豉damy Tobie z otrzymanych dar闚
    t naj鈍i皻sz i bezkrwaw ofiar,
    dzi瘯uj帷 Tobie za wszystkich i za wszystko.
     
  8. Ciebie wi璚, naj豉skawszy Ojcze,
    przez Jezusa Chrystusa, Syna Twego, Pana naszego,
    najwy窺zego i wiecznego Kap豉na,
    pokornie prosimy i b豉gamy,
    aby na t ofiar Ko軼io豉 鈍i皻ego
    zes豉 z niebios Ducha 安i皻ego Pocieszyciela,
    jak niegdy w spos鏏 widzialny spu軼i貫 ogie ofiarny na dary ojc闚.
    Przyjmij przez pos逝giwanie anio堯w wdzi璚zn wo tej ofiary,
    jak przyj望 raczy貫 dary Abla i Noego,
    Abrahama i Melchizedecha, Eliasza i tych wszystkich,
    w kt鏎ych mia貫 upodobanie;
    aby鄉y wszyscy, kt鏎zy z tego sto逝
    przyjmowa b璠ziemy naj鈍i皻sze Cia這 i Krew Twojego Syna,
    nape軟ieni zostali tym瞠 Duchem 安i皻ym.
    Przez Jego dzia豉nie
    niech w pe軟i staniemy si uczestnikami
    Jezusa Chrystusa, Syna Twojego i Brata naszego;
    niech b璠 zg豉dzone nasze i wszystkich ludzi grzechy;
    a gdy nadejdzie 闚 gro幡y i chwalebny
    dzie powszechnego s康u,
    niech bez winy staniemy z ufno軼i przed trybuna貫m Twego Chrystusa;
    wreszcie niech odnowieni ca趾owicie na ciele i duszy
    wejdziemy do nieba,
    aby z Nim w niebieskim mieszkaniu Twoim, Ojcze,
    kr鏊owa na wieki.
     
  9. Zjednoczeni w 鈍i皻ym Obcowaniu najpierw
    z b這gos豉wion i chwalebn zawsze Dziewic, Maryj,
    Matk Boga i Pana naszego Jezusa Chrystusa,
    ze 鈍i皻ym J霩efem i Janem Chrzcicielem,
    Piotrem i Paw貫m i pozosta造mi Aposto豉mi,
    z b這gos豉w...
    (patron dnia), z b這g... (patron Ko軼io豉), oraz z ca造m niebieskim Jeruzalem,
    a tak瞠 ze s逝g Twoim papie瞠m naszym...
    z biskupem naszym...
    ze wszystkimi patriarchami i biskupami
    i z ca造m Twoim ludem pielgrzymuj帷ym na ziemi
    b豉gamy Ci pokornie,
    aby ci wszyscy, kt鏎ych pami耩 nabo積ie wspominamy,
    razem z nami z這篡li Tobie t ofiar,
    czyni帷 j milsz w Twoich oczach
    oraz by wstawiennictwem swoim wyprosili
    obfitsz 豉sk Ducha 安i皻ego,
    sp造waj帷 jak rosa na wszystkie stworzenia.
    (niekt鏎e z ni瞠j podanych intencji mo積a opu軼i, zw豉szcza gdy mia豉 miejsce Modlitwa Powszechna)
     
    1. Pomnij przeto, Panie, na Ko軼i馧 Tw鎩 鈍i皻y,
      wyzw鏊 go od wszystkiego z豉
      i umocnij w Twojej mi這軼i
      oraz zgromad go z ca貫go 鈍iata
      do Twego kr鏊estwa.
       
    2. Pomnij tak瞠, Panie, na s逝g Twego papie瘸 naszego...
      i biskupa naszego... i na innych biskup闚 Ko軼io豉
      i spraw, aby s這wem i przyk豉dem prowadzili do zbawienia lud Tw鎩 鈍i皻y.
       
    3. Pomnij r闚nie, Panie, na wszystkich kap豉n闚 i diakon闚 i tych wszystkich, kt鏎ych w mi這軼i Twojej powo豉貫 na s逝瘺 Twoj, lub zaprosi貫 do realizowania rad ewangelicznych,
      na tych tak瞠, kt鏎zy 篡j w niewinno軼i lub pokutuj za grzechy,
      na ma鹵onk闚, wdowy i wdowc闚,
      na pracownik闚 umys這wych i fizycznych,
      aby wierni Twoi, w jakimkolwiek s stanie lub zawodzie,
      z gorliwo軼i Tobie s逝篡li.
       
    4. Pomnij te, Panie, na s逝gi i s逝瞠bnice Twoje...
      na wszystkich, kt鏎zy otaczaj teraz Tw鎩 鈍i皻y o速arz,
      na nieobecnych i tych, kt鏎zy polecili si naszym modlitwom,
      u篡cz im oraz wszystkim narodom
      zdrowia duszy i cia豉,
      pomy郵no軼i i upragnionego pokoju.
       
    5. Pomnij, tak瞠, Panie, na s逝gi i s逝瞠bnice Twoje...
      kt鏎zy w zjednoczeniu z Chrystusem zasn瘭i na wieki,
      wyzw鏊 ich, prosimy, od wszelkiego grzechu
      i do陰cz do grona 鈍i皻ych w niebieskiej ojczy幡ie.
       
    6. Pami皻aj r闚nie, Panie, o nas, niegodnych s逝gach Twoich,
      odn闚 w nas danego nam w dniu 鈍i璚e Ducha 豉ski,
      aby鄉y wiernie wykonuj帷 prorock, kap豉雟k i pastersk misj zas逝篡li na wiekuisty wsp馧udzia ze 鈍i皻ymi Twymi w niebie.
       
    7. Wspomnij tak瞠, Panie, na wszystkich, kt鏎zy nosz imi chrze軼ijan
      na lud 闚, z kt鏎ego wedle cia豉 pochodzi Syn Tw鎩, na wszystkich,
      kt鏎zy Ciebie szukaj,
      aby z wszystkich narod闚 powsta豉 jedna owczarnia pod Tob,
      jednym naszym Pasterzem.
       
    8. Pomnij wreszcie, Panie, na wszystkich cierpi帷ych
      na duszy i ciele
      i na wszystkie Twoje stworzenia,
      kt鏎e z przedziwn hojno軼i utworzy貫, by nam s逝篡造.
      Spraw, by鄉y ich wbrew Twojej woli nie u篡wali ku z貫mu,
      lecz zgodnie z Twoim upodobaniem pos逝giwali si nimi w czynieniu dobra.
      Niech one coraz bardziej staj, si narz璠ziem
      do rozszerzania m康ro軼i i mi這軼i, jedno軼i i pokoju,
      na po篡tek ca貫j rodziny narod闚
      i na chwa喚 Twoj
      przez Jezusa Chrystusa, Syna Twojego.
       
  10. Przez Niego, Panie, wszystkie te dobra ustawicznie stwarzasz,
    o篡wiasz, b這gos豉wisz, u鈍i璚asz i nam udzielasz.
    Przez Niego i z Nim i w Nim
    sk豉damy Ci, Bo瞠 Ojcze wszechmog帷y
    w jedno軼i Ducha 安i皻ego
    wszelk cze嗆 i chwal
    przez wszystkie wieki wiek闚. Amen.

t. A. Ch.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 146-147

II. PROBLEMY ODNOWY

R.[udolf] Z.[ielasko]

2. Odnowa obrz璠u chrztu doros造ch

 W鈔鏚 obrz璠闚 sakramentalnych, kt鏎ych reformy domaga si Konstytucja lit. II Vaticanum szczeg鏊ne znaczenie posiada, zw豉szcza dla kraj闚 misyjnych, uroczysty obrz璠 chrztu doros造ch (Por. a. 66). Z uwagi na to, 瞠 przyj璚ie chrztu poprzedza czas katechumenatu przeznaczony na odpowiednie urobienie katechumena, „nale篡 przywr鏂i r騜ne stopnie katechumenatu doros造ch”, kt鏎e mog by u鈍i璚one „przez obrz璠y liturgiczne spe軟iane w kolejnych odst瘼ach czasu” (KL, a. 64).

 Osobny zesp馧 roboczy posoborowej Rady do wykonania konstytucji liturgicznej, opracowa projekt obrz璠u chrztu doros造ch i przekaza go do stosowania niekt鏎ym o鈔odkom, tytu貫m eksperymentu. Projekt ten omawia szczeg馧owo  B.   F i s c h e r   w 26 numerze „Notitiae” (luty 1967, s. 55-70). Relacj t podajemy tu w wielkim skr鏂ie.

 Problem obrz璠u chrztu doros造ch, znajduj帷ego si w Rituale Romanum, polega nie tyle na niedoskona這軼i tekst闚 i obrz璠闚 (niekiedy bardzo staro篡tnych i czcigodnych) ile raczej na tym, 瞠 to, co pierwotnie by這 roz這穎ne na poszczeg鏊ne etapy d逝gotrwa貫 katechumenatu, odprawia si obecnie w jednym ci庵u.

 Nowy projekt wprowadza wi璚 podzia obrz璠u chrztu na etapy oraz pewne zmiany tekst闚 i ryt闚 zgodnie z zasadami wytyczonymi przez KL oraz s逝sznymi wymogami duszpasterskimi, zg豉szanymi przez misjonarzy czy te ksi篹y, kt鏎zy, zw豉szcza w Francji, prowadz katechumenat.

 Obrz璠 chrztu doros造ch zosta umieszczony w podw鎩nym kontek軼ie misterium paschalnego i inicjacji chrze軼ija雟kiej.

 Zwi您ek z misterium paschalnym zaznacza si w ten spos鏏, 瞠 etapy przygotowawcze obrz璠u odbywa si b璠 w czasie trwania W. Postu, natomiast sam chrzest, winien by udzielany zasadniczo w ramach liturgii wielkosobotniej. Kontekst inicjacji chrze軼ija雟kiej oznacza, 瞠 chrzest doros造ch powinien by udzielany w 陰czno軼i z ca這軼i inicjacji, czyli po nim nale篡 od razu udzieli katechumenowi sakramentu bierzmowania i Eucharystii.

 Projekt obrz璠u chrztu doros造ch uwzgl璠nia szereg stopni (gradus) i dwa okresy czasowe (tempora): katechumenatu i mistagogii. Stopnie obrz璠u s cztery:

  • Przyj璚ie na katechumena (ordo ad catechumenum faciendum)
  • Wyb鏎 (electio)
  • Skrutinia i przekazania (scrutinia et traditiones)
  • Obrz璠y bezpo鈔edniego przygotowania (ritus immediate praeparatorii).

 Ka盥y z tych stopni obejmuje wi瘯sz lub mniejsz ilo嗆 obrz璠闚, ju to przej皻ych bez zmian z dotychczasowego rytu, ju te szcz窷liwie odnawianych przez dostosowanie do mentalno軼i wsp馧czesnego cz這wieka. W ramach tego rodzaju adaptacji opuszczono np. obrz璠 podania soli, natomiast wprowadzenie do Ko軼io豉 uzupe軟iono uczestnictwem w nabo瞠雟twie s這wa Bo瞠go. Tzw. skrutinia czy egzorcyzmy, nieco uproszczone w stylu i bardziej zrozumia貫, poleca si przeprowadzi starym zwyczajem w ramach u鈍i璚onych tradycj Mszy 鈍i皻ych: w pi徠ek po 3 niedzieli Postu, w 鈔od po niedzieli 4-tej i w pi徠ek po tej瞠 niedzieli. Nowy obrz璠 wprowadza tak瞠 na powr鏒 tzw. traditiones, czyli „przekazanie” symbolu (wyznania wiary) i modlitwy Pa雟kiej.

 Zmieniona formu豉 obrz璠u „Epheta” brzmi: Epheta quod est adaperire, ut profitearis fidem, 徜am audisti in laudem et gloriam Dei.

 W okresie katechumenatu chodzi przede wszystkim o zapoznanie kandydat闚 do chrztu 鈍i皻ego z podstawowymi prawdami wiary i elementami 篡cia chrze軼ija雟kiego, co ma ich doprowadzi do nawi您ania kontaktu z Chrystusem.

 Okres mistagogiczny ma miejsce ju po przyj璚iu sakrament闚 inicjacji i ma na celu pog喚bienie znajomo軼i 篡cia chrze軼ija雟kiego, zw豉szcza sakramentalnego.

R. Z.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 147-148

III. PRAKTYKA ODNOWY

F.[ranciszek] B.[lachnicki]

1. Intonowanie „Gloria” i „Credo”

 Mo積a cz瘰to zaobserwowa, 瞠 kap豉ni nie bardzo wiedz, co robi z intonacj GloriaCredo we mszach 酥iewanych na obecnym etapie odnowy liturgicznej. Albo np. intonuj po staremu po 豉cinie, podczas gdy lud recytuje te teksty po polsku, albo intonuj po polsku wg dawnej melodii zawartej w mszale, podczas gdy wierni 酥iewaj w dalszym ci庵u wed逝g innej, nowoskomponowanej melodii.

 Obie te praktyki w obecnej chwili nie maj sensu. Intonacje GloriaCredo w dawnych msza豉ch stanowi造 zawsze pocz徠ki pe軟ych melodii gregoria雟kich, kt鏎e powinny by造 by podchwycone i w dalszym ci庵u 酥iewane przez schol lub zgromadzenie. Praktycznie b. rzadko mia這 to miejsce i te intonacje w liturgii mszalnej by造 pewnego rodzaju „organami szcz徠kowymi”. Obecnie, gdy odmawianie lub 酥iewanie Gloria i Credo w j瞛yku polskim stanowi funkcj liturgiczn ca貫go zgromadzenia ludu, sens mo瞠 mie tylko intonowanie po polsku wed逝g melodii, kt鏎a b璠zie faktycznie w dalszym ci庵u 酥iewana przez wszystkich. Intonacja 豉ci雟ka ma sens tylko wtedy, gdy faktycznie 酥iewa si po 豉cinie. Je瞠li ludzie nie 酥iewaj, lecz tylko recytuj, celebrans tak瞠 zaczyna tylko recytuj帷, a nie 酥iewaj帷 i to r闚nie we mszy 酥iewanej. Intonowanie wed逝g dawnych melodii gregoria雟kich z podstawionym polskim tekstem jest r闚noznaczne ze sztucznym tworzeniem i wprowadzaniem do odnowionej liturgii „organ闚 szcz徠kowych”, kt鏎ych usuni璚ie jest przecie jednym z cel闚 reformy rubryk mszalnych.

F. B.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. III, s. 148-150

III. PRAKTYKA ODNOWY

B.[ogdan] S.[nela]

2. O w豉軼iwe zrozumienie i zorganizowanie tzw. liturgii mi這軼i

 Poj璚iem liturgii mi這軼i obejmuje si coraz cz窷ciej t cz窷 mszy 鈍., kt鏎 dot康 okre郵a這 si wieloznacznym i niejasnym terminem offertorium czy ofiarowania. W jej sk豉d wchodz dwa zasadnicze elementy: modlitwa wiernych jako odpowied modlitewna na wys逝chane s這wo Bo瞠 oraz sk豉danie i przygotowanie dar闚 dla potrzeb wsp鏊noty ko軼ielnej i sprawowanej liturgii.

 I.   Z a g a d n i e n i e   m o d l i t w y   w i e r n y c h   czeka na swoje generalne rozwi您anie w postaci przygotowanych tekst闚 i przyj璚ia w polskiej wersji kt鏎ego ze schemat闚 rzymskich oraz przystosowania go do polskich warunk闚. Pewne eksperymenty w tej dziedzinie zosta造 ju podj皻e na naszym terenie, zw豉szcza po umieszczeniu tekst闚 modlitwy wiernych na wszystkie niedziele roku w „Mszaliku na niedziele i 鈍i皻a”, (wyd. Znak, Krak闚 1965). Na tym tle rysuje si wyra幡ie potrzeba nowego, bardziej praktycznego i rodzimego opracowania tekst闚 modlitwy wiernych i pozostawienia pewnego luzu dla spontanicznego formu這wania aktualnych dla danej wsp鏊noty pr騥b wiernych. Pozostaje do om闚ienia szereg zagadnie praktycznych.

 1. Modlitwa wiernych sk豉da si z trzech zasadniczych cz窷ci. Pierwsza to wezwanie wprowadzaj帷e (invitatorium), kt鏎e nie powinno by odr瑿n modlitw, lecz zach璚eniem zebranych do wsp鏊nego zanoszenia mod堯w. Podaje ono motyw i uzasadnienie, zaczerpni皻e z tajemnicy dnia dla wskazania sensu wypowiadanych pr騥b. Drugi – istotny element modlitwy wiernych, to konkretne pro軸y obejmuj帷e potrzeby ca貫go Ko軼io豉, w tym r闚nie aktualne potrzeby wsp鏊noty parafialnej, liturgicznej. Po ka盥ym z wezwa wszyscy zebrani wypowiadaj popieraj帷 je aklamacj np. „Ciebie prosimy wys逝chaj nas Panie”. Trzeci element to modlitwa konkluduj帷a, czyli zamykaj帷a tre嗆 z這穎nych pr騥b.

 2. Wprowadzenie i modlitw konkluduj帷 wypowiada przewodnicz帷y zgromadzenia liturgicznego (celebrans). Pro軸y zasadniczo winien wypowiada lub 酥iewa diakon, lektor, kto z ministrant闚 lub kto spo鈔鏚 innych uczestnik闚 liturgii (m篹czyzn) wed逝g uprzednio przygotowanego tekstu. Najlepszym rozwi您aniem by這by przygotowanie do tego celu specjalnego kantora.

 II.   S k  a d a n i e   i   p r z y g o t o w a n i e   d a r  w   pog喚bia jeszcze bardziej moment wsp鏊notowej mi這軼i, wyra穎nej ju w pro軸ach modlitwy wiernych. Sformu這wane i u鈍iadomione potrzeby Ko軼io豉 domagaj si konkretnego czynu mi這軼i w postaci materialnego zaanga穎wania. Zaanga穎wanie to idzie w dw鏂h kierunkach: zaspokojenia ca貫go zespo逝 potrzeb wsp鏊noty ko軼ielnej (potrzeby wiernych, utrzymanie s逝瘺y o速arza i tzw. fabrica ecclesiae czyli zaplecze lokalowe itp.) oraz materialnego w陰czenia si w sprawowan liturgi. Pierwszemu s逝篡 sk豉danie datk闚 materialnych, drugiemu przygotowanie chleba i wina jako materii sprawowanej ofiary.

 1. W organizowaniu i t逝maczeniu tych element闚 liturgii mi這軼i nale篡 wystrzega si podkre郵ania momentu ofiary, jakoby stanowi造 one uprzedzenie ofiary Chrystusa. Nie nale篡 wi璚 eksponowa kap豉雟kich modlitw ofertoryjnych, kt鏎e maj go przygotowa do zbli瘸j帷ej si akcji konsekracyjnej, a poprzesta tylko na 酥iewie antyfony ofertoryjnej, odpowiednio rozszerzonej przez dalsze strofy 酥iewanego psalmu lub inn odpowiedni pie填, np. „Gdzie mi這嗆 wzajemna i dobro”. Przygotowaniem do uczestnictwa w jedynej ofierze Chrystusowej jest nie tyle ofiarowanie chleba i wina, ile raczej wej軼ie w atmosfer mi這軼i spo貫cznej (por. J 15, 12), z kt鏎ej ta ofiara Chrystusa pochodzi. Wyrazem takiej mi這軼i we wsp鏊nocie jest oddawanie 鈔odk闚 materialnych na potrzeby cz這nk闚 tej wsp鏊noty oraz wsp鏊ne zorganizowanie uczty mi這軼i przez przygotowanie chleba i wina.

 2. KL 55 zaleca usilnie 闚 doskonalszy spos鏏 uczestnictwa we mszy 鈍., kt鏎y polega na tym, 瞠 po komunii kap豉na wierni przyjmuj Cia這 Pa雟kie z tej samej ofiary. Wprowadzenie tego postulatu w praktyk nastr璚za nie ma這 trudno軼i tak co do sposobu, jak i czasu przygotowania odpowiedniej ilo軼i komunikant闚.

 3. Ordo missae w a. 7 podaje pewne praktyczne sugestie: je郵i nie ma du穎 wiernych mo積a hostie po這篡 na patenie (super patenam), na korporale (super corporale) albo w naczyniu obok kielicha (vel in pyxide). Przy wi瘯szej ilo軼i wiernych komunikuj帷ych zrozumiale by這by umieszczenie komunikant闚 w puszce, natomiast nie bardzo uzasadnione jest korzystanie z puszki, gdy do komunii przyst瘼uje nawet ok. 100 uczestnik闚 liturgii. W zwi您ku z tym okaza造 si bardzo korzystne eksperymenty z pog喚bion paten, tak by mie軼i造 si w niej komunikanty i du瘸 hostia, kt鏎ej w my郵 najnowszej instrukcji nie zdejmuje si z pateny podczas ca貫j akcji liturgicznej i nie k豉dzie na korporale. Takie nowe rozwi您anie kszta速闚 i rozmiar闚 pateny wskazuje na mo磧iwo嗆 bardzo prostego i nieskomplikowanego (jedno naczynie) rozwi您ania postulatu KL 55.

 4. A. 9 Ordo missae m闚i o przygotowaniu stolika ofiarnego, na kt鏎ym wed逝g a. 10 przygotowuje si kielich i hostie dla celebransa i wiernych a podczas 酥iewu antyfony na offertorium przynosi si je na o速arz (a. 55). Wychodz帷 z tego nale篡 s康zi, 瞠 w豉郾ie ten stolik mo積a wykorzysta do sk豉dania komunikant闚.

 5. Bli窺ze szczeg馧y dotycz帷e sposobu sk豉dania dar闚 podaje najdalej zreformowany ryt koncelebry (Ritus servandus in concelebratione missae). Wed逝g a. 29 we mszy 鈍. pontyfikalnej przynosi dary do o速arza asysta, a je郵i wierni sk豉daj dary, w闚czas biskup przyjmuje je przy balustradzie podczas 酥iewu offertorium, a gdy zaistnieje potrzeba pomaga mu w tym kto z koncelebrans闚. Podobnie dzieje si podczas mszy 鈍. koncelebrowanej 鈍i璚e kap豉雟kich (a. 114), konsekracji biskupa (a. 128), oraz benedykcji opata (a. 137), gdy to podczas 酥iewu antyfony sk豉daj dary neoprezbiterzy, biskup, opat. We mszy 鈍. solennej dary przynosi do o速arza asysta (a. 72), we mszy 鈍. 酥iewanej dw鏂h koncelebrans闚.

 6. Mimo, 瞠 nie precyzuje si nigdzie, co oznaczaj owe „dary”, nale篡 przyj望 z ca貫go kontekstu, 瞠 chodzi tu o materi chleba i wina, cho nie jest wykluczone podci庵ni璚ie pod ten termin r闚nie ofiar pieni篹nych. Sk豉danie datk闚 materialnych nale瘸這by na鈍ietli i zorganizowa inaczej, ni to si dotychczas praktykuje, by wskaza wyra幡iej na ich miejsce w liturgii mi這軼i. Zbieranie sk豉dki nie powinno si w 瘸dnym wypadku przeci庵a na czas kanonu, gdy sk豉danie dar闚 zamyka modlitwa nad darami (dawniejsza sekreta). Nale瘸這by albo zwi瘯szy liczb zbieraj帷ych (np. ministranci) albo te zmieni spos鏏 zbierania (np. sk豉danie ofiar pieni篹nych na stolik ofiarny przy wchodzeniu do ko軼io豉 lub w procesji z darami podczas 酥iewu offertorium). Po odpowiednim etapie przygotowania wiernych do zrozumienia teologicznego sensu sk豉dania datk闚 pieni篹nych jako wyrazu mi這軼i wsp鏊notowej mo積a by t sk豉dk potraktowa jako 陰cznie z przygotowaniem materii ofiary eucharystycznej, gdy taki zwi您ek jest historycznie jak najbardziej uzasadniony.

 III.   W n i o s k i   p r a k t y c z n e

 1. By odda wiernie znaczenie liturgii mi這軼i w ca這kszta販ie mszy 鈍. nale瘸這by zwyczajnie przygotowa stolik ofiarny w pobli簑 o速arza lub ze wzgl璠闚 praktycznych bli瞠j wej軼ia do ko軼io豉, na kt鏎ym umieszcza si kielich, wod i wino, du膨 hosti i tac z komunikantami, a tak瞠 naczynie do sk豉dania komunikant闚 przeznaczonych do konsekracji. Znaj帷 liczb komunikuj帷ych mo積a by przygotowa z g鏎y odliczon ilo嗆 hostii i przenie嗆 je p騧niej podczas offertorium na o速arz. Jednak z rytu koncelebry wynika, 瞠 faworyzuje si osobiste z這瞠nie chleba przez neoprezbiter闚, biskupa, opata, a tak瞠 wiernych. W zwi您ku z tym tam, gdzie to jest mo磧iwe, nale瘸這by stolik ofiarny tak ustawi, by wierni mogli sk豉da komunikanty do puszki czy pog喚bionej pateny za pomoc p豉skiej 造瞠czki lub estetycznych szczypiec przy wchodzeniu do ko軼io豉 lub podczas procesji z darami.

 2. Przy ma貫j ilo軼i wiernych, od czasu do czasu, przy specjalnych okazjach, mo積a by stosowa zbieranie dar闚 przez celebransa albo jednego z koncelebrans闚 przy stoliku ofiarnym w czasie 酥iewu offertorium (np. I Komunia, prymicje, msza 鈍. 郵ubna etc.) Wtedy winna uformowa si procesja z darami, co mo積a by po陰czy z ewentualnym sk豉daniem datk闚 pieni篹nych, kt鏎e p騧niej wraz z materi ofiary (chleb, wino, woda) mo積a by przenie嗆 na o速arz czy obok o速arza, by zaznaczy w ten spos鏏 wsp鏊notowy charakter sk豉dki ko軼ielnej i jej 軼is造 zwi您ek z liturgi.

 3. Taki spos鏏 ustawienia tzw. liturgii mi這軼i pozwoli豚y z jednej strony zorganizowa praktyczne wykonanie postulatu KL 55 o komunii 鈍. z tej samej ofiary i bardziej zaanga穎wa wiernych do aktywnego udzia逝 we wszystkich cz窷ciach liturgii mszy 鈍.; z drugiej strony nadanie sk豉dce charakteru wsp鏊nej troski o dobro wsp鏊noty ko軼ielnej uczyni這by realn nazw „liturgia mi這軼i”, zw豉szcza, gdy rozpocznie si ona dobrze przygotowan i prze篡t modlitw wiernych, kt鏎a wskaza豉 konkretne potrzeby materialne cz這nk闚 liturgicznej i ko軼ielnej wsp鏊noty.

B. S.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. 3, s. 151-153

III. PRAKTYKA ODNOWY

F.[ranciszek] B.[lachnicki]

3. Pierwsza komunia 鈍. w duchu odnowy liturgicznej

 Urzeczywistnienie odnowy liturgii w taki spos鏏, jak to widzi i pojmuje Konstytucja liturgiczna Soboru, jest mo磧iwe ostatecznie tylko na drodze d逝gofalowej i w g陰b si璕aj帷ej pracy wychowawczej, kt鏎a musi obj望 przede wszystkim dzieci i m這dzie. Tutaj za szczeg鏊nie wa積ym i decyduj帷ym momentem b璠zie wychowanie eucharystyczne zwi您ane z pierwsz Komuni 鈍i皻.

 Trzeba stwierdzi, 瞠 na tym odcinku duszpasterstwa u nas prawie wszystko jest jeszcze do zrobienia. Tutaj w豉郾ie szeroko rozpowszechniona praktyka bazuje jeszcze na tych jednostronno軼iach i wypaczeniach kultu eucharystycznego, kt鏎e zosta造 przezwyci篹one w za這瞠niach reformy liturgii uchwalonych przez Sob鏎, kt鏎e znalaz造 ju sw鎩 wyraz w wielu instrukcjach i zarz康zeniach wykonawczych. G堯wnym brakiem, jaki zaznacza si w istniej帷ej praktyce pierwszokumunijnej, jest wyizolowane traktowanie Komunii 鈍., w oderwaniu od Mszy 鈍i皻ej. G堯wny akcent spoczywa jeszcze cz瘰to na „pierwszej Komunii 鈍.” a nie na pierwszym, pe軟ym uczestnictwie we Mszy 鈍. i we wsp鏊nocie zgromadzenia eucharystycznego. Bardzo cz瘰tym zjawiskiem jest jeszcze urz康zanie osobnego, starannie przygotowanego „nabo瞠雟twa komunijnego” w dniu I Komunii obok Mszy 鈍., kt鏎a odprawiana jest w豉軼iwie na marginesie ca貫j uroczysto軼i, „modo privato”, sposobem ca趾owicie przedsoborowym, przy jakim zasadniczym ignorowaniu jej przez dzieci, kt鏎ych uwaga od pocz徠ku koncentrowana jest tylko na momencie samego „przyj璚ia Pana Jezusa”. W jednej parafii w tym roku zapraszano dzieci, aby przychodzi造 po pierwszej Komunii przez ca造 tydzie na nabo瞠雟twa majowe, po kt鏎ych udzielano im Komunii 鈍i皻ej!

 Poni瞠j zostanie przedstawione kr鏒kie sprawozdanie z przeprowadzonego w tym roku eksperymentu ukszta速owania przygotowania do pierwszej Komunii 鈍. wraz z sam uroczysto軼i w duchu wymaga soborowej odnowy liturgii. Eksperyment ten przeprowadzono z grup dzieci w Lublinie pod kierunkiem Zak豉du Katechetyki Sekcji Pastoralnej K.U.L.

 Ca貫 przygotowanie bazowa這 na w豉軼iwie ustawionej katechezie eucharystycznej, poj皻ej szeroko jako inicjacja chrze軼ija雟ka, jako wprowadzenie w 篡cie sakramentalne Ko軼io豉. Misterium Eucharystii przedstawione by這 na tle historii zbawienia, integralnie, bez roz陰czania aspektu ofiary i pokarmu. Katecheza osnuta by豉 wok馧 poj璚ia centralnego uczty rodzinnej dzieci Bo篡ch. W ten spos鏏 mo積a by這 przedstawi ca陰 nauk o Eucharystii w organicznej jedno軼i obejmuj帷ej elementy historii zbawienia (Pascha w St. T., manna, rozmno瞠nie chleba, obietnica Eucharystii, Ostatnia Wieczerza, M瘯a i Zmartwychwstanie jako Pascha Nowego Przymierza), elementy liturgiczne (zasadnicza posta mszy 鈍. – uczta rodzinna) oraz eschatologiczne (przypowie嗆 o godach kr鏊ewskich).

 Sama pierwsza Komunia 鈍. by豉 przedstawiona przede wszystkim w aspekcie pe軟ego uczestnictwa we Mszy 鈍. oraz wprowadzenia w spo貫czno嗆 eucharystyczn.

 Za這瞠niem metodycznym przygotowania by這 pewne roz豉dowanie bogactwa prze篡 i element闚 skomasowanych na sam dzie I Komunii. Dlatego w roku przygotowawczym urz康zono kilka odr瑿nych uroczysto軼i wzgl. nabo瞠雟tw, kt鏎ych tre軼i by造 elementy wchodz帷e tradycyjnie w sam program uroczysto軼i pierwszokomunijnej.

 Urz康zono wi璚:
a) W dniu 8 grudnia nabo瞠雟two maryjne po陰czone z oddaniem si pod opiek Maryi oraz po鈍i璚eniem i na這瞠niem medalik闚.
b) W Wielkim Po軼ie nabo瞠雟two pokutne, b璠帷e zarazem przygotowaniem do pierwszego przyj璚ia sakramentu pokuty, co mia這 miejsce jeszcze przed Wielkanoc.
c) Przez pi耩 niedziel poprzedzaj帷ych dzie pierwszej Komunii 鈍. urz康zano, w godzinach popo逝dniowych, specjalnie dla grupy dzieci pierwszokomunijnych oraz ich rodzic闚, tzw. „msze 鈍. inicjacyjne”, kt鏎ych zadaniem by這 wprowadzenie dzieci do zrozumienia i prze篡wania uczestnictwa we Mszy 鈍. Przez komentarz liturgiczny i homili oraz odpowiednio ukszta速owane ceremonie wprowadzano dzieci kolejno w g喚bsze zrozumienie liturgii wej軼ia, liturgii s這wa, liturgii mi這軼i (przygotowania dar闚), kanonu mszy 鈍. i komunii 鈍. Przy liturgii wej軼ia np. uwydatniono szczeg鏊nie o速arz (przez nakrywanie obrusami i zapalanie 鈍iec na oczach dzieci, okadzanie), przy liturgii mi這軼i dzieci sk豉da造 篡wno嗆 dla g這duj帷ych w Indiach, przy komunii szczeg鏊nie podkre郵ono obrz璠 豉mania chleba itp.
d) W przeddzie uroczysto軼i pierwszej Komunii urz康zono (poza drug spowiedzi w godzinach przedpo逝dniowych) wczesnym wieczorem wigili w formie godziny biblijnej. Po intronizacji ksi璕i Pisma 鈍. nast徙i這 w pierwszej cz窷ci po鈍i璚enie i rozdanie modlitewnik闚 (zawieraj帷ych teksty z Ewangeli oraz r騜ne modlitwy jako nasz odpowied na s這wo Bo瞠!). W drugiej cz窷ci by造 trzy czytania biblijne na temat Eucharystii przeplatane komentarzem i odpowiednio dobran pie郾i.

 Sama uroczysto嗆 pierwszokomunijna ukszta速owana by豉 nast瘼uj帷o: Dzieci wprowadzano procesjonalnie do ko軼io豉 dw鎩kami, obok dzieci szli rodzice chrzestni (wzgl璠nie w ich braku ojciec, lub matka albo ktokolwiek z rodziny) nios帷y 鈍iece dzieci. W procesji niesiono na przedzie zapalony pascha i krzy oraz wod 鈍i璚on. Po doj軼iu procesji do o速arza komentator obja郾i najpierw dzieciom znaczenie symboli zwi您anych z chrztem (krzy, pascha, woda 鈍i璚ona). Potem kap豉n wyja郾i kr鏒ko symbolik 鈍iecy chrzestnej. Przy 酥iewie hymnu do Ducha 安. zapalono teraz rodzicom chrzestnym 鈍iece od pascha逝, a rodzice zapalone 鈍iece oddawali dzieciom. Z kolei nast徙i這 odnowienie przymierza chrztu 鈍i皻ego zako鎍zone pokropieniem wod 鈍i璚on. Nast瘼nie odby豉 si msza 鈍i皻a z pe軟ym uczestnictwem dzieci i starszych. Uczestnictwem dzieci kierowa odpowiednio przygotowany komentarz. Schola wykonywa豉 cz窷ci zmienne, wszyscy, 陰cznie z dzie熤i, cz窷ci sta貫. Homilia w cz窷ci skierowanej do doros造ch zaakcentowa豉 szczeg鏊nie ten moment uroczysto軼i, 瞠 chodzi w niej o wprowadzenie dzieci do wsp鏊noty zgromadzenia liturgicznego i w zwi您ku z tym podkre郵ono moment odpowiedzialno軼i rodziny i parafii za wiar m這dego pokolenia.

 Dostosowana do uroczysto軼i modlitwa wiernych stanowi豉 jeden z punkt闚 kulminacyjnych uroczysto軼i.

 Przed sam komuni 鈍. nie by這 specjalnego przygotowania, kt鏎e nie stanowi這by cz窷ci liturgii mszalnej – (poza 酥iewem „Zbli瘸m si w pokorze”). Celebrans komunikowa dzieci (maj帷e od Sanctus zapalone 鈍iece), r闚nocze郾ie dw鏂h kap豉n闚 komunikowa這 rodzic闚 chrzestnych, rodzic闚 oraz innych doros造ch. Modlitwy po Komunii 鈍., ju zgodnie z now instrukcj z 4 maja br., w陰czono do mszy 鈍i皻ej. Uroczysto嗆 zako鎍zy豉 si od酥iewaniem hymnu Ciebie Boga wys豉wiamy. Po uroczysto軼i pierwszokomunijnej dzieci przez ca造 tydzie przychodzi造 w uroczystych strojach na msz 鈍. rann, z komentarzem i homili, gdzie starano si pog喚bi jeszcze i utrwali uczestnictwo dzieci we mszy 鈍., zw豉szcza je瞠li chodzi o bezpo鈔ednie przygotowanie si do Komunii 鈍. i modlitw osobist po niej.

 W czasie ca貫go tego przygotowania dzieci do pe軟ego uczestnictwa w Eucharystii najwi瘯sz trudno嗆 stanowi brak nale篡tej wsp馧pracy ze strony rodzic闚, oraz brak oparcia o liturgicznie ju uformowan spo貫czno嗆 parafialn. Bez wsp馧dzia豉nia tych dw鏂h czynnik闚 nie mo瞠 by mowy o nale篡tym wykonaniu zadania inicjacji eucharystycznej m這dego pokolenia. Przedstawiony eksperyment mo積a uzna og鏊nie za udany, jego stosowanie w duszpasterstwie parafialnym natomiast tylko wtedy b璠zie mia這 sens, je瞠li r闚nolegle b璠zie prowadzona praca duszpasterska nad odnow 篡cia religijnego rodziny i nad formowaniem spo貫czno軼i parafialnej wok馧 o速arza i Eucharystii.

F. B.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. 3, s. 153-159

III. PRAKTYKA ODNOWY

S.[tanis豉w] H.[artlieb]

4. Odnowa liturgii w parafii (Konarzewo)

 Odnowa liturgiczna w parafii, nie polega na wprowadzeniu pewnych zmian rubrycystycznych oraz j瞛yka polskiego do niekt鏎ych cz窷ci mszy 鈍. Jest to sprawa d逝gofalowej, systematycznej i wytrwa貫j, dobrze przemy郵anej pracy wychowawczo-duszpasterskiej. Dla przyk豉du, jak mo瞠 i jak powinna wygl康a taka praca, podajemy poni瞠j fragmenty sprawozdania proboszcza parafii Konarzewo pod Poznaniem, ukazuj帷ego trudy, problemy, powodzenia i niepowodzenia takiej pracy:

 Konarzewo, parafia kt鏎ej teren s御iaduje prawie bezpo鈔ednio z Poznaniem, zmieni豉 zupe軟ie sw鎩 charakter w latach powojennych. Z parafii wiejskiej, oddalonej od dworca kolejowego 4-5 km., dworca przez kt鏎y przebiega這 kilka poci庵闚 dziennie, sta豉 si parafi o charakterze jak najbardziej podmiejskim, po陰czona z Poznaniem autobusem komunikacji miejskiej, kursuj帷ym 30 razy dziennie. Prawie ca豉 m這dzie kszta販i si w Poznaniu, oko這 po這wa parafian tam pracuje. Skutek: parafianie nie maj „patriotyzmu” lokalnego, ich najwi瘯sz ambicj – przeprowadzi si do „miasta”, 篡 po „miejsku”. A w wi瘯szo軼i parafii pozna雟kich z liturgi ci庵le nie najlepiej. Nie mo積a wi璚 powiedzie, 瞠 kontakt parafian z Poznaniem u豉twia prac liturgiczn.

 W moich refleksjach na ten temat nie b璠 si trzyma chronologii wydarze, ujmuj帷 spraw raczej od strony problem闚. Ogranicz si zasadniczo do Mszy 鈍., kt鏎a stoi w centrum dobrze poj皻ego 篡cia liturgicznego.

 Bardzo wa積e miejsce w liturgii zajmuje znak widzialny, mo積o嗆 uczestniczenia w obrz璠ach przez spostrze瞠nie i zrozumienie znaku. T my郵 kierowana Rada Liturgiczna w swej Instrukcji z dnia 25. IX. 1964 r. zaleca, by miejsce liturgii s這wa, czy liturgii eucharystii jak r闚nie sakramentu chrztu 鈍. by這 tak wybrane, by wszyscy uczestnicy liturgii mogli je widzie.

 St康 jedn z pierwszych czynno軼i moich w ko軼iele w Konarzewie by這 podwy窺zenie o速arza g堯wnego, usuni璚ie 篡randola i lampki wiecznej ze 鈔odka nawy, usuni璚ie z prezbiterium ciemnych witra篡 okiennych, kt鏎e sprawia造, 瞠 w dni pochmurne nikt nie widzia ani o速arza, ani celebransa. Zamurowa貫m r闚nie okno nad o速arzem: promienie wschodz帷ego s這鎍a, wpadaj帷e tym oknem do ko軼io豉, nie pomaga造 uczestnikom w spokojnym wpatrzeniu si w o速arz. Gdy tylko wioska zosta豉 zelektryfikowana, po這篡貫m wielki nacisk na odpowiednie o鈍ietlenie reflektorami o速arza. Obecnie w ko軼iele w Konarzewie najja郾iejszym punktem jest prezbiterium z o速arzem g堯wnym, reszta ko軼io豉 jest w lekkim p馧mroku; zupe軟ie odwrotnie ni by這 w r. 1945.

 Zaj掖em si r闚nie chrzcielnic: sta豉 wtedy przy jednym z bocznych o速arzy prawie zlewaj帷 si z jego kszta速ami. Wykorzysta貫m teraz po逝dniow krucht ko軼io豉. Zamurowawszy jej zewn皻rzne drzwi, zamieni貫m w kaplic-baptisterium. Zabytkowa chrzcielnica stanowi jej punkt centralny. Wej軼ie, ozdobione tzw. o郵im garbem, elementem stylu gotyckiego, zwraca uwag przychodz帷ych do ko軼io豉. Tutaj r闚nie, w jednym naro積iku znajduje si woda 鈍i璚ona dla wiernych. Wkr鏒ce znajdzie si w murze odpowiednia szkatu趾a dla przechowywania 鈍i皻ych olej闚. W jednym z naro積ik闚 baptisterium stoi – poza okresem wielkanocnym – pascha, od kt鏎ego zapala si 鈍iec nowoochrzczonych. 安iec i sukienk od chrztu 鈍. niekt鏎zy parafianie zabieraj jako pami徠k dla dziecka.

 Konstytucja o liturgii 鈍. rozdzia o Misterium Eucharystii, o Mszy 鈍. umieszcza przed wszystkimi „innymi sakramentami”, stwarzaj帷 w ten spos鏏, 瞠 Msza 鈍. jest pierwszym w鈔鏚 nich. Centralne za miejsce Mszy 鈍. w stosunku do innych sakrament闚 podkre郵a przez fakt, 瞠 zaleca udzielanie prawie wszystkich sakrament闚 w 陰czno軼i z Msz 鈍. Zgodnie z tymi zasadami g堯wnym celem mojej pracy jest doprowadzi parafian do jak najlepszego udzia逝 we Mszy 鈍.

 W pewnym okresie przyj掖em jako wytyczn opini, 瞠 Msza 鈍. jest uczt weseln, a r闚nocze郾ie zasad, 瞠 jest ona modlitw a nie koncertem. Z tych za這瞠 wyp造n窸y odpowiednie wnioski; pierwszy, zasadniczy brzmia: ch鏎 nie mo瞠 zast徙i ludu, 酥iewaj wszyscy wierni uczestnicz帷y w Mszy 鈍. Pierwszym wsp鏊nym 酥iewem by這 Credo, nast瘼nie Gloria i inne cz窷ci Ordo; porz康ek, kt鏎ego dzisiaj ju bym nie wprowadza. Ostatnim aktem tej pracy jest trwaj帷e jeszcze ci庵le, dobieranie odpowiednich pie郾i religijnych ludowych do poszczeg鏊nych cz窷ci proprium...

 Wprowadzaj帷 zasad, 瞠 w ko軼iele 酥iewaj wszyscy obecni trzeba znale潭 sposoby na unikni璚ie monotonii. Jednym z takich sposob闚 jest podzia obecnych w ko軼iele na ch鏎y: m瘰ki i 瞠雟ki. M篹czy幡i, kt鏎zy niezbyt ch皻nie 酥iewaj z kobietami, nie 瘸逝j swego g這su, gdy mog wyst徙i sami. Ten oddzielny 酥iew m瘰ki jest wspania陰 ozdob nabo瞠雟tw. Warunkiem prawie koniecznym us造szenia m篹czyzn w ko軼iele jest stworzenie pewnej zwartej grupy w jakim miejscu ko軼io豉. Miejsce pod ch鏎em nie jest najlepsze; najszcz窷liwsi s duszpasterze tych ko軼io堯w, gdzie jeszcze m篹czy幡i stoj po jednej stronie ko軼io豉, a niewiasty po drugiej. Gdzie da si to osi庵n望, warto si potrudzi; spokojne, wytrwa貫 t逝maczenie sensu takiego ustawienia daje r闚nie wyniki. Czasem – jak u mnie – pomaga zamkni璚ie jednych drzwi w ko軼iele. Wchodz帷 drzwiami obok prezbiterium, nie ka盥y ma ch耩 przepycha si a pod ch鏎.

 Drugim sposobem urozmaicenia 酥iew闚 w ko軼iele jest 酥iew na zmian z ch鏎em. Ch鏎 mo瞠 czasem 酥iewa unisono, lecz o wiele lepiej b璠zie, je郵i za酥iewa na g這sy. Stwierdzaj帷 to wchodzimy w jeden z powa積ych problem闚 nowego wychowania ch鏎zyst闚, a r闚nocze郾ie wiernych. Nie wiadomo czy jest to brak zrozumienia modlitwy, czy ch耩 „pokazania si”, czy jedno i drugie razem wzi皻e: faktem jest, 瞠 ch鏎zy軼i najpi瘯niejszych melodii jednog這sowych nie uznaj za „prawdziwy 酥iew”, 瞠 nie chc wej嗆 na ch鏎, je郵i nie umie軼i si w programie cho jednej, drugiej pie郾i bodajby na dwa g這sy. A i wierni kiwaj z politowaniem g這wami s造sz帷 same jednog這sowe 酥iewy. Pokutujemy za lata koncertowania podczas Mszy 鈍.

 Obok problemu pie郾i jednog這sowych stoi drugi: „my chcemy 酥iewa przez ca陰 msz 鈍., bez przerwy, a nie tylko dwa, trzy motety. Ci na dole mog by cicho, gdy my przychodzimy. Po co si uczyli鄉y?”. Przyj璚ie takiej zasady jest w豉軼iwie r闚noznaczne ze 鄉ierci udzia逝 wiernych w Mszy 鈍. Je郵i ch鏎 – w swej zach豉nno軼i – zabierze dla siebie tak瞠 odpowiedzi mszalne, mamy w ko軼iele zgromadzenie niemych. St康 wniosek, 瞠 nie mo積a dopu軼i do nieustannego 酥iewu ch鏎u, zw豉szcza podczas Mszy 鈍. o tej samej godzinie w ka盥 niedziel. Ch鏎 ma by pomocnikiem w modlitwie zgromadzonego ludu, a nie grup koncertuj帷.

 Aby rozwi您a trudno軼i, powstaj帷e w zwi您ku z pr鏏ami wprowadzenia nowego podej軼ia do 酥iewu podczas Mszy 鈍i皻ej, nale篡:

  1. znale潭, szczeg鏊nie dla ordo, 酥iewy tzw. dwufrazowe, z這穎ne z dw鏂h melodii: jedna dla m篹czyzn, druga dla niewiast lub jedna dla ch鏎u, druga dla pozosta造ch wiernych. Dostarczane nam ostatnio melodie, np.  ks.   L e w k o w i c z a   nie odpowiadaj tym wymaganiom, s za trudne, odpowiednie dla ch鏎闚, nie za dla ludu. Zniech璚imy wiernych zamiast roz酥iewa. Nam potrzeba melodii takiej jak „Te Deum”  Ks.   C h l o n d o w s k i e g o   酥iewanej momentalnie przez ca貫 t逝my.
  2. Aby nie rozp璠zi naszych ch鏎闚, nale篡 znale潭 dla nich mo磧iwie du穎 okazji do 酥iewu, zachowuj帷 jednak zasad 酥iewu wszystkich obecnych. Mo積a to osi庵n望 dwoma drogami:
    1. 酥iew na zmian z ludem: Kyrie, Gloria, Agnus Dei, cz窷ci proprium. By oswoi z 酥iewem unisono, jedne cz窷ci mog by na g這sy, oczywi軼ie wybieraj帷 melodie, kt鏎e nie zas豉niaj tre軼i, inne jednog這sowe;
    2. 酥iew r闚noczesny z 酥iewem ludu: ch鏎 i lud 酥iewaj r騜ne „g這sy” tej samej pie郾i. Zastosowane w Poznaniu, w farze, podczas obchod闚 milenijnych z pozytywnym wynikiem;
    3. w pewnych momentach Mszy 鈍. np. podczas d逝gotrwa貫go rozdawania komunii 鈍. ch鏎 mo瞠 酥iewa samodzielnie.

 Mo瞠 wywo豉m zdziwienie stwierdzaj帷, 瞠 powa積 trudno軼i w roz酥iewaniu obecnych s nabo瞠雟twa w dnie powszednie. W tym samym ko軼iele, ci sami wierni, kt鏎zy w niedziel 酥iewaj pe軟 piersi, w dzie powszedni – b璠帷 w ma貫j grupce – milcz. Czy brak odwagi, czy zami這wanie do prywatnej modlitwy? O wiele lepiej przedstawia si ta sprawa w ma貫j kapliczce, lepiej bez organisty ni z jego akompaniamentem. Warto wi璚 postara si na dzie powszedni o kaplic takiej wielko軼i, by uczestnicy nabo瞠雟twa nie byli rozproszeni po k徠ach, lecz stanowili zwart grup.

 Z chwil usuni璚ia z Mszy 鈍. koncert闚 ch鏎u i wprowadzenia 酥iewu czy recytacji wszystkich zebranych, problemem pal帷ym staje si zostawienie wiernym pewnych chwil dla nich samych. Inaczej mogliby鄉y doprowadzi do zupe軟ej bezmy郵no軼i. Cz窷ciowym rozwi您aniem tego problemu jest 酥iew na zmian i dlatego jak najbardziej zalecany. Obok tego Ko軼i馧 pomaga nam w rozwi您aniu tego problemu wprowadzaj帷 w pewnych momentach cisz.

 Momentem ciszy jest chwila po przeistoczeniu a do „per Ipsum...”. Mo積a j poszerzy na okres przed przeistoczeniem, po Sanctus kt鏎e kap豉n – je郵i jest kr鏒kie w melodii powinien 酥iewa razem z ludem. Mniej znanym momentem ciszy, to chwila milczenia przed kolekt, modlitw nad darami i pokomuni. Kap豉n, wypowiedziawszy „oremus” przerywa na chwil i dopiero p騧niej odmawia dan modlitw.

 I cisz podczas kanonu i cisz przed modlitwami trzeba „zabudowa” tre軼i. Mo瞠 to zrobi komentator, a przed modlitwami nawet sam celebrans. Wiemy, 瞠 po przeistoczeniu mamy d捫y do pe軟ej ciszy z pomini璚iem nawet komentatora. S造szymy w tym momencie coraz cz窷ciej celebransa odmawiaj帷ego g這郾o modlitwy kanonu. Jednak by這 by niew豉軼iwe zacz望 gwa速ownie od takiej ciszy. Wiernych trzeba nauczy co maj w tym czasie my郵e, robi….

 Dla urozmaicenia i ubogacenia tre軼i przekazywanych w momencie kanonu wiernym wielk pomoc b璠zie odczytanie przez komentatora parafrazy pierwszej modlitwy po przeistoczeniu: „Unde et memores nos servi tui, sed et plebs tua sancta”. Ta bowiem modlitwa najlepiej wyra瘸 my郵i, kt鏎e powinny by w豉sno軼i wsp馧ofiaruj帷ego z Chrystusem i kap豉nem Ludu Bo瞠go w tym momencie.

 Cisz na zmian ze 酥iewem wprowadzam r闚nie w niekt鏎ych Mszach 鈍i皻ych podczas rozdawania Komunii 鈍. Jest to szczeg鏊nie wskazane przy okazji bardzo licznej Komunii 鈍.

 Uczta weselna to nie tylko wsp鏊ny 酥iew, lecz r闚nocze郾ie posi貫k. Aby to u鈍iadomi wiernym cz瘰to wykorzystuj w kazaniach, o速arz zbudowany w kszta販ie sto逝 z kamienia, przy kt鏎ym odprawia si msz 鈍. twarz do ludu…

 R騜ny jest stosunek duszpasterzy do wprowadzenia postaw liturgicznych. Oczywist jest rzecz, 瞠 nie mo積a wprowadza wszystkich przepis闚 ch鏎owych: s zbyt drobiazgowe. Watykan nie wyda jeszcze 瘸dnych obowi您uj帷ych wskaza w tej dziedzinie. Jednak OHSI wprowadza r騜ne postawy na Wielki Tydzie, a KL zapowiada to samo w nowych ksi璕ach liturgicznych. Tymczasem jedno jest pewne: postawa te jest znakiem i trzeba przyzwyczai do niej swoich wiernych.

 Ka盥a postawa czy gest wyra瘸j pewn tre嗆 i dlatego wprowadzone do Mszy 鈍. pomagaj w odpowiednim zrozumieniu poszczeg鏊nych jej cz窷ci. Oczywi軼ie, 瞠 ka盥 podstaw nale篡 wiernym wyt逝maczy nawet w specjalnym kazaniu i to nie raz. Kr鏒kimi uwagami trzeba do tego tematu wraca przy nadarzaj帷ej si okazji.

 Nasi wierni, ci pobo積iejsi, na og馧 kl璚z po przeistoczeniu. Nie dziwmy si, 瞠 uwa瘸j ten moment za najw豉軼iwszy do adoracji Naj鈍. Sakramentu: narzucamy im takie podej軼ie, pozwalaj帷, a nawet zalecaj帷 kl璚zenie. Tymczasem jest to moment z這瞠nia ofiary, w kt鏎ej maj oni uczestniczy. Ofiarnik nigdy nie kl璚zy (oczywi軼ie r闚nie nie siedzi), lecz zawsze stoi. Je郵i t逝macz帷 t postaw przypomnimy wiernym, 瞠 B鏬 w noc egipsk wyj軼ia z niewoli, poleci 砰dom by spo篡wali baranka stoj帷, przepasani, z lask w r璚e, u豉twimy im zrozumienie faktu, 瞠 Chrystus uobecni sw Ofiar nie po to przede wszystkim, by鄉y Go adorowali, lecz po to by鄉y wzi瘭i Jego Cia這 jako wiatyk na drog do nieba, by鄉y Jego moc 篡li dobrze na ka盥y dzie.

 Je郵i wyt逝maczymy wiernym sens prefacji, tego wspania貫go aktu dzi瘯czynienia dla Ojca w niebie, cz這wiek my郵帷y nie potrafi w tym momencie siedzie. Zawsze przecie dzi瘯ujemy ludziom w postawie stoj帷ej; a tutaj dzi瘯ujemy Bogu i za co dzi瘯ujemy?! Jak mo積a siedzie? Chocia nie b璠ziemy wprowadzali postaw w spos鏏 musztry wojskowej (nigdy wszystko od razu, tu szczeg鏊nie potrzebna jest etapowo嗆) spotkamy si z pewno軼i z oporami wiernych. Zachowajmy jednak jak najwi瘯szy spok鎩. Oczywist jest rzecz, 瞠 staruszkowie i chorzy maj prawo siedzie; znajd si i zdrowi i m這dzi, kt鏎zy nie przyjm tych „nowo軼i”. Mam dwie parafianki, kt鏎e pomimo dwudziestu lat moich zabieg闚 nie zareagowa造 na moje pro軸y. Po prostu, „nie widz tego”, pozosta造m parafianom to nie przeszkadza.

 Chc帷 wprowadzi nowe postawy do swego ko軼io豉, trzeba znale潭 odpowiednich przewodnik闚, kt鏎zy znajduj帷 si w pierwszych 豉wkach swoj postaw poci庵n innych. Mog to by siostry zakonne, mog by i ministranci, kt鏎zy powinni zmieni tradycyjne kl璚zenie przez ca陰 Msz  鈍. na postaw odpowiedni do poszczeg鏊nych cz窷ci i stanu parafii. Do嗆 cz瘰to widzi si w parafiach wprowadzon now postaw podczas poszczeg鏊nych cz窷ci liturgii s這wa. Osobi軼ie, gdybym mia radzi, zaleca豚ym rozpocz望 od wprowadzenia zmienionej postawy podczas prefacji i po przeistoczeniu. Oby鄉y jak najwcze郾iej nauczyli wiernych dzi瘯owa Bogu ofiaruj帷 Jezusa Chrystusa i siebie.

 Do postaw wiernych nale膨 r闚nie procesje podczas liturgii mszalnej. W Wielkim Tygodniu Ko軼i馧 przywr鏂i ju procesj wej軼ia. Do嗆 cz瘰to spotykamy si z staraniami wprowadzenia procesji z darami ofiarnymi. Zapomina si na og馧 o procesji komunijnej. A to nie to samo: po篡wa Cia這 Pa雟kie w t這ku, zostawiaj帷 na posadzce ko軼io豉 poobrywane guziki, lub po篡wa to Cia這 id帷 w powa積ej procesji ze 酥iewem na ustach. Jak wspaniale to wygl康a, gdy czo這 procesji stanowi ojcowie, jaka powaga i przyk豉d poci庵aj帷y.

 Nie jest to trudne do osi庵ni璚ia; trzeba jedynie ustali tras procesji w ko軼iele. Czasem trzeba przestawi w ko軼iele 豉wki i inne przedmioty. To jeden z powod闚, 瞠 w Konarzewie 豉wki w ko軼iele stoj na 鈔odku, a korzystaj帷y z uczty Pa雟kiej id w kierunku wskaz闚ek zegara. Warto oswaja ju ma貫 dzieci z procesjami podczas Mszy 鈍. Im mo積a rozkaza, starszych mo積a tylko prosi.

 Ludzie powinni rozumie mo磧iwie dok豉dnie obrz璠y i modlitwy liturgiczne. Ta potrzeba doprowadzi豉 do ustanowienia funkcji komentatora. Komentator w wielu okazjach jest konieczny. Ale jego rol mo積a bardzo 豉two wypaczy, a jego dzia豉nie nieodpowiednio uj皻e wyp璠za ludzi z ko軼io豉. Ludzie ogromnie nie lubi „komenderowania”, a komentator, kt鏎y czasem upodabnia si do sprawozdawcy radiowego jest na pewno przeszkod w modlitwie. Tymczasem komentator ma pomaga w modlitwie zgromadzenia.

 Im mniej s堯w komentatora tym lepiej. Mo積a to osi庵n望 przez wyg這szenie dobrej homilii, kt鏎a w swej istocie zawiera komentarz danego formularza i Mszy 鈍. Odpowiednia homilia musi by jednak zharmonizowana z uwagami komentatora. St康 najw豉軼iwsz rzecz jest, by kap豉n g這sz帷y homili napisa r闚nie tekst dla komentatora. Aby stworzy ca這嗆 doskona陰, powinien r闚nie ten sam kap豉n akomodowa do homilii i potrzeb lokalnych modlitw powszechn. Najgorzej je郵i homilia „do Sasa”, a komentarz „do Lasa”. St康 wa積e stwierdzenie: teksty zawarte w niekt鏎ych mszalikach, czy te rozsy豉ne nam przez pewne o鈔odki, to tylko pomoc, a nie dogmat. B鏬 przemawia w spos鏏 niepowtarzalny; te same s這wa w s御iednim ko軼iele nie musz by tak samo przyj皻e – bogactwo ich tre軼i jest ogromne.

 Wa積 jest rzecz wprowadzi ludzi w zrozumienie istotnego sensu poszczeg鏊nych zasadniczych cz窷ci Mszy 鈍., przypominaj帷 im to do嗆 cz瘰to. Trudno powtarza ci庵le te same s這wa jako komentarz czytany. Ale wydaje si by do嗆 szcz窷liwym, w這瞠nie tego komentarza w usta ca貫go zgromadzenia w formie odpowiedniego 酥iewu.

 W tym celu mo積a za酥iewa z ludem po I czytaniu refren psalmu 129 (Gelineau) „Pok豉dam w Panu ufno嗆 m, zawsze ufam Jego s這wu”; Podczas procesji z darami ofiarnymi utw鏎 ks.   P i a s e c k i e g o:   „Gdzie mi這嗆 wzajemna i dobro, tam znajdziesz Boga 砰wego”; przed prefacj refren psalmu 102a (Gel.): „Pie填 wdzi璚zno軼i 酥iewaj Panu duszo moja i nie zapomnij 瘸dnego dobrodziejstwa Jego”; podczas rozdawania komunii 鈍.: „Jam jest chlebem 篡wym, kt鏎y zst徙i z nieba” ks.   P i a s e c k i e g o.   Kazania, wyja郾iaj帷e sens tych 酥iew闚 w tym miejscu, b璠 jak najbardziej wskazanym ich uzupe軟ieniem. Warto by utworzy teksty i melodie paralelne, by unikn望 monotonii w tej dziedzinie.

 Wa積ym elementem w formowaniu odpowiedniej 鈍iadomo軼i naszych wiernych jest g喚bokie prze篡cie przez nich tajemnicy Paschy. St康 konieczna jest troska, by prze篡li oni jak najw豉軼iwiej Triduum Sacrum, a przede wszystkim Wigili Paschaln. Aby to osi庵n望 najw豉軼iwszym jest odprawia j tak, by Msza 鈍. wigilijna, w豉軼iwa Msza 鈍. rezurekcyjna, zacz窸a si o p馧nocy. Ale tutaj spostrzegamy dziwn rzecz.

 Podtrzymuj帷 pi瘯n tradycj pasterki, nie widz帷 瘸dnych nieprzezwyci篹onych trudno軼i w dodatkowym sprowadzeniu wiernych o tej porze do ko軼io豉 w noc sylwestrow, czy z okazji nabo瞠雟tw milenijnych, staramy si o dyspensy, by liturgi wigilii paschalnej czyli liturgi rezurekcyjn odprawia nie oko這 p馧nocy, lecz wieczorem w sobot. Skutek takiego post瘼owania niezbyt po膨dany.

 Liturgia Wigilii Paschalnej nie jest wtedy nabo瞠雟twem ca貫j parafii. Wierni przyzwyczajeni do tzw. polskiej rezurekcji bior udzia raczej w niej, nie przychodz帷 na rezurekcj liturgii Ko軼io豉 Rzymskiego. Niekt鏎zy duszpasterze pomagaj w tym wiernym, odprawiaj帷 polsk rezurekcj z splendorem o wiele wi瘯szym. W ten spos鏏 pozbawiamy wielu naszych wiernych okazji g喚bokiego prze篡cia faktu naszego zmartwychwstania przez chrzest. Pomoc do takiego prze篡cia jest w豉郾ie odpowiednio odprawiona Wigilia Paschalna.

 Jest rzecz nierealn spodziewa si dzisiaj, 瞠 wi瘯szo嗆 naszych parafian przyjdzie na Wigili Paschaln odprawian wieczorem i na polsk rezurekcj odprawian wczesnym rankiem dnia nast瘼nego. Jest to szczeg鏊nie nierealne w odniesieniu do m這dzie篡. Je郵i Wigili Paschaln odprawimy w nocy, nazywaj帷 j w og這szeniach rezurekcj, uczestnikami jej b璠 przede wszystkim m這dzi podobnie jak podczas pasterki. Je郵i przynajmniej podczas pierwszej Mszy 鈍. w niedziel Wielkanocn, na kt鏎 w takim wypadku przychodzi wi瘯szo嗆 starszych, przeprowadzimy r闚nie odnowienie przyrzecze chrztu 鈍., dotrzemy z t my郵 do wszystkich prawie parafian. A to bardzo wa積e, prawdopodobnie wa積iejsze, ni nastrojowe prze篡cie procesji eucharystycznej o wschodzie s這鎍a.

 Oczywi軼ie ka盥y z nas ucieszy si bardzo, gdy Watykan da nam liturgi Wigilii jeszcze wi璚ej skr鏂on, a przez to bli窺z dzisiejszemu cz這wiekowi zw豉szcza m這demu. O to powinni鄉y zabiega. Zanim to nast徙i, odprawiajmy i obecn Wigili Paschaln jak najpi瘯niej i starajmy si, by uczestniczy這 w niej jak najwi璚ej parafian. Nie zas豉niajmy jej polsk rezurekcj. Taki jest sens jak najbardziej s逝sznych zarz康ze Ko軼io豉 wydanych z okazji przywr鏂enia Wigilii Paschalnej. 砰cie naszych wiernych odniesie z tego prawdziwe korzy軼i.

 Od czego rozpocz望 nauk w豉軼iwego, liturgicznego uczestnictwa w Mszy 鈍.?

 Pierwsza, podstawowa rzecz w tej dziedzinie: powa積e studium Mszy 鈍. przez kap豉n闚. Nie wystarczy przegl康n望 tylko tytu造 rozdzia堯w; przy takim post瘼owaniu mo瞠 nas zmyli nawet Jungmann. Jeszcze w ostatnim wydaniu „Missarum solemnia” nazywa liturgi s這wa wst瘼em do Mszy 鈍. (avant-messe). Okre郵enie trudne do przyj璚ia po II Watyka雟kim Soborze, przypominaj帷ym nauk Trydentu o dw鏂h sto豉ch zastawionych wiernym podczas Mszy 鈍.: stole S這wa Bo瞠go i stole Chleba Bo瞠go.

 Pomoc w studium Mszy 鈍. b璠 nam dokumenty soborowe z tej dziedziny, niekt鏎e artyku造 w naszych periodykach i – miejmy nadziej – maj帷e ukaza si wkr鏒ce podr璚zniki (prace oryginalne i t逝maczenia).

 Wprowadzaj帷 ludzi, nie zorientowanych jeszcze w odnowie liturgicznej do w豉軼iwego uczestnictwa w Mszy 鈍., rozpocz掖bym prac od podkre郵enia zasadniczych cz窷ci liturgii mszalnej. Wykorzysta豚ym w tym celu w/w komentarze w formie kr鏒kich 酥iew闚. Dla nauczenia tych czterech 豉twych melodii wystarcz cztery niedziele. Z nauk odpowiedniego 酥iewu najlepiej po陰czy homili, kt鏎a wyja郾i dlaczego w tym momencie Mszy 鈍. wprowadzamy te s這wa…

 Powtarzaj帷 przez pewien okres – nawet w ka盥 niedziel – wyuczone 酥iewy, pog喚biaj帷 przy okazji cho熲y ubocznie ich zrozumienie, mo積a skutecznie pom鏂 w zrozumieniu przez wiernych Mszy 鈍. R闚nocze郾ie mo積a zach璚a i przyzwyczaja ludzi do odpowiedzi mszalnych. Oswoiwszy wiernych z odpowiedziami, dobrze b璠zie nauczy 酥iew闚 Ordo; zaczniemy od Sanctus, najstarszego wsp鏊nego 酥iewu kap豉na z ludem podczas liturgii eucharystii. Bardzo wskazanym b璠zie nie zadawala si jedn melodi. Varietas delectat. Od samego pocz徠ku naszej pracy staramy si dobiera pie郾i ludowe w ten spos鏏, by podawa造 wiernym zasadnicz my郵 danej liturgii.

 Po up造wie pewnego czasu, mo瞠my przyst徙i do pog喚bienia zrozumienia poszczeg鏊nych cz窷ci Mszy 鈍. przez powolne, podzielone na etapy, wprowadzanie postawy liturgicznej. Now postaw trzeba koniecznie wyt逝maczy wiernym; poniewa znaczenie danej postawy wi捫e si 軼i郵e z sensem danej cz窷ci Mszy 鈍. i jej obrz璠闚, zyskujemy w ten spos鏏 lepsze zrozumienie naszej pracy u wiernych.

 Przy okazji licznej komunii 鈍. naszych wiernych wprowadzimy (zn闚 t逝macz帷 sens) procesj komunijn. Wybierzemy taki dzie, bo tylko wtedy wierni dostrzeg ca貫 pi瘯no i korzy嗆 p造n帷 z tego obrz璠u. Jeszcze nieraz b璠ziemy o tym przypominali, ale powoli przyjmie si. Oczywi軼ie warunkiem koniecznym jest, 瞠 kap豉n wprowadzaj帷y nowy zwyczaj wie czego chce, 瞠 wynikiem tej inicjatywy jest rzeczywi軼ie pi瘯na procesja, a nie wi瘯szy ba豉gan.

 R闚nie z okazji jakiej uroczysto軼i wprowadza b璠ziemy procesj z darami ofiarnymi. Nie musi, a nawet nie powinna ona powtarza si codziennie. Tak okazj mo瞠 by Wielki Czwartek, Wielkanoc, I Komunia dzieci, odpust, Bo瞠 Narodzenie, do篡nki w parafii. Cz窷ciej, nawet ka盥ego dnia, mo積a stosowa sk豉danie komunikant闚 przed przygotowaniem dar闚 ofiarnych. S tacy, kt鏎zy to krytykuj, stwierdzaj帷 s逝sznie, 瞠 nie jest to to samo, co przynoszenie dar闚 w naturze z domu. Niemniej komunikanty te przez nas przygotowane, zakupione s z ofiar pieni篹nych, z這穎nych przez naszych wiernych i nie mo積a ca趾owicie pozbawia ich znaczenia symbolu.

 Niejedn korzy嗆 w pracy liturgicznej mo積a osi庵n望 przez odpowiedni formacj ministrant闚. Niech wybrani z nich, czy nawet z powa瘸nych ojc闚 przynosz i odnosz podczas liturgii naczynia 鈍i皻e. Oddajmy im z zasady czytanie lekcji i proroctw; obecny podczas Mszy 鈍. diakon koniecznie niech czyta ewangeli. W陰czmy jak najwi璚ej obecnych do liturgii. Wierni 豉twiej i szybciej poznaj i zrozumiej, 瞠 Msza 鈍. to nie monolog celebransa, lecz wsp鏊na akcja ca貫go ludu Bo瞠go. W ten r闚nie spos鏏 dowiemy si, 瞠 celebrans to przewodnicz帷y zgromadzenia ludu, kt鏎y nigdy nie pe軟i funkcji portatora, a o速arz to nie miejsce sk豉dania wszystkich potrzebnych i niepotrzebnych rzeczy.

 Z prawdziwym po篡tkiem dla wierz帷ych b璠zie odprawianie liturgii s這wa nie przy mensie o速arzowej, lecz przy osobnym, do tego przeznaczonym miejscu. Odpowiednio wyt逝maczony znak zawsze wi璚ej m闚i ni nasze s這wa, cho熲y i cz瘰to powtarzane.

 Liturgia odprawiana zgodnie z duchem odnowy soborowej, w kt鏎ej uczestnicz czynnie wierni, b璠zie trwa豉 przynajmniej na pocz徠ku, d逝瞠j. Nie l瘯ajmy si tego przed逝瞠nia. Gdy cz這wiek dzia豉 z zainteresowaniem, nie wie nawet jak czas mija. Nudzi i zniech璚a bezczynno嗆 i brak zrozumienia. Po do嗆 d逝gim nabo瞠雟twie z okazji wizytacji biskupiej, m這dzie m瘰ka rozchodzi豉 si z ko軼io豉 m闚i帷: „ale鄉y 酥iewali”, „豉dnie by這”. Niekt鏎zy z duszpasterzy odprawiali ju ca趾owicie po polsku liturgi Wielkiego Pi徠ku i Wigilii Paschalnej. Dowiedzieli si potem: „ale kr鏒ko trwa這 dzisiaj!”. Por闚nawszy zapiski z lat poprzednich, kap豉ni ci stwierdzili, 瞠 wtedy celebra po 豉cinie trwa豉 nawet kr鏂ej, a ci sami wierni narzekali: „jak te to d逝gie!”…

S. H.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. 3, s. 160-162

IV. KRONIKA ODNOWY

M.[arian] M.[iko豉jczyk]

1. VIII sesja plenarna „Consilium”

 W dniach od 10 do 19 kwietnia tego roku obradowa這 w Mie軼ie Watyka雟kim Consilium do wprowadzenia w 篡cie Konstytucji o Liturgii. Rada ta przedyskutowa豉 i zaaprobowa豉 przedstawione schematy nowego Brewiarza, niekt鏎ych element闚 Mszy 鈍. oraz sakramentu chrztu, ma鹵e雟twa i pokuty.

 A.   B r e w i a r z

 Laudesy i Nieszpory, kt鏎e wed逝g Konstytucji o Liturgii s g堯wnymi cz窷ciami Bo瞠go Oficjum, b璠 tak u這穎ne, by mog造 by z po篡tkiem odmawiane zar闚no przez pojedyncze osoby, jak i przez zgromadzon na modlitw spo貫czno嗆 wiernych. Ka盥a z tych Godzin z這穎na b璠zie z trzech psalm闚. Miejsce dzisiejszego Capitulum b璠zie mog這 zaj望 d逝窺ze czytanie 鈍i皻ych tekst闚. Zako鎍zeniem Laudes闚 b璠 modlitwy ofiaruj帷e Panu zaczynany dzie i wszystkie jego prace, a Nieszpor闚 – modlitwa wiernych.

 M a t u t i n u m   z這穎ne z trzech psalm闚 b璠zie mia這 czytania d逝窺ze ni obecnie. Porz康ek czyta ma si przedstawia nast瘼uj帷o:

  1. W czasie Adwentu czytanie Izajasza Proroka.
  2. W okresie Bo瞠go Narodzenia list 鈍. Paw豉 do Kolosan.
  3. W cztery tygodnie Wielkiego Postu czytanie wybranych fragment闚 Ksi璕i Wyj軼ia, Kap豉雟kiej, Liczb i Powt鏎zonego Prawa (teksty te maj przypomnie histori zbawienia), za w czasie dw鏂h tygodni M瘯i Pa雟kiej Jeremiasza Proroka i Lamentacji.
  4. W Oktawie Wielkanocnej – I list 鈍. Piotra, a w nast瘼ne tygodnie okresu Wielkanocnego – Dzieje Apostolskie.
  5. Na okres per annum Consilium przewiduje dwuletni cykl czyta, jednak w ka盥ym roku b璠 czytane ksi璕i Starego i Nowego Testamentu, by przedstawi histori zbawienia w podw鎩nym aspekcie: w latach parzystych zaczynaj帷 od Ksi璕i Rodzaju i fragment闚 ksi庵 sapiencjalnych, za w nieparzystych – od Samuela i Ksi庵 Kr鏊ewskich poprzez fragmenty wyj皻e z pism prorok闚.

 Lekcje patrystyczne wyj皻e b璠 nie tylko z pism autor闚 staro篡tno軼i chrze軼ija雟kiej, ale tak瞠 p騧niejszych. Przewiduje si tak瞠 lekcje ad libitum o pe軟iejszych ni w obecnym Brewiarzu tekstach, a tak瞠 ca造 szereg innych czyta, kt鏎e mo積a b璠zie sobie dobra.

 Lekcje hagiograficzne zostan zweryfikowane historycznie i tak u這穎ne, aby czytelnik naszych czas闚 m鏬 odnie嗆 z nich po篡tek duchowy. W dni po鈍i璚one 鈍i皻ym pierwszych wiek闚 chrze軼ija雟twa czyta si b璠zie autentyczne akta m璚ze雟twa, je郵i takie istniej, wzgl璠nie pisma lub mowy jakiego Ojca na temat owych 鈍i皻ych. Lekcje o 鈍i皻ych nowszych czas闚 b璠 tak瞠 od nowa zredagowane.

 Przy zachowaniu pe軟ego Psa速erza o 150 psalmach rozdzielonego na cztery tygodnie pozostawiona zostanie pewna swoboda w doborze psalm闚 w poszczeg鏊nych cz窷ciach Oficjum, zw豉szcza w Horkach mniejszych i Komplecie tak, 瞠 niekt鏎e psalmy, kt鏎e bardziej komu odpowiadaj (qui magis amantur) mo積a b璠zie odmawia cz窷ciej. Psalmy historyczne pozostawione b璠 w Matutinum, jednak odmawiaj帷 je szczeg鏊nie z ludem, mo積a b璠zie opu軼i niekt鏎e wersety z這rzecz帷e i im podobne.

 Hymny w poszczeg鏊nych godzinach 安i皻ego Oficjum zostan zachowane po dokonaniu odpowiedniej selekcji i ewentualnym doborze nowych ze skarbca tradycji. Konferencje biskup闚 otrzymaj w豉dz dostosowania 豉ci雟kich hymn闚 do w豉軼iwo軼i j瞛yka narodowego, a tak瞠 tworzenia nowych.

Antyfony i responsoria tak瞠 ulegn rewizji i w razie potrzeby utworzone zostan nowe tak, by te cz窷ci Brewiarza tak瞠 spe軟ia造 swoje zadanie.

 B.   M s z a  鈍.

 Nowe Ordo Missae jeszcze w jakich generalnych liniach zosta這 zaaprobowane przez Rad w pa寮zierniku 1965 r. Wtedy to przedyskutowany zosta schemat Mszy 鈍. celebrowanej z udzia貫m ludu, 酥iewanej, z lektorem i jednym przynajmniej ministrantem, ze schol lub jednym tylko kantorem i wreszcie ze 酥iewem samego ludu. Na sesji natomiast przez nas referowanej Rada zaaprobowa豉 schemat Mszy odprawianej prywatnie bez udzia逝 ludu.

 Du瘸 cz窷 czasu i wysi趾u po鈍i璚ona by豉 dyskusji nad nowym kanonem (preces eucharisticae).

 Na VIII sesji zaaprobowane zosta造 tak瞠 prefacje na Adwent, na niedziele Wielkiego Postu, na niedziele i 鈍i皻a per annum i dla Mszy o Naj鈍. Eucharystii.

 C.   C h r z e s t

 Na kwietniowej sesji cz這nkowie Rady otrzymali ju ca趾owity tekst nowego rytu Chrztu dzieci.

 Zasadnicz norm przy opracowywaniu rytu by這 dostosowanie go do „rzeczywistej sytuacji niemowl徠” (KL 67). St康 ceremonie b璠 raczej bardziej zwraca si do rodzic闚 i rodzic闚 chrzestnych ni do dziecka. Przewiduje si kr鏒k liturgi s這wa zako鎍zon wsp鏊n modlitw, w kt鏎ej b璠zie si prosi za wstawiennictwem 安i皻ych o 豉sk Bo膨 dla dziecka, jego rodzic闚 i chrzestnych. Zadania tak rodzic闚, jak i chrzestnych b璠 bardziej podkre郵one w napomnieniach i zawiera si b璠 w ca造m rycie. B這gos豉wie雟two matki zostanie w陰czone do samego rytu i b璠zie rozszerzone na oboje rodzic闚. Nale篡 d捫y do tego, by chrztu udziela w niedziel, gdy przez to zaznaczy si bardziej zwi您ek chrztu z tajemnic paschaln jak r闚nie i ze spo貫czno軼i, a tak瞠, o ile to by mo瞠, by chrztu udzielono kilku dzieciom r闚nocze郾ie.

 Przedyskutowane na VIII sesji Rady ceremonie chrztu nie s tylko prostym skr鏂eniem rytu chrztu doros造ch, jak to w dotychczas u篡wanym rytuale ma miejsce, ale nowym obrz璠em bior帷ym pod uwag rzeczywist sytuacj dziecka kt鏎e przecie ani nie rozumie, ani nie mo瞠 m闚i oraz uwydatnia rol i obowi您ki rodzic闚 chrzestnych i rodzic闚 dziecka (KL 67). Nowy ryt wype軟ia tak瞠 wskazania Konstytucji odno郾ie zwi瞛這軼i, jasno軼i i natury spo貫cznej ceremonii.

 Przewidziane jest prawo w豉dzy terytorialnej do przystosowania ceremonii do ducha i tradycji poszczeg鏊nych narod闚 (KL 65).

 W przygotowaniu jest kr鏒szy obrz璠 chrztu, kt鏎ym mogliby si pos逝giwa przede wszystkim katechi軼i w krajach misyjnych oraz inni wierni, udzielaj帷y tego sakramentu pod nieobecno嗆 kap豉na czy diakona (KL 68).

 Ryt chrztu doros造ch ju opracowany zosta wprowadzony w 篡cie w niekt鏎ych krajach tytu貫m eksperymentu.

 D.   R y t   s a k r a m e n t u   m a   e  s t w a

 Na kwietniowej sesji Rady zosta tak瞠 przedyskutowany ryt sakramentu ma鹵e雟twa udzielanego w czasie Mszy 鈍. Ca這嗆 uj皻a jest w trzech rozdzia豉ch.

 I rozdzia podaje wiadomo軼i doktrynalne o godno軼i Ma鹵e雟twa w Ludzie Bo篡m, o naturze samego Ma鹵e雟twa, o zadaniach i obowi您kach ma鹵onk闚 oraz podaje niekt鏎e normy o charakterze pastoralnym.

 Drugi rozdzia m闚i o dostosowaniu ceremonii towarzysz帷ych zawieraniu ma鹵e雟twa podanych przez Rytua Rzymski do tradycji i ducha poszczeg鏊nych narod闚 oraz o zasadach opracowania nowego rytu zgodnie z zasadami podanymi przez art. 63b i 77 Konstytucji o Liturgii.

 Rozdzia trzeci podaje sam ryt wraz z formu豉mi pyta, wyra瘸nia konsensu, po鈍i璚enia i nak豉dania obr帷zek. Modlitwa nad ma鹵onk wyra瘸 obowi您ki wzajemnej wierno軼i obojga ma鹵onk闚 (KL 78).

 Przewiduje si tak瞠 ryt Sakramentu Ma鹵e雟twa udzielanego poza Msz 鈍. oraz wprowadzenie odpowiednich przystosowa tekstu, gdy ma鹵e雟two zawierane jest mi璠zy stron katolick a niekatolick.

 E.  S a k r a m e n t  P o k u t y

 Kwestie tego sakramentu po raz pierwszy by造 dyskutowane w grupie roboczej dopiero w lutym tego roku. St康 te na kwietniowej sesji Rady mo積a by這 przedstawi tylko niekt鏎e elementy. Przewiduje si rozpatrzenie samego rytu i jego formu造. Mo積a tak瞠 s康zi, 瞠 przed這穎ne zostan pewne normy og鏊ne dotycz帷e uwydatnienia spo貫cznego charakteru pokuty. (Wg Notitiae 3/1967/138-146).

M. M.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. 3, s. 162-163

IV. KRONIKA ODNOWY

F.[ranciszek] B.[lachnicki]

2. Codzienna msza 鈍. koncelebrowana „cum populo” w ko軼iele uniwersyteckim KUL oraz w ko軼iele ks. Jezuit闚 w Lublinie

 Codzienna koncelebra jest zjawiskiem ju coraz cz瘰tszym w Polsce w r騜nych domach zakonnych i seminariach duchownych, chocia z drugiej strony w wielu 鈔odowiskach jeszcze utrzymuje si przedsoborowa forma r闚noczesnego odprawiania wielu mszy 鈍. „privato modo” przy bocznych o速arzykach, wskutek nieznajomo軼i teologicznego sensu i warto軼i koncelebry, albo te po prostu wskutek jakiego nieuzasadnionego konserwatyzmu.

 W niewielu o鈔odkach natomiast s warunki do tego, aby mog豉 odbywa si koncelebra codzienna jako „missa cum populo” z aktywnym udzia貫m wiernych. Dlatego warto tutaj przedstawi pewne do鈍iadczenia w tym zakresie z terenu lubelskiego.

 Ko軼i馧 uniwersytecki KUL skupia codziennie rano na mszy 鈍i皻ej zesp馧 ludzi, pragn帷ych uczestniczy nale篡cie we Mszy 鈍. oraz codziennie przyst瘼uj帷ych do Komunii 鈍. Sytuacja ich by豉 jednak bardzo trudna, gdy prawie bez przerwy odprawia這 si kilka mszy 鈍. przy bocznych o速arzach i to po這穎nych blisko siebie i widzialnych r闚nocze郾ie z nawy. W takich warunkach oczywi軼ie trudno by這 m闚i o czynnym i pe軟ym uczestnictwie we Mszy 鈍. w my郵 wskaza soborowej Konstytucji o 鈍i皻ej liturgii oraz zgodnie z sensem i duchem liturgii.

 Dzi瘯i dobrodziejstwu koncelebry codziennej sytuacja na przestrzeni ostatnich miesi璚y zmieni豉 si radykalnie.

 Codzienna msza 鈍. koncelebrowana przez kilkunastu ksi篹y o godz. 7 rano odbywa si obecnie w porz康ku nast瘼uj帷ym: komentator (jeden z koncelebrans闚 lub ministrant-student) daje codziennie kr鏒kie wprowadzenie do mszy 鈍. oraz czyta tzw. „invitatoria” – zach皻y do modlitwy przy kolekcie, modlitwie nad darami oraz pokomunii. Wierni wraz z koncelebransami 酥iewaj lub recytuj po polsku cz窷ci sta貫 Mszy 鈍. W podobny spos鏏 recytuje si cz窷ci zmienne, z mszalik闚 lub tekst闚 rozpisywanych codziennie na maszynie. Tekst taki mo瞠 sobie na pocz徠ku Mszy 鈍. ka盥y zabra ze stolika, gdzie r闚nie s przygotowane komunikanty do przek豉dania na paten, kt鏎 ministrant przynosi do o速arza na offertorium. Lekcj czyta 鈍iecki lektor, jeden z koncelebrans闚 czyta Ewangeli i wyg豉sza kr鏒k homili, trwaj帷 od 3 do 5 minut. Przyjmowanie Komunii 鈍. odbywa si w spos鏏 nast瘼uj帷y: celebrans g堯wny po s這wach „Panem coelestem accipiam” podaje po豉mane Hostie le膨ce na dw鏂h patenach najbli窺zym koncelebransom, patena przechodzi z r彗 do r彗, ostatni bierze partyku喚 a potem ka盥y z koncelebrans闚, gdy patena wraca do g堯wnego celebransa, celebrans podnosi Hosti ze s這wami „Oto Baranek Bo篡…”, potem wszyscy wsp鏊nie, koncelebransi i wierni, m闚i trzykrotnie: „Panie, nie jestem godzien…”. Koncelebransi spo篡waj Hosti, nast瘼nie celebrans g堯wny przyjmuje Komuni 鈍. pod drug postaci oraz idzie rozdawa komuni 鈍. wiernym. W tym czasie koncelebransi kolejno podchodz do kielicha. Ostatni, po spo篡ciu Krwi Naj鈍i皻szej, robi ablucj przy kredensie. Celebrans, po rozdzieleniu Komunii 鈍i皻ej od razu odmawia pokomuni.

 Ca豉 koncelebra w ten spos鏏 ukszta速owana trwa przeci皻nie 35 minut, czasem, gdy s d逝窺ze lub dodatkowe teksty, do 40. Oko這 40 wiernych – przeci皻nie przyst瘼uje codziennie do Komunii 鈍. w czasie tej Mszy 鈍. Warto jeszcze zaznaczy, 瞠 od kilku tygodni, na mocy specjalnego zezwolenia udzielonego „ad experimentum”&# przez Biskupa Ordynariusza lubelskiego, korzysta si w pe軟ym zakresie z j瞛yka polskiego w tej mszy 鈍. Po polsku odmawia si wi璚 wszystkie oracje, dialogi, prefacj, oraz modlitw Ojcze nasz ze wst瘼em i embolizmem. W podobny spos鏏, odbywa si codzienna msza 鈍. koncelebrowan w ko軼iele ks. Jezuit闚 w Lublinie, przy ul. Kr鏊ewskiej.

 W ten spos鏏 uda這 si w du瞠j mierze urzeczywistni w wymienionych dw鏂h ko軼io豉ch na co dzie idea soborowej odnowy liturgii: Msz 鈍. jako zgromadzenie liturgiczne ludu Bo瞠go, z podzia貫m funkcji oraz 鈍iadomym i aktywnym uczestnictwem ca貫j spo貫czno軼i wiernych.

F. B.

 

 

 

 

Biuletyn Odnowy Liturgii w: Collectanea Theologica 37:1967, f. 3, s. 163-164

IV. KRONIKA ODNOWY

J.[霩ef] .[cibor]

3. Zjazd profesor闚 muzyki sakralnej w Gnie幡ie

 Organizatorem dorocznych zjazd闚 profesor闚 酥iewu muzyki ko軼ielnej z polskich seminari闚 duchownych jest Instytut Muzykologii Ko軼ielnej na KUL, dzia豉j帷y z ramienia Komisji Episkopatu do Spraw Studi闚, w 陰czno軼i z Podkomisj Episkopatu do Spraw Muzyki Ko軼ielnej.

 W ubieg造m roku milenijnym odby si pierwszy zjazd w Lublinie. Drugi zjazd odby si w dniach 21 i 22 kwietnia 1967 r. w Gnie幡ie, w dniach poprzedzaj帷ych uroczysto軼i wojciechowe. Tematyka tegorocznych obrad zwi您ana by豉 z zagadnieniami 酥iew闚 w odnowionej liturgii Mszy 鈍., zw豉szcza w j瞛yku polskim. W szczeg鏊no軼i w kolejnych referatach cz窷ciowo ilustrowanych nagraniami i nast瘼uj帷ych po nich dyskusjach rozpatrywano nast瘼uj帷e tematy:

Liturgiczne 酥iewy kap豉雟kie
如iewy Ordinarium Missae
Schola cantorum
如iewy Proprium Missae
Ch鏎 Ko軼ielny
Pie填 ko軼ielna
    – Ks. Dr  Karol   M r o w i e c   CM – KUL
    – Ks. Mgr  Ireneusz   P a w l a k   – Gniezno
    – O. Mgr  J霩ef    c i b o r   CSSR  – KUL
    – Ks. Mgr  Zdzis豉w   B e r n a t   – KUL
    – Ks. Mgr  Marian   K w i e c i  s k i   – KUL
    – Ks. Prof.  Marian   J a s i o n o w s k i,   υm瘸

 Udzia uczestnik闚 zjazdu w uroczystej liturgii odprawionej w Seminarium gnie幡ie雟kim, oraz w uroczysto軼iach odpustowych 23. IV. w katedrze gnie幡ie雟kiej by praktyczn ilustracj omawianych zagadnie. Gospodarz zjazdu Ks. Mgr  Irenusz   P a w l a k   m鏬 zaprezentowa pe軟y wystr鎩 muzyczny uroczystej liturgii z udzia貫m kantora, scholi ch這pi璚ej, ch鏎u oraz licznie zgromadzonego ludu.

 Uczestnicy zjazdu mieli r闚nie okazj obejrze bezcenne skarby muzycznej kultury ko軼ielnej przechowywane w tutejszym archiwum przykatedralnym. Podobnie du瞠 zainteresowanie wzbudzi造 elektronowe organy w katedrze gnie幡ie雟kiej. Jest to instrument o wyj徠kowo dobrej dyspozycji o barwie g這s闚.

 Zamkni璚iem zjazdu by這 spotkanie z Eminencj Ks. Kardyna貫m   W y s z y  s k i m   w jego pa豉cu.

 Nast瘼ny zjazd ma si odby w Seminarium pozna雟kim z racji maj帷ych odbywa si tam w przysz造m roku uroczysto軼i zwi您anych z Millenium archidiecezji pozna雟kiej.

J. S.

 

 

 

 


    Zapis elektroniczny Biuletynu Odnowy Liturgii przygotowa Jerzy Paczkowski
 
 

 

 

 

 

 s. 137

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 137

 

 

 

 

 

 

 

 s. 138

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 139

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 140

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 141

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 142

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 143

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 144

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 145

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 146

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 147

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 148

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 149

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 150

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 151

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 152

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 153

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 154

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 155

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 156

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 157

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 158

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 159

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 160

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 161

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 162

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 163

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 s. 164